III SA/Wa 2552/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-26
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna uzyskująca dochód w wysokości 8.750 zł brutto miesięcznie, ponosząca miesięczne wydatki na poziomie ok. 4.500 zł, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona uzyskuje stały dochód w wysokości 8.750 zł brutto miesięcznie, a jej miesięczne wydatki kształtują się na poziomie ok. 4.500 zł. Dysponuje ona wolnymi środkami, które może przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny, co oznacza, że nie jest spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący T.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Skarżący wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, mimo uzyskiwania dochodu w wysokości 8.750 zł brutto miesięcznie, z uwagi na ponoszone wydatki. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy T.C. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 i 2007 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
Skarżący – T. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Oświadczył, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie posada żadnego majątku, ani oszczędności. Osiąga dochód ze stosunku pracy w wysokości 8.750 zł brutto. Miesięczne wydatki Skarżącego wynoszą: czynsz 500 zł, opłata za media 300 zł, wyżywienie 1.200 zł, ubrania 400 zł, środki czystości i higieny osobistej 300 zł, kredyt w banku [...] 1.000 zł, kredyt w [...] 150 zł, leczenie rehabilitacyjne 100 zł, pomoc matce 200 zł.
Do wniosku Skarżący załączył wyciągi z rachunków bankowych, zeznanie podatkowe za 2012 r. oraz zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm. - dalej "P.p.s.a.") właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi.
W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając wniosek należało zatem uwzględnić sytuację majątkową Skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych.
W związku powyższym, wskazać trzeba, że Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 2551/13 oraz III SA/Wa 2552/13.
W każdej z tych spraw wpis sądowy wynosi po 500 zł (wpis stały). Łącznie więc Skarżący obowiązany jest do uiszczenia wpisów sądowych w wysokości 1.000 zł.
Odnosząc się do sytuacji materialnej Skarżącego, uznać należało, że wniosek
o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący uzyskuje bowiem stały dochód ze stosunku pracy w wysokości 8.750 zł brutto (średnie wynagrodzenie za trzy miesiące). Z kolei miesięczne wydatki Skarżącego kształtują się na poziomie ok. 4.500 zł. Tym samym Skarżący dysponuje wolnymi środkami, które może przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych bez najmniejszego uszczerbku w utrzymaniu.
Należy bowiem pamiętać, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu.
Bez wątpienia Skarżącego nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców.
Podsumowując przyjąć należy, że okoliczności podnoszone we wniosku
o przyznanie prawa pomocy nie uzasadniają twierdzenia, że Skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków niezbędnych do uiszczenia wpisu sądowego.
W konsekwencji nie spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., warunkująca przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło