III SA/Wa 2563/13

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia 1) zwolnić skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł (słownie pięćset złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca S. sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie od opłat sądowych w całości, powołując się m. in. na straty bilansowe. Straty te powstały wskutek odstąpienia znaczącej części kontrahentów od współpracy ze spółką. Przyczyną takiego stanu rzeczy było z jednej strony prowadzenie kontroli skarbowej, w tym kontroli krzyżowych, z drugiej zaś kryzys w budownictwie. Skarżąca oświadczyła, że w 2013 r. wszczęto wobec niej egzekucję administracyjną, w toku której zajęto jej rachunki bankowe, co faktycznie sparaliżowało działalność spółki. Skarżąca nie posiada środków finansowych umożliwiających zapłatę kosztów sądowych. Udziałowców spółki nie stać na dopłatę do kapitału. Wobec jednego z tych udziałowców, tj. A. sp. z o.o. również wydano decyzję określającą zaległości w podatku VAT. W 2013 r. pracownicy Skarżącej zostali zwolnieni, jej zarząd i księgowy pracują społecznie. Kapitał zakładowy Skarżącej wynosi [...] zł. Za 2012 r. poniosła ona stratę w wysokości [...] zł. Skarżąca nie posiada środków na rachunku bankowym. Wśród składników majątku wymieniła niewykazujące obrotu znaczki olimpijskie na kwotę [...] zł, materiały jubilerskie – [...] zł oraz udział w spółdzielni mieszkaniowej – [...] zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca uzupełniła brak formalny wniosku, a nadto przesłała zeznania podatkowe, zestawienie wysokości przychodów i kosztów za okres styczeń-październik 2013 r., bilans, rachunek zysków i strat, deklaracje VAT-7, informację o wierzytelnościach i zobowiązaniach, zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych, tytuły wykonawcze, wyciągi bankowe, potwierdzenie zamknięcia rachunku, wypowiedzenie umowy rachunku. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przed przystąpieniem do rozpoznania wniosku Skarżącej należy poczynić dwie uwagi natury ogólnej. Po pierwsze referendarzowi sądowemu znany jest fakt udzielenia Skarżącej prawa pomocy w sprawie III SA/Wa 1093/13. W sprawie tej zwolniono ją mianowicie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 500 zł. Jak ustalono kwotę 500 zł Skarżąca uiściła w dniu 19 listopada 2013 r. Po drugie co prawda w formularzu PPPr Skarżąca nie wypełniła rubryki 4, niemniej referendarz sądowy przyjął, że granice swojego żądania zakreśliła ona w złożonym wraz z formularzem piśmie jej pełnomocnika z 5 listopada 2013 r. Pełnomocnik wskazał w nim mianowicie, że domaga się "zwolnienia od opłat sądowych w całości". Referendarz sądowy odstąpił zatem od wezwania Skarżącej do uzupełnienia braku formalnego wniosku, uznając, iż wiążący dla niego jest zakres żądania wytyczony w piśmie złożonym wraz z formularzem. Z powyższego wynika więc, że Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych, a nie – jak to sugeruje pełnomocnik (przywołując w piśmie z 5 listopada 2013 r. przepis art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a.") w zakresie całkowitym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Tymczasem w niniejszej sprawie ustanowienie pełnomocnika i tak nie byłoby dopuszczalne. Możliwe jest to bowiem jedynie wtedy, gdy strona nie zatrudnia takiego pełnomocnika lub nie pozostaje z nim w innym stosunku prawnym, o czym stanowi art. 246 § 3 p.p.s.a. Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku Skarżącej konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. Jedyną opłatą sądową, do której poniesienia Skarżąca jest zobowiązana na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi w kwocie 2.949 zł. Mimo trudnej sytuacji finansowej Skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Wprawdzie z deklaracji VAT-7 wynika, że jest to działalność w niewielkim zakresie, jednakże uznać należało, iż Skarżąca jest w stanie wygospodarować kwotę 500 zł na pokrycie wspomnianego wpisu. Z powyższych deklaracji wynika bowiem, że Skarżąca osiągnęła pewien przychód. I tak w deklaracji VAT-7 za maj 2013 r. sprzedaż kształtowała się na poziomie 1.501 zł, za czerwiec 2013 r. - 452 zł, za lipiec 2013 r. - 123 zł, za wrzesień 2013 r. - 2.161 zł. Z przedłożonych wyciągów bankowych nie wynika natomiast, że środki te zostały zajęte przez organ egzekucyjny. Tym samym uznać należało, że Skarżąca mogła tymi środkami dowolnie dysponować. Skarżąca w dalszym też ciągu ponosi koszty prowadzonej działalności gospodarczej takie m. in. jak energia elektryczna, opłaty czynszowe. Jak wynika z nadesłanego zestawienia koszty te w 2013 r. wyniosły [...] zł (przy przychodzie na poziomie 14.875,37 zł). Dodatkowo Skarżąca posiada towary w postaci znaczków olimpijskich (o wartości [...] zł) i materiałów jubilerskich (o wartości [...] zł), które ewentualnie można spieniężyć. Skarżąca nie wskazała bowiem żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o ograniczeniu jej prawa do rozporządzania tymi przedmiotami. W tej sytuacji za zasadne uznano zwolnienie Skarżącej z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł. Co istotne analogicznie jej możliwości finansowe ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wydanym wobec Skarżącej postanowieniu z 21 sierpnia 2013 r. w przywołanej na wstępie sprawie III SA/Wa 1093/13. Stanowisko to spotkało się z aprobatą Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z 23 października 2013 r. (I FZ 393/13) oddalił zażalenie Skarżącej. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.