III SA/Wa 2531/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-26
Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Ewa Izabela Fiedorowicz, Katarzyna Owsiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia W.N. na postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, uznając, że W.N. nie posiadała legitymacji do działania w sprawie po złożeniu rezygnacji z funkcji prezesa zarządu spółki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przedwcześnie stwierdził niedopuszczalność zażalenia W.N. Organ podatkowy nie wyjaśnił wystarczająco okoliczności prawnych związanych ze statusem W.N. w postępowaniu, zwłaszcza w kontekście niekonsekwentnego traktowania jej przez organy podatkowe (raz uznając za reprezentanta spółki, a innym razem odrzucając jej odwołanie z powodu braku umocowania). W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie jako naruszające zasady postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (IAS) stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia W.N. na postanowienie o pozostawieniu jej odwołania bez rozpatrzenia. Odwołanie dotyczyło decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności podatkowej spółki jako płatnika. Dyrektor IAS uznał, że W.N., która złożyła rezygnację z funkcji prezesa zarządu spółki, nie miała legitymacji do wniesienia odwołania ani zażalenia. W.N. kwestionowała to stanowisko, wskazując na niekonsekwencję organów i skierowanie decyzji organu pierwszej instancji bezpośrednio do niej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i zasądził od Dyrektora IAS na rzecz W.N. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), sędzia WSA Katarzyna Owsiak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz W. N. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS lub organ) stwierdził niedopuszczalność zażalenia W.N. (dalej także jako skarżąca), wniesionego na postanowienie Dyrektora IAS z [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia.
Organ ustalił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. (dalej Naczelnik US) decyzją z [...] lutego 2018 r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej R. sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości G. (dalej spółka albo strona) jako płatnika za pobrany, a niewpłacony podatek dochodowy z tytułu wypłat za poszczególne miesiące w okresie od stycznia 2015 r. do października 2015 r. i określił wysokość należności z tytułu pobranego, a niewpłaconego podatku z tytułu dokonanych wypłat w okresie od stycznia 2015 r. do października 2015 r. Decyzja została skierowana do spółki, reprezentowanej – jak wskazano - przez prezesa zarządu W.N. i doręczona na adres zamieszkania prezesa zarządu spółki, zgodnie z art. 151a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, dalej w skrócie: O.p.).
Dyrektor IAS ustalił też, że do Urzędu Skarbowego w O. wpłynęło, wniesione przez W.N. w imieniu własnym odwołanie od wyżej wymienionej decyzji Naczelnika US z [...] lutego 2018 r. wraz z pełnomocnictwem szczególnym dla adwokata A.N., który sporządził i wniósł to odwołanie, i kopią nieuwierzytelnionego pełnomocnictwa dla adwokata B.M. Do odwołania załączono kopie: oświadczenia W.N. z [...] stycznia 2016 r. o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu spółki, uchwały Nr [...], postanowienia Sądu Rejonowego dla W. w W. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z 14 listopada 2016 r. Następnie wpłynęły też pełnomocnictwa szczególne dla adwokata B.M.
Dyrektor IAS pismem z 23 maja 2018 r., wezwał W.N. (działającą poprzez pełnomocnika), na podstawie art. 169 § 1 O.p., do uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braku formalnego odwołania poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających umocowanie W.N. do reprezentowania spółki, a tym samym do wykazania skutecznego udzielenia adwokatom A.N. i B.M. pełnomocnictw szczególnych, do występowania w imieniu spółki przed Dyrektorem IAS - na dzień wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na to wezwanie adwokat A.N. wyjaśnił, że odwołująca W.N. wykazała istnienie legitymacji procesowej do działania w tej sprawie, zaś organ drugiej instancji w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak również dokumentację zgromadzoną w aktach rejestrowych spółki, powinien merytorycznie odnieść się do zarzutów podniesionych w treści odwołania, ustalając przede wszystkim to czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji, ewentualnie podstawy jej uchylenia.
Dyrektor IAS przyjął, że braki formalne odwołania nie zostały usunięte i postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. pozostawił odwołanie W.N. bez rozpatrzenia. Postanowienie to zostało skierowane do spółki i doręczone 12 lipca 2018 r. w trybie art. 150 O.p. Prokurentowi B.R. Natomiast 26 czerwca 2018 r. postanowienie to zostało doręczone adwokatowi A.N. – jak przyjął organ - działającemu w sprawie jako pełnomocnik spółki. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ stwierdził, że mandat członka zarządu spółki, W.N., wygasł z dniem złożenia przez nią rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki. W przedmiotowej sprawie udzielenie przez spółkę pełnomocnictw powinno nastąpić na podstawie oświadczenia osoby będącej członkiem zarządu spółki i dysponującym stosowną uchwałą o powołaniu na to stanowisko. Brak formalny odwołania w postaci braku pełnomocnictwa dla osoby, która podpisała odwołanie, dotyczy całego "ciągu" dokumentów wykazujących umocowanie do działania w imieniu strony.
Zdaniem Dyrektora IAS w niniejszej sprawie nie można uznać, że W.N. pełni nadal funkcję prezesa zarządu spółki, pomimo niedokonania zmiany w tym zakresie w Krajowym Rejestrze Sądowym. Skarżąca powinna przedstawić dokumenty wykazujące umocowanie do działania w imieniu spółki, czego nie dopełniła, skutecznego wezwania w trybie art. 169 § 1 O.p.
Na postanowienie Dyrektora IAS z [...] czerwca 2018 r. W.N., reprezentowana przez adwokata B.M. i adwokata A.N., złożyła zażalenie wnosząc o uchylenie powyższego orzeczenia i merytoryczne rozpoznania sprawy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
– art. 169 § 1 w zw. z art. 169 § 4 w zw. z art. 121 O.p., poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, w której organ odwoławczy nie miał podstaw do wzywania pełnomocników do uzupełnienia braków formalnych, tj. do przedłożenia dokumentów potwierdzających umocowanie W.N. do reprezentowania spółki, a tym samym skutecznego udzielenia pełnomocnikom, pełnomocnictw szczególnych do występowania w imieniu spółki na dzień wniesienia odwołania, w sytuacji, w której z treści odwołania oraz pisma z 5 czerwca 2018 r. wyraźnie wynika, iż odwołanie wniesione zostało przez działającą w imieniu własnym W.N., a legitymacja do samodzielnego działania przez żalącą została wykazana w treści odwołania;
– art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 124 w zw. z art. 169 § 1 O.p. poprzez uchylenie się od merytorycznego rozpoznania sprawy na skutek podjętych działań zmierzających w sposób oczywisty do pozostawienia wniesionego odwołania bez rozpatrzenia;
– art. 133 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe uznanie, że W.N. nie posiada interesu prawnego do działania w niniejszej sprawię, tj. nie posiada legitymacji procesowej do złożenia we własnym imieniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. Dyrektor IAS stwierdził niedopuszczalność powyższego zażalenia W.N. W uzasadnieniu wskazał, że stroną postępowania jest spółka, a nie były prezes jej zarządu. Adresatem postanowienia z [...] czerwca 2018 r. była zatem spółka, a postanowienie to zostało wysłane na adres: [...] W., ul. [...], tj. na adres prokurenta spółki – B.R. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłka ta nie została odebrana, stąd stosownie do art. 150 O.p, postanowienie uznano za doręczone skutecznie 12 lipca 2018 r. Z powyższego wynika, że termin do wniesienia zażalenia upłynął 19 lipca 2018 r., a spółka natomiast nie wniosła zażalenia. Ponadto powyższe postanowienie zostało również wysłane na adres adwokata A.N., występującego jako pełnomocnik spółki, tj. Kancelaria Adwokacka [...] P., ul. [...], tj. i doręczone 26 czerwca 2018 r. Zdaniem organu skarżąca nie ma własnego interesu prawnego w postępowaniu podatkowym, którego przedmiotem jest orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej spółki, jako płatnika za pobrany, a niewpłacony podatek dochodowy z tytułu dokonanych wypłat za poszczególne miesiące w okresie od stycznia 2015 r. do października 2015 r. i określenie wysokości należności z tytułu pobranego, a niewpłaconego podatku z tytułu dokonanych wypłat w ww. okresie.
Dyrektor IAS powołał się na art. 202 § 4 Kodeksu spółek handlowych (k.s.h.), zgodnie z którym mandat członka zarządu wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu. W.N. powołana została na mocy uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 15 lipca 2015 r. do pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki, natomiast 21 stycznia 2016 r. złożyła prawnie skuteczne oświadczenie o rezygnacji z tej funkcji. Rezygnacja ta została zgłoszona Sądowi Rejonowemu dla W. w W., [...] Wydział Krajowego Rejestru Sądowego. Postanowieniem z [...] listopada 2016 r. Sąd Rejonowy dla W. w W., [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, wezwał spółkę do przedłożenia uchwały o powołaniu nowego/nowych członków zarządu. Organ powołując się na twierdzenia adwokata A.N. zawarte w odwołaniu, wskazał, że wspólnicy spółki nie powołali nowego zarządu o czym świadczy to, że wezwanie pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi, a w aktach rejestrowych spółki brak jest dokumentów świadczących o powołaniu nowego zarządu. Do odwołania załączono kopie dokumentów pochodzących z akt rejestrowych spółki, tj.: uchwałę Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 15 lipca 2015 r. o powołaniu W.N. na funkcję prezesa zarządu spółki, oświadczenie W.N. z 21 stycznia 2016 r. o złożeniu rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki, postanowienie Referendarza Sądowego Sądu Rejonowego dla W. w W., [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z 14 listopada 2016 r. wzywającego spółkę do przedłożenia uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia o powołaniu nowego (nowych) członków zarządu spółki. Ponadto, jak wskazał organ, w do akt sprawy wpłynęło pismo Sądu Rejonowego dla W. w W. z [...] listopada 2017 r. informujące, że w aktach rejestrowych spółki znajduje się oświadczenie o rezygnacji W.N. z funkcji prezesa zarządu z 21 stycznia 2016 r. oraz uchwała Nr [...] zarządu z 15 lipca 2015 r. w przedmiocie powołania B.R. na prokurenta spółki.
Dyrektor IAS zaznaczył też, że z Krajowego Rejestru Sądowego (NR KRS [...]) wynika natomiast, że W.N. nadal jest prezesem zarządu, jedynym członkiem upoważnionym do składania oświadczeń w imieniu spółki. Niemniej mandat członka zarządu spółki W.N. wygasł z dniem złożenia rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki.
Zatem, zdaniem organu, nie można uznać, że W.N. pozostaje prezesem zarządu spółki. Wpis zmian w składzie osobowym zarządu w rejestrze sądowym ma tylko charakter deklaratoryjny. Domniemywa się, że wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym jest prawdziwy, lecz jest to domniemanie wzruszalne. Ustanowione jest ono dla ochrony osób trzecich (kontrahentów spółki). Organ stwierdził też, że osoba, która złożyła zażalenie na postanowienie z [...] czerwca 2018 r.. o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, nie posiada wykazała umocowania W.N. do działania w imieniu spółki.
Następnie Dyrektor IAS wskazał, że dla przyjęcia, że dana osoba jest stroną w postępowaniu podatkowym każdorazowo niezbędne jest wykazanie, że w danym postępowaniu ma ona własny interes prawny. Interes prawny wynikać ma z prawa materialnego, ma być z nim zgodny i przez nie chroniony, opierać się powinien na konkretnej normie prawa materialnego, normie dającej się określić i wyodrębnić spośród innych norm. Pod pojęciem strony w świetle art. 133 O.p. należy rozumieć tylko podmioty wymienione w tym przepisie związane z konkretnym zobowiązaniem podatkowym. Członkowie zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością zostali natomiast zaliczeni do kategorii osób trzecich, których odpowiedzialność została uregulowana w rozdziale 15 działu III O.p. Dopiero zatem w tym postępowaniu członek zarządu spółki z o.o. staje się stroną postępowania jako osoba trzecia, ponosząca odpowiedzialność za zobowiązania spółki, obejmuje zaległości podatkowe, powstałe w okresie pełnienia tych obowiązków.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca sformułowała żądanie uchylenia postanowienia Dyrektora IAS z [...] sierpnia 2018 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ w sprawie, tj.:
art. 151 w zw. z art. 150 O.p., poprzez błędne jego zastosowanie i skierowanie zaskarżonego postanowienia na adres zamieszkania prokurenta spółki – B.R., w sytuacji w której przepis art. 151 O.p. wprost stanowi o tym, że osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi;
art. 133 w zw. z art. 107 O.p., poprzez błędne uznanie, iż skarżąca nie ma interesu prawnego we wniesieniu zażalenia, w sytuacji, w której zapadłe rozstrzygnięcie bezpośrednio oddziałuje na jej sytuację prawną w zakresie potencjalnej możliwości pociągnięcia jej do odpowiedzialności podatkowej w trybie art. 116 O.p. za zobowiązania spółki;
art. 133 O.p., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której decyzja Naczelnika US z [...] lutego 2018r. skierowana została do skarżącej, a nie do spółki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał zaprezentowane stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga skutkować musiała uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Dyrektora IAS z [...] sierpnia 2018 r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez W.N. na postanowienie Dyrektora IAS z [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania wyżej wymienionej z 14 marca 2018 r. od decyzji Naczelnika US z [...] lutego 2018 r. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej spółki.
Organ w sprawie niniejszej przyjął, że stroną podstępowania i adresatem postanowienia z [...] czerwca 2018 r. jest spółka, a nie W.N., a prawo do wniesienia zażalenia przysługuje stronie.
W sprawie należało zauważyć, że stanowisko organów podatkowych w postępowaniu administracyjnym, dotyczące statusu W.N. w zakresie jej prawa do działania w sprawie, było niekonsekwentne. W okolicznościach tej sprawy należało zatem przyjąć, że Dyrektor IAS przedwcześnie stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia, nie wyjaśnił okoliczności prawnych związanych ze statusem wyżej wymienionej, naruszając tym samym podstawowe zasady postępowania podatkowego, a w konsekwencji art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 121 § 1 i art.122 w zw. z art. 133 Ordynacji podatkowej, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Powyższe uchybienia naruszają tym samym właśnie art. 121 § 1 i Ordynacji podatkowej, godząc w zaufanie do organów podatkowych. Stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia W.N. należało uznać zatem za przedwczesne.
Zakreślając ramy rozważań prawnych należy przytoczyć art. 133 § 1 O.p., zgodnie z którym stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117a, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Sama przynależność podmiotu do jednej z wymienionych powyżej kategorii nie jest jednak wystarczająca do przyznania danemu podmiotowi statusu strony w konkretnym postępowaniu podatkowym, koniecznym jest bowiem jeszcze stwierdzenie, że podmiot, który mieści się w wymienionej powyżej kategorii, posiada własny interes prawny.
Stosownie do art. 38 ustawy - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1025, dalej k.c.), osoba prawna działa przez swoje organy. Na podstawie art. 201 § 1 k.s.h. organem właściwym w zakresie prowadzenia spraw spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jej reprezentowania, jest zarząd. Zarząd składa się z jednego albo z większej liczby członków (art. 201 § 2 k.s.h.)
Dyrektor IAS przyjął, że stroną postępowania jest spółka, natomiast pełniąca od 2015 r. funkcję prezesa spółki, W.N., 21 stycznia 2016 r. skutecznie złożyła rezygnację z pełnionej funkcji.
W sprawie przede wszystkim należało stwierdzić, że postępowanie podatkowe wobec spółki zostało wszyte zostało z urzędu postanowieniem Naczelnika US z [...] maja 2017 r. Organ podatkowy przyjął w tym postanowieniu, przy określeniu spółki jako strony, że W.N. pełni funkcję prezesa zarządu spółki (postanowienie k.15 i art. 15a akt administracyjnych). Dalsze działanie organu pierwszej instancji, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wskazywały na to, że W.N. pozostaje umocowania do działania w sprawie w imieniu strony – spółki.
Pismem z 24 lipca 2017 r. (data wpływu do Urzędu Skarbowego w O.), W.N. poinformowała organ pierwszej instancji o tym, że od wielu miesięcy nie pełni funkcji członka zarządu spółki i nie dysponuje dokumentacją spółki, co więcej nie ma wiedzy, czy zostali powołani nowi członkowie zarządu (k.45 akt administracyjnych). Następnie na wezwanie Naczelnika US W.N. złożyła kopię dokumentu z oświadczeniem z 21 stycznia 2016 r. o rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki złożonego spółce (k.51-52 akt administracyjny).
Naczelnik US nadal doręczał wszelką korespondencję w postępowaniu administracyjnym spółce ze wskazaniem, że W.N. pozostaje prezesem zarządu i kierował korespondencję do spółki na adres zamieszkania skarżącej (np. postanowienie z [...] sierpnia 2017 k.76a, postanowienie z [...] września 2017 r., postanowienie z [...] października 2017 r., postanowienie z [...] listopada 2017 r. k.99, akt administracyjnych).
Zauważyć należy, że do Urzędu Skarbowego w O., 30 listopada 2017 r. wpłynęły z Sądu Rejonowego dla W. w W. Sądu Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego: pismo informujące, że w aktach rejestrowych spółki znajduje się oświadczenie W.N. z 21 czerwca 2016 r. o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu, potwierdzenie adresu zamieszkania skarżącej oraz informacja o powołaniu prokurenta spółki na podstawie uchwały z 15 lipca 2015 r., do pisma załączono odpis powyższego oświadczenia o rezygnacji (k.103 – 104 akt administracyjnych).
Naczelnik US nadal doręczał korespondencję kierowaną do spółki na adres zamieszkania W.N., wskazując że spółka jest reprezentowana przez wyżej wymienioną jako prezesa zarządu (postanowienie z 11 grudnia 2017 r. k.127, postanowienie z [...] stycznia 2018 r. k.135, k. 140).
Decyzja o odpowiedzialności podatkowej spółki została wydana przez Naczelnika US [...] lutego 2018 r. Organ ten określając stronę – spółkę, wskazał, że jest ona reprezentowana przez W.N. jako prezesa jej zarządu oraz doręczył tę decyzję na adres prywatny wyżej wymienionej (decyzja k. 148-149 akt administracyjnych).
Podkreślić należy, ze w uzasadnieniu tej decyzji organ nie odniósł się w żaden sposób do kwestii rezygnacji W.N. z funkcji członka zarządu spółki. Skoro jednak Naczelnik US wskazując na stronę postępowania – spółkę, wskazał, ze pozostaje ona reprezentowana w sprawie przez W.N., należało sądzić, że przyjął, iż rezygnacja wyżej wymienionej z funkcji prezesa zarządu, była nieskuteczna. Nie wyraził jednak swojego stanowiska w tym przedmiocie w uzasadnieniu decyzji.
Odwołanie od tej decyzji wniosła W.N. Z uzasadnienia zawartego w arkuszu odwoławczym organ pierwszej instancji wskazał, że w dacie wszczęcia postępowania podatkowego wobec spółki, jak i w jego trakcji, do daty wydania decyzji, członkiem zarządu spółki pozostawała W.N. (uzasadnienie k. 170, pismo Naczelnika US do skarżącej z 28 marca 2018 r. k.169 akt administracyjnych).
Natomiast podstawą postanowienia z [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie pozostawienia odwołania W.N. bez rozpatrzenia, było stanowisko Dyrektora IAS, zgodnie z którym W.N. przesłała pełnić funkcję członka zarządu spółki z dniem złożenia rezygnacji, tj. z 21 stycznia 2016 r. Przy czym organ skierował to postanowienie do spółki, ponadto doręczył je także prokurentowi spółki B.R., na jego adres zamieszkania (postanowienie k. 194a -196 i k. 199 akt administracyjnych).
Zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS z [...] sierpnia 2018 r stwierdzające niedopuszczalność zażalenia W.N. z powodu rezygnacji z funkcji prezesa zarządu spółki z 21 stycznia 2016 r., skierowane zostało także do spółki, doręczone prokurentowi spółki B.R., na jego adres zamieszkania (k.219, k.222 akt administracyjnych). Organ nie wyjaśnił, dlaczego uznając, że W.N. nie jest reprezentantem spółki (nie ma umocowania do działania w jej imieniu ) kieruje postanowienie w tym przedmiocie właśnie do spółki.
Zgodnie z art. 121 § 1 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika. Zasada ta oznacza, m. in., że uchybienia organu prowadzącego postępowanie nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela, który działa w dobrej wierze i w zaufaniu do treści otrzymanej decyzji.
W ocenie sądu postępowanie w sprawie toczące się przed organami podatkowymi tych standardów nie spełnia. W toku postępowania prowadzonego przez organy podatkowe doszło do naruszenia tej zasady procesowej. W okolicznościach niniejszej sprawy, niedopuszczalnym jest sytuacja w której organ podatkowy najpierw stwierdza, że skarżąca jest uprawniona do reprezentowania spółki (rezygnacja została złożona nieskutecznie), a w przypadku odwołania skarżącej – bez nadaniu mu biegu - pozostawia się to odwołanie bez rozpatrzenia z uzasadnieniem, że wniosła je osoba, która nie ma umocowania do działania w imieniu spółki.
Pokreślić należy w sprawie, że legitymację do działania w sprawie skarżąca opierała również na fakcie skierowania do niej decyzji Naczelnika US z [...] lutego 2018 r. Nie ulega kwestii, że organ pierwszej instancji – jak wykazano powyżej – przyjął, że W.N. pełniła funkcję prezesa zarządu spółki w toku całego postępowania podatkowego, które toczyło się przed tym organem.
Zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, w przypadku skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną, osoba taka zyskuje status strony, jak również uprawnienie do zaskarżenia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 19 stycznia 2001 r. , sygn. akt I SA/Lu 1192/99, Lex nr 47477, wskazał, że skoro decyzja organu pierwszej instancji skierowana została, chociażby wadliwie, do osób fizycznych – byłych wspólników, to na skutek tego uzyskują oni status strony i maja prawo do zaskarżenia tej decyzji.
Wnioski płynące z tego orzeczenia mają analogiczne zastosowanie w kwestii spornej jaka zaistniała w sprawie niniejszej.
Naczelnik US kierując decyzję do spółki przyjął, że W.N. w całym czasie pozostawała prezesem zarządu spółki, uprawnionym do jej reprezentowania.
Dyrektor IAS zobowiązany był zatem w pierwszej kolejności do ustaleń i rozważenia, czy W.N. w takim stanie sprawy nie nabyła statusu strony (statusu osoby umocowanej do działania w imieniu spółki), a zatem czy z okoliczności sprawy nie wynika jej umocowanie do działania w sprawie (do wniesienia odwołania). Konieczność wyjaśnienia tych kwestii powinno skutkować przyjęciem odwołania do merytorycznego zaopatrzenia, bowiem jedynie w tym trybie – wobec ustaleń Naczelnika US - Dyrektor IAS miał uprawnienie do kategorycznych ustaleń, że wskutek złożenia rezygnacji z funkcji prezesa zarządu spółki, W.N. przestała być reprezentantem tej spółki umocowanym do działania w jej imieniu. A zatem stwierdzenie skuteczność złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki - skoro Dyrektor IAS przyjął, że nastąpiło przed datą wydania decyzji organu pierwszej instancji, a Naczelnik US w ogóle nie uznał tego zdarzenia prawnego – mogło nastąpić jedynie w postępowaniu odwoławczym, w którym Dyrektor IAS zbadałby tę kwestię. Innymi słowy Dyrektor IAD powinien merytorycznie odnieść się do zarzutów podniesionych w treści odwołania, ustalając przede wszystkim to, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji, ewentualnie podstawy jej uchylenia. Organ powinien rozważyć, czy doszło do skutecznego wszczęcia postępowania podatkowego wobec spółki, skoro postanowienie w tym przedmiocie doręczono na adres prywatny W.N., co do której sam organ stwierdził kategorycznie, że nie była już w tej dacie członkiem zarządu spółki.
Skoro Dyrektor IAS stanął na stanowisku, że po 21 czerwca 2016 r. W.N. nie była już członkiem zarządu spółki, to biorąc pod uwagę, że decyzja w sprawie jak i postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego, oraz cała korespondencja w postępowaniu przed organem pierwszej instancji była doręczana W.N. na jej adres zamieszkania, powinien wydać stosowne rozstrzygnięcie po rozpatrzeniu sprawy.
Zdaniem sądu Dyrektor IAS "poszedł na skróty" wydając postanowienie o pozostawieniu odwołania skarżącej bez rozpatrzenia. Skutkiem tego błędu procesowego było wydanie obecnie również naruszającego prawo zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia W.N. Oparte ono bowiem zostało na przyjęciu, że od 21 czerwca 2016 r. skarżąca nie jest już członkiem zarządu spółki.
W konsekwencji należało przyjąć, że stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia W.N. w sprawie niniejszej było przedwczesne.
W wyniku niedostatecznego w tym kontekście wyjaśnienia statusu skarżącej w niniejszym postępowaniu podatkowym, Dyrektor IAS naruszył art. 133 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 121 § 1 i art.122 O.p. a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Ocena prawna pozostałych zarzutów zawartych w skardze okazała się w tej sytuacji przedwczesna.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględniając powyżej przedstawione stanowisko sądu, poczyni konieczne ustalenia w zakresie statusu W.N. w niniejszym postępowaniu. Rzeczą organu będzie zatem przyjęcie, że brak jest podstaw do uznania, iż w takiej sytuacji procesowej, jaka zaistniała w sprawie, powstały podstawy do stwierdzenia, że zażalenie W.N. jest niedopuszczalne.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. nr 1800 ze zm.), w wysokości obejmującej wpis sądowy 100 zł i koszty zastępstwa prawnego 480 zł.
Sprawa w przedmiocie niniejszej skargi została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzemienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło