III SA/Wa 248/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. s.c. L. M. i P. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę Z akt sprawy wynikało, iż w oparciu o ustalenia dokonane w trakcie kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2002 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. określił spółce cywilnej "M." L. M., P. M. – powoływana dalej jako "Skarżąca" lub "Strona" kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2002 r., zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2002 r. oraz październik i grudzień 2002 r., kwotę do przeniesienia na następny miesiąc za sierpień i listopad 2002 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, sierpień, wrzesień i listopad 2002 r. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji do Dyrektora Iżby Skarbowej w W.. W drodze odwoławczej, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na fakt, iż Strona w trakcie postępowania odwoławczego dostarczyła faktury za miesiące styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i lipiec 2001 r., co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji obejmującej wymiar podatku od towarów i usług za 2001 r., który poprzez tzw. "kwotę do przeniesienia" w rozliczeniu za miesiąc grudzień 2001 r. wpływał bezpośrednio na rozliczenie roku 2002 r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. określił kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i wrzesień 2002 r., zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2002 r. oraz październik i grudzień 2002 r., kwotę do przeniesienia na następny miesiąc za okres od stycznia do grudnia 2002 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, sierpień, wrzesień i listopad 2002 r. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji do Dyrektora Izby Skarbowej. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. ponownie uchylił ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, iż decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera podstawy prawnej dokonania oszacowania podstawy opodatkowania, gdyż organ podatkowy nie wskazał, którą z metod wymienionych w art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm. – powoływanej dalej jako "ustawa Ord. pod") zastosował w przedmiotowej sprawie. Nie uzasadnił także powodów przyjęcia tej a nie innej metody szacowania. Ponadto organ odwoławczy wskazał na brak potwierdzenia w materiale dowodowym stwierdzenia zawartego w decyzji o nie uznaniu za dowód ksiąg podatkowych w trybie art. 193 ustawy Ord. pod. oraz podniósł kwestię ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w kontekście przepisów art. 20 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz.1387) wskazujących na jego przedawnienie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. określił kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i wrzesień 2002 r., zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń - lipiec 2002 r. oraz październik i grudzień 2002 r., kwotę do przeniesienia na następny miesiąc za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2002 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż Strona nie ewidencjonowała w całości obrotu za pośrednictwem kas fiskalnych co stanowi naruszenie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz.50 ze zm. – zwanej dalej jako "ustawa VAT") w związku z przepisem § 5 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1999r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników (Dz. U. Nr 109 poz.1249). Ponadto organ podatkowy stwierdził, iż Strona nie zaewidencjonowała w rejestrze zakupu VAT faktury z dnia 31 sierpnia 2002 r. nr 1282 znajdującej się w zbiorze dokumentów księgowych, dokumentującej zakup towarów handlowych oraz nie wykazała podatku naliczonego z tej faktury w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7, co stanowi naruszenie przepisów art. 27 ust. 4 ustawy VAT. W oparciu o powyższe ustalenia, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. działając w trybie art. 23 § pkt 1 w związku z art. 23 § 4 ustawy Ord. pod. ustalił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania w celu określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2002 r. a ponadto określił kwotę zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i wrzesień 2002 r., zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do lipca 2002 r., i za miesiące październik i grudzień 2002 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2002 r., Strona wniosła do organu wyższego stopnia odwołanie od powyższej decyzji stwierdzając, iż mimo dwukrotnego uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej, Urząd Skarbowy w P. ponownie stwierdził nierzetelne prowadzenie przez Spółkę dokumentacji, a tym samym niesłusznie naliczył należny podatek obliczając go szacunkowo, co było dla Spółki niekorzystne. Ponadto Strona wskazała, iż organ pierwszej instancji nie uwzględnił w zaskarżonej decyzji, iż w okresie objętym kontrolą dokumenty księgowe były rozrzucone przez złodziei i trzeba je było odtwarzać, natomiast taśmy z kas fiskalnych były zniszczone. W związku z powyższym, w ocenie Strony zarzut organu podatkowego o nierzetelne prowadzenie dokumentacji był krzywdzący, gdyż księgi oraz raporty z kas fiskalnych były prowadzone prawidłowo. Odnośnie ewidencjonowania przy pomocy kas fiskalnych Strona podniosła, iż w przypadku "wzięcia towaru przez klienta na zeszyt", kwota należności była wprowadzana do kasy po uregulowaniu należności przez klienta. Zdaniem Strony księgi podatkowe były prowadzone prawidłowo. W związku z powyższym, Strona zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej w W. o uchylenie zaskarżonej decyzji deklarując jednocześnie skrupulatne prowadzenie w przyszłości dokumentów i odpowiednie ich zabezpieczenie przed kradzieżą. Strona zarzuciła ponadto przyjęcie przez organ pierwszej instancji szacunków przy ustalaniu podatku jako fikcyjnych, gdyż zdaniem Strony organ podatkowy nie odliczył ubytków, oraz narastająco naliczał podatek od faktur dotyczących towarów, w przypadku których nie miał oryginalnych faktur. Zdaniem Strony faktury dostarczono zgodnie z rejestrem i wszystko jest w należytym porządku. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W.,. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymał ocenę i wnioski wypływające z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., Strona oprócz argumentów podniesionych już w odwołaniu i wziętych pod uwagę przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji stwierdziła, iż mimo odtworzenia brakujących faktur organ podatkowy nie wniósł poprawek uwzględniających te faktury. Skarżąca nie zgodziła się też z zarzutem sprzedaży "na zeszyt", która to sprzedaż została potraktowana jako "lewizna", gdyż po zapłaceniu przez klienta sprzedaż ta była ewidencjonowana w kasie fiskalnej. Strona skarżąca podniosła także, iż po kontroli przestała stosować formę "sprzedaży na zeszyt" i aktualnie prowadzi prawidłowo księgi podatkowe wg. wytycznych Ministra Finansów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Na wezwanie Sądu stanowiące podstawę do odroczenia publikacji orzeczenia w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej przesłał akta postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec Skarżącej, z których wynikało, iż zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przenosząc określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływanej jako "p.p.s.a") kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymująca w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji - nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynikało, iż w wyniku kontroli prawidłowości ustalania przychodów i kosztów uzyskania przychodów stwierdzono, że urządzenia księgowe prowadzone przez Stronę za 2002 r. tj. podatkowa księga przychodów i rozchodów, rejestry zakupów, raporty okresowe z kas fiskalnych nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego. Z protokołu kontroli przeprowadzonej u Strony w zakresie rozliczeń podatku od towarów i usług za 2002 r. wynikało, iż podatkowa księga przychodów i rozchodów prowadzona przez Stronę za 2002 r. wykazuje sprzeczności ekonomiczne, gdyż koszt własny zakupu towarów handlowych jest wyższy od kwoty przychodu uzyskanego z ich sprzedaży przy zeznanej stosowanej średniej marży w wysokości 18,33% o 28.001,19 zł, (na podstawie zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów) i o 29.359,94 zł. - na podstawie zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów z uwzględnieniem nie zaksięgowanej faktury znajdującej się w zbiorze dokumentów księgowych. Organy podatkowe ustaliły także, iż Strona nie zaewidencjonowała całości obrotu przy zastosowaniu kas fiskalnych. Z zeznań wspólnika Spółki, Pani L. M. złożonych do protokołu przesłuchania strony w dniu 13 maja 2003 r. wynikało, iż fakt nie ewidencjonowania całości obrotu za pośrednictwem kas fiskalnych miał miejsce w przypadku, gdy klient nie dokonywał zapłaty. Nie uregulowane kwoty były zapisywane do tzw. "zeszytu długów". Strona przedłożyła kontrolującym jeden zeszyt długów obejmujący część 2002 r. Pozostałych zeszytów za 2002 r. Strona nie okazała. Jak wynikało z akt sprawy, Strona nie posiadała również innych dokumentów pozwalających na określenie dokładnych kwot niezaewidencjonowanej sprzedaży. Nie przedstawiono arkuszy spisów z natury sporządzonych na dzień 31 grudnia 2001 r. a także rolek z kas fiskalnych. Tym samym w ocenie Sądu organy podatkowe zasadnie uznały, iż brak było możliwości dokładnego określenia kwot wartości sprzedanego towaru w cenach zakupu i wartości przychodu z podziałem na poszczególne grupy asortymentowe. Podnieść bowiem należy, iż zgodnie z art. 193 § 1 ustawy Ord. pod. księgi podatkowe powinny być prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy. Księgi podatkowe stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Z kolei art. 193 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, iż organ podatkowy nie uznaje za dowód w rozumieniu przepisu § 1 ksiąg podatkowych, które są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z przyjętymi poglądami orzecznictwa sądowego (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2006 r., Sygn. akt II FSK 850/05) w przypadku działalności handlowej detalicznej nierzetelność księgi może być wykazana nie tylko stwierdzeniem faktu niezaewidencjonowania określonych dowodów zakupu czy sprzedaży, ale także analizą danych wynikających z ksiąg i dowodów źródłowych. Rozbieżności między wysokością marży wynikającej z księgi, a marżami wyliczonymi na podstawie kosztu własnego sprzedanych towarów w poszczególnych grupach towarowych stanowią dostateczną podstawę do uznania księgi przychodów i rozchodów za wadliwą i nierzetelną, a tym samym ustalenia podstawy opodatkowania na podstawie art. 23 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej, tj. w drodze oszacowania. W myśl dyspozycji art. 23 § 1 ustawy Ord. pod. organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli: 1) brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do jej określenia lub 2) dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania, lub 3) podatnik naruszył warunki uprawniające do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania. Podnieść należy, iż brak ksiąg podatkowych lub innych dokumentów mogących wskazać na określone fakty gospodarcze w świetle cyt. postanowień art. 23 § 1 i 3 ustawy Ord. pod. stanowi przesłankę określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania. Nie ma przy tym znaczenia jaka jest przyczyna braku ksiąg podatkowych, dlatego podnoszone przez Skarżącą okoliczności ich utraty (włamanie, kradzież dokumentacji) nie mogą mieć żadnego znaczenia dla oceny uprawnienia organów podatkowych w tym zakresie. Należy zauważyć, iż posiadanie przez podatnika kompletnej dokumentacji wymaganej przepisami prawa ma podstawowe znaczenie w zakresie wykazywania prawidłowości i zgodności z rzeczywistością dokonanych rozliczeń w podatku od towarów i usług. Natomiast wszelkie konsekwencje wynikające z faktu niewypełnienia (nawet bez swojej winy) obowiązku przechowywania przez wskazany przepisami czas dokumentów źródłowych obciążają podatnika. W przypadku, jeśli brak jest danych niezbędnych do ustalenia rzeczywistej podstawy opodatkowania(niezależnie od przyczyn braku tych danych, w tym okoliczności utraty wymaganych przepisami dokumentów) organ podatkowy uprawniony jest do jej oszacowania. Podkreślić należy, iż podstawową zasadą szacowania podstawy opodatkowania jest dążenie do tego, aby ustalona w ten sposób podstawa opodatkowania była maksymalnie zbliżona do tej, jaką ustalonoby w sytuacji, gdyby istniały dane niezbędne do jej określenia, bądź gdyby dane wynikające z ksiąg podatkowych pozwalały na określenie podstawy opodatkowania. Szacowanie podstawy opodatkowania winno być oparte na realnych założeniach i dokonane przy uwzględnieniu logicznych metod rozumowania i zasad doświadczenia życiowego. Powyższe postulaty znalazły wyraz w licznych wyrokach NSA wydanych na gruncie obowiązującego poprzednio i regulującego tę samą kwestię art. 11 ustawy z 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych, a także aktualnych przepisów Ordynacji podatkowej. (p. wyroki NSA: z 16 lipca 1985 r. sygn. III SA 601/85 opubl. POP 1992, z.1, poz. 20; z 17 listopada 1999 r. sygn. I SA/Łd 1389/97; z 21 maja 1999 r. sygn. I SA/Gd 1163/96; z 23 maja 2000 r. sygn. SA/Bk 592/99, wyrok NSA z dnia 12 maja 2006 r. Sygn. akt II FSK 624/05, Lex 283753). W ocenie Sądu oszacowanie podstawy opodatkowania dokonane w niniejszej sprawie zasady te w pełni respektuje. Podnieść także należy, iż w art. 23 § 3 ustawy Ord. pod. wymienione zostały metody szacowania podstawy opodatkowania. Wyliczenie tych metod nie ma charakteru zamkniętego. Wskazuje na to § 4, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy nie można zastosować metod, o których mowa w § 3, organ podatkowy może w inny sposób oszacować podstawę opodatkowania. W protokole z kontroli kontrolujący stwierdzili, iż w najbliższej okolicy, w której znajduje się sklep Strony nie ma sklepu o porównywalnych warunkach działania, podobnym asortymencie i wielkości obrotu. W związku z powyższym organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 23 § 4 ustawy Ord. pod. w oparciu o postępowanie kontrolne, ustalił szacunkowo koszt własny sprzedaży towaru przyjmując kwoty: remanentu początkowego, zakup usług handlowych, zakup nie zaksięgowany, pomniejszone o wyliczone ubytki i remanent końcowy. Przychód natomiast ustalono stosując średnią marże zeznaną przez Stronę. Do protokołu przesłuchania z dnia 11 marca 2003 r. Strona zeznała, iż średnia marża to około 15-18%. Do protokołu przesłuchania z dnia 13 maja 2003 r. Strona zeznała, iż przy ustalaniu cen detalicznych na napoje alkoholowe stosowano średnią marżę około 20%, zaś na resztę towarów spożywczych i przemysłowych 15-20%. Nie rozgraniczano grup towarowych przy ustalaniu cen i wysokości marży handlowej. Ponadto pani L. M. zeznała w oświadczeniu z dnia 19 maja 2003 r., iż kwoty wpisywane ręcznie na niektórych fakturach są cenami sprzedaży brutto zakupionych towarów. Metodą losową organ podatkowy wybrał 3 wskazane w decyzji faktury zakupu zawierające ustaloną cenę sprzedaży i obliczył wynikającą z tych zapisów wysokość marży na towary wymienione na fakturach w wysokości 11%, 16%, 26,2%, 24,3%, 25%, 25,9%. Zważywszy, iż Strona nie przedstawiła arkuszy spisu z natury na dzień 31 grudnia 2001 r. i rolek z kas fiskalnych dokumentujących sprzedaż, nie wszystkie zaś faktury zawierały adnotacje dotyczące ceny sprzedaży, a marża wynikająca z tych faktur była zbliżona do zeznanej przez Stronę, organ pierwszej instancji do wyliczenia wartości sprzedaży towarów przyjął średnią marżę w wysokości 18,33%, (tj. uśredniając wysokość zeznaną przez Stronę (15+20+20): 3 = 18,33). Natomiast procentową wartość ubytków przyjęto w wysokości zeznanej przez panią L. M.. W aspekcie powyższego, Sąd uznał, iż bezpodstawny jest zarzut Strony, iż organy podatkowe ustając koszt własny sprzedaży dokonanej przez Stronę nie uwzględniły ubytków towarów wskazywanych przez Skarżącą na etapie postępowania podatkowego. Wskazać należy, iż każda metoda szacunkowa wynikająca z art. 23 Ordynacji podatkowej nie ma nigdy cech metody doskonałej, ale jest to konieczność i konsekwencja wynikająca z nierzetelnego prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów przez podatnika. Ustalenie podstawy obliczenia podatku w drodze szacunku polega na dokonywaniu ustaleń przybliżonych do stanu rzeczywistego, ale nie tożsamego ze stanem rzeczywistym (patrz wyrok NSA z dnia 23 maja 2000 r., SA/Bk 592/99, Temida (CD), Sopot 2003). Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, iż działanie organów podatkowych przy oszacowaniu podstawy opodatkowania w niniejszej sprawie, w tym w szczególności uzasadnienia rozstrzygnięć organów nie miały cech dowolności. Sąd uznał także, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122 ustawy Ord. pod., a tym samym zasady określonej w przepisie art. 124 tej ustawy. Organy podatkowe w obszernych i szczegółowych uzasadnieniach rozstrzygnięć wyjaśniły Stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. W tym właśnie celu organy podatkowe zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Natomiast uzasadnienie prawne zawierało wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa mających zastosowanie w indywidualnej sprawie. Tym samym stanowiło to o wypełnieniu normy wynikającej z przepisu art. 210 § 4 ustawy Ord. pod. W tym stanie rzeczy przyjmując, iż wydane w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia były zgodne z przepisami prawa - Sąd na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę Skarżącej. Sąd na marginesie przedmiotowego rozstrzygnięcia wskazuje, iż wspólnicy Skarżącej spółki posiadają uprawnienia do składania do właściwego organu podatkowego na podstawie przepisu art. 67a ustawy Ord. pod. stosownych wniosków o zastosowanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Zgodnie bowiem z przepisem art. 67a § 1 ustawy Ord. pod. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. § 2. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. W uzasadnieniach składanych wniosków Strony powinny przedstawić argumenty stanowiące o istnieniu ważnego ich interesu w zastosowaniu wnioskowanej ulgi (krytyczna sytuacja finansowa i życiowa podatnika, zły stan zdrowia, konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym, załamanie prowadzonej działalności gospodarczej itp.).