III SA/Wa 2530/05
WyrokWSA w Warszawie2006-05-18
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Lidia Ciechomska-Florek, Dariusz Turek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił zwrotu podatku VAT w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do tożsamości i istnienia zagranicznego kontrahenta, mimo przedstawienia dokumentów potwierdzających wywóz towaru i zapłatę należności?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ podatkowy. Organ nie wykonał wiążących wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego co do konieczności wyjaśnienia kluczowych kwestii, takich jak istnienie miejscowości K. w Federacji Rosyjskiej, adres kontrahenta oraz jego działalność pod wskazanym adresem. Niewyjaśnienie tych podstawowych okoliczności stanowiło naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 187, 191 O.p.) oraz art. 153 PPSA, mające istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca A. O. domagała się zwrotu podatku VAT wykazanego w deklaracji za wrzesień 1999 r. Urząd Skarbowy odmówił zwrotu, kwestionując istnienie zagranicznego kontrahenta (B. W. z K. lub I.) i tym samym uznanie transakcji za eksport. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby, wskazując na konieczność wyjaśnienia wątpliwości co do kontrahenta. Dyrektor Izby Skarbowej ponownie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie wykonując jednak w pełni wskazań NSA. Skarżąca wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.
Decyzją z dnia [...] października 2000 roku Urząd Skarbowy W. odmówił zwrotu podatku od towarów i usług w kwocie 1.595 zł wykazanego w deklaracji podatkowej VAT – 7 za miesiąc wrzesień 1999 roku przez A. O. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą A. W uzasadnieniu podniesiono, iż podatnik co prawda załączył dokument SAD z [...] września 1999 roku dotyczący wywozu tkanin syntetycznych, jednak Główny Urząd Ceł przekazał informację, iż nie istnieje kontrahent zagraniczny, na rzecz którego dokonano sprzedaży (B. W., K. ul. [...]). W związku z powyższym uznano, iż nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 4 pkt 4 ustawy z 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 ze zmianami), zwanej dalej ustawą o podatku od towarów i usług, dla uznania przedmiotowej czynności za eksport, a co za tym idzie, podatnik nie był uprawniony do stosowania 0% stawki VAT i nie nabył uprawnień do uzyskania zwrotu podatku na podstawie art.21 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Od powyższej decyzji pismem z dnia 8 sierpnia 2001 roku odwołała się A. O., stwierdzając, iż doszło do eksportu towaru w wyniku umowy sprzedaży, towar został odebrany, a należność uiszczona przez kontrahenta. Podatnik nie może ponosić odpowiedzialności za wiarygodność zagranicznego kontrahenta, jak i za to, że kontrahent nie figuruje w rejestrach rosyjskich służb celnych.
Decyzją z dnia [...] września 2001 roku Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację organu pierwszej instancji.
W wyniku skargi na powyższą decyzję, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 czerwca 2003 roku uchylił ją, podnosząc, iż do zaistnienia umowy sprzedaży określonej w art. 535 kodeksu cywilnego konieczne jest występowanie stron umowy – sprzedającego i kupującego. W toku postępowania nie wyjaśniono, czy siedziba zagranicznego kontrahenta miała się znajdować w miejscowości K. – jak wynika z dokumentów, czy też w miejscowości I. – tej miejscowości dotyczyły ustalenia organów.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] lipca 2005 roku utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2000 roku, ponownie podnosząc, iż rosyjskie organy podatkowe nie potwierdziły, by w rejonie I. istniał podatnik B. W. prowadzący działalność pod adresem I. ul. [...].
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 18 sierpnia 2005 roku złożyła A. O., stwierdzając, iż to, czy kupujący figuruje w rejestrze podatników, nie może być warunkiem do uznania, czy doszło do umowy sprzedaży. Przeniesienie własności towaru, wydanie rzeczy i zapłata ceny nastąpiły, o czym świadczą przedłożone dokumenty, tj. protokoły załadunku towarów i dowody wpłaty na rzecz sprzedającego.
W odpowiedzi na skargę z 16 września 2005 roku organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej jako "p.p.s.a.") sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania.
Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2003r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając decyzję z dnia [...] września 2001r. w sprawie ze skargi A. O. wskazał, co organ winien zrobić ponownie rozpoznając sprawę.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż z dokumentu SAD oraz faktury VAT wynika, że nabywcą materiałów miał być B. W. zamieszkały w K. ul. [...], natomiast ustalenia poczynione przez organ dotyczą spółki “B. W." z siedzibą w I. ul. [...]. W szczególności więc nie wyjaśniono, w której ze wskazanych wyżej miejscowości miała mieć siedzibę firma “B. W.", czy istnieje miejscowość K. w Federacji Rosyjskiej, a w przypadku istnienia takiej miejscowości, czy istnieje adres tam ul. [...] i czy pod tym adresem prowadzi działalność B. W. Nieustalenie podstawowych kwestii dla rozstrzygnięcia sprawy stanowiło naruszenie art. 122, 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, mogące mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wskazania przytoczone powyżej nie zostały wykonane. Ustalenia organów podatkowych odnosiły się ponownie do B. W. zamieszkałego pod adresem: rejon I., [...], ul. [...] (odpowiedź Ministerstwa Finansów z 15 lutego 2005 roku). W dalszym ciągu nie wyjaśniono, czy istnieje miejscowość K., która jest wskazywana w dokumentach dotyczących sprzedaży eksportowej i czy pod adresem K. ul. [...] prowadzi działalność B. W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie niniejszym w pełni podziela rozstrzygnięcie, jak wskazania poczynione przez uprzednio rozpoznający sprawę Naczelny Sąd Administracyjny. Nie ustalenie podstawowych kwestii dla rozstrzygnięcia sprawy stanowiło naruszenie art. 122, 187, 191 O.p, mogące mieć istotne znaczenie dla wyniku sprawy.
Zgodnie z art.153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. dalej jako p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Niewykonanie przez organ wiążących wskazań sądu stanowi naruszenie art 153 p.p.s.a.
Wobec tego, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło