III SA/Wa 2544/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-10
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Jerzy Płusa, Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik rozpoczynający działalność gospodarczą w roku podatkowym, który przekroczył w trakcie roku przychód w wysokości 150.000 euro, może do końca tego roku korzystać z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik rozpoczynający działalność gospodarczą w roku podatkowym ma prawo do korzystania z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych do końca tego roku, bez względu na wysokość osiągniętych przychodów. Ograniczenie wynikające z art. 8 ust. 6 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym nie ma zastosowania do takich podatników, ponieważ przepis art. 6 ust. 4 pkt 2 tej ustawy, obejmujący węższy stan faktyczny, ma charakter lex specialis i ma pierwszeństwo zastosowania.Stan faktyczny
Podatnik R. R. rozpoczął działalność gospodarczą w maju 2008 r. i wybrał opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Zwrócił się do Ministra Finansów o interpretację indywidualną, pytając, czy może do końca 2008 r. korzystać z ryczałtu bez względu na wysokość przychodów. Minister Finansów uznał jego stanowisko za nieprawidłowe, powołując się na art. 8 ust. 6 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, który przewiduje utratę prawa do ryczałtu po przekroczeniu przychodu 150.000 euro. Podatnik zaskarżył interpretację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących ryczałtu oraz przekroczenie terminu do wydania interpretacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdził, że interpretacja nie może być wykonana w całości i zasądził od Ministra Finansów na rzecz R. R. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant st. sekr. sąd. Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi R. R. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz R. R. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżona interpretacją, wydaną na podstawie art. 14b § 1 i § 6 Ordynacji podatkowej (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz 60 ze zm., dalej jako Ordynacja), Minister Finansów uznał stanowisko R. R. za nieprawidłowe odnośnie możliwości rozliczania się w 2008 r. w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych przez podatnika rozpoczynającego działalność gospodarczą, po przekroczeniu w trakcie roku podatkowego przychodu 150 tys. Euro.
Podatnik wskazał w uzasadnieniu wniosku o interpretację, iż w dniu 7 maja 2008 r. rozpoczął działalność gospodarczą i wybrał opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Strona zwróciła się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy jako podatnik, który rozpoczął działalność gospodarczą w roku podatkowym, może do końca roku korzystać z ryczałtu bez względu na wysokość przychodów.
Zdaniem podatnika, art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) - dalej ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym - pozwala mu na opłacanie podatku w formie ryczałtu do końca 2008 r., bez względu na wysokość przychodu.
Minister Finansów, uznał stanowisko za nieprawidłowe. Zdaniem Ministra, zgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym podatnicy tracą prawo do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych od miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskali przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej: wyłącznie samodzielnie, w wysokości przekraczającej kwotę 150.000 euro, lub wyłącznie w formie spółki, a suma przychodów wspólników spółki z tej działalności przekroczyła kwotę 150.000 euro. Skutkiem jest to, że podatnicy ci są obowiązani prowadzić właściwe księgi i opłacać podatek dochodowy na ogólnych zasadach.
Strona, nie zgadzając się z zaprezentowaną interpretacją, wystąpiła do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Minister Finansów, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z [...] listopada 2008 r., nie znalazł podstaw do zmiany swojej interpretacji.
Strona, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 grudnia 2008 r., wniosła o uchylenie interpretacji zarzucając jej naruszenie art. 14d w związku z art. 14o § 1 Ordynacji z uwagi na doręczenie skarżącemu interpretacji po upływie trzymiesięcznego terminu wskazanego w art. 14d Ordynacji. Skarżący zarzucił nadto, z "ostrożności procesowej", wydanie interpretacji z naruszeniem art. 6 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym - poprzez błędna wykładnię tych przepisów polegającą na uznaniu, iż podatnik który rozpoczął działalność gospodarczą w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w roku podatkowym i w trakcie tego roku przychód z działalności przekroczy kwotę 150.000 euro, nie może korzystać z tej formy opodatkowania do końca tego roku podatkowego.
Zdaniem skarżącego, z treści art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym wynika, że podatnik rozpoczynający działalność w roku podatkowym ma prawo do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych do końca roku podatkowego, w którym rozpoczął działalność bez względu na wysokość przychodów. Ustawodawca expressis verbis wskazuje, że podatnicy rozpoczynający działalność w roku podatkowym mogą korzystać z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych bez żadnego ograniczenia wysokością osiągniętych przychodów. Natomiast art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym należy bowiem wykładać - na gruncie sytuacji osób rozpoczynających działalność w roku podatkowym - w związku z przepisem art. 6 ust. 4 pkt 2. Skarżący powołał się na projekt zmiany ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, w którym planowane było uchylenie art. 8 ust. 6 i 7. Skarżący wskazał, że stanowisko zawarte w Interpretacji MF z [...] września 2008 r. jest sprzeczne ze stanowiskiem Ministra Finansów – w tożsamym stanie faktycznym i prawnym - wyrażonym w interpretacji MF z dnia 29 kwietnia 2008 r. IBPBl/415-94/08/WRz/KAN-946/01/08.
Dlatego, w przypadku utrzymania przez Ministra Finansów - interpretacji MF z [...] września 2008 r. nie zostaną spełnione standardy demokratycznego państwa prawa, a interpretacja przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym przedstawiona przez Ministra Finansów w Interpretacji MF z [...] września 2008 r. będzie rażąco naruszać zasady demokratycznego państwa prawa (nie wspominając o sprzeczności z Interpretacją MF z 29 kwietnia 2008 r.).
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną, ponieważ, w jego ocenie interpretację wydano z naruszeniem art. 14d Ordynacji podatkowej, czyli trzymiesięcznego terminu do wydania interpretacji zinterpretowanego przez Sąd jako doręczenie.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra Finansów od ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż Minister Finansów zachował trzymiesięczny termin do wydania interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem sporu w sprawie jest interpretacja art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym i odpowiedź na pytanie, czy podatnik, który rozpoczął działalność gospodarczą w roku podatkowym, może do końca roku korzystać z ryczałtu, bez względu na wysokość dochodów.
Zgodnie z art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy, podatnicy opłacają w roku podatkowym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z działalności wymienionej w ust. 1, jeżeli rozpoczną wykonywanie działalności w roku podatkowym i nie korzystają z opodatkowania w formie karty podatkowej - bez względu na wysokość przychodów.
Zgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy, podatnicy tracą prawo do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych od miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskali przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej: 1) wyłącznie samodzielnie, w wysokości przekraczającej kwotę 150.000 euro, lub 2) wyłącznie w formie spółki, a suma przychodów wspólników spółki z tej działalności przekroczyła kwotę 150.000 euro.
W ocenie Sądu, wprowadzając od 1 stycznia 2008 r. nowelizację przepisu art. 8 ustawy o ryczałcie (ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz.U. Nr 217, poz. 1588), poprzez dodanie do tego artykułu ust. 6 - w zacytowanym powyżej brzmieniu i niezmieniając jednocześnie brzmienia przepisu art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy o ryczałcie - ustawodawca doprowadził do sytuacji, w której mamy do czynienia z kolizją dwóch przepisów tego samego aktu prawnego. Z jednej bowiem strony przepis art. 6 ust. 4 pkt 2 ustawy o ryczałcie, wyraźnie stanowi, iż podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności w roku podatkowym korzystają z opodatkowania w formie ryczałtu bez względu na wysokość przychodów, z drugiej zaś strony ten sam akt prawny, w art. 8 ust. 6, stanowi o utracie przez podatników prawa do opodatkowania w formie ryczałtu po przekroczeniu przychodów w wysokości przekraczającej 150.000 euro.
W konsekwencji, zgodzić się należy ze Skarżącym, iż błędy oraz niedokładności ustawodawcy nie powinny wywoływać negatywnych skutków dla podatnika. W efekcie czego, analizując powyższe przepisy przyjąć należy, iż przepis art. 6 ust. 4 pkt 2 obejmujący swą hipotezą węższy stan faktyczny niż przepis art. 8 ust. 6 ma charakter lex specialis w stosunku do przepisu art. 8 ust. 6. W związku z czym ma pierwszeństwo zastosowania przed tym przepisem jako normą lex generali.
Reasumując, w stanie prawnym obowiązującym w 2008 r. podatnik rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej, miał prawo do korzystania z opodatkowania w formie ryczałtu bez względu na wysokość osiągniętych przychodów. Innymi słowy, ograniczenie wynikające z przepisu art. 8 ust. 6 ustawy o ryczałcie nie ma zastosowania do podatników, którzy rozpoczęli prowadzenie działalności w roku podatkowym."
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną interpretację na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Zakres, w jakim uchylona interpretacja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz Skarżącej koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło