III SA/Wa 2564/12

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu Skarżąca A. P. zwróciła się o zwolnienie z tego obowiązku, wskazując, że jej obecne dochody to kwota ok. 2.000 zł. Skarżąca ma na wyłącznym utrzymaniu córkę, która często choruje, w związku z czym wydaje dużo pieniędzy na lekarstwa. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przesłała wypełniony formularz PPF, w którym podała bieżące wydatki. Wymieniła wśród nich: czynsz (500 zł), prąd (210 zł), telefon (50 zł), Internet (55 zł), żywność i art. gospodarstwa domowego (600 zł), bilet miesięczny (100 zł), nauka dziecka (600 zł), leki (100 zł), rozliczenie ogrzewania (500 zł). Wyjaśniła, że rozliczenie ogrzewania jest jednorazowym wydatkiem, jednakże Skarżąca nie może sobie pozwolić na wpłatę w całej wysokości. W efekcie kwotę tą wpłaca w ratach. To samo dotyczy wydatków na prąd, który jest rozliczany co 2 miesiące. Skarżąca musi także kupić odzież dla dziecka i siebie. Od ojca dziecka nie otrzymuje alimentów. Skarżąca spłaca kredyty w kwotach 48.000 zł, 29.000 zł i 10.000 zł. Przedłożyła zaświadczenie, z którego wynika, że średnia zarobków brutto z ostatnich 3 miesięcy wyniosła 3.600 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zawarte w nim oświadczenie strony okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć - na wezwanie - dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Możliwość wezwania daje Sądowi przepis art. 255 p.p.s.a. W niniejszej sprawie z możliwości tej referendarz sądowy skorzystał, uznając, że dane zawarte w formularzu PPF nie są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Wezwanie z 24 września 2012 r. precyzyjnie określało jakich oświadczeń referendarz sądowy oczekuje i jakie dokumenty miały zostać przedstawione, a także jakie dane budzą wątpliwości. Tymczasem wykonanie tego wezwania Skarżąca ograniczyła do wskazania wysokości wydatków, ciążącego na niej zadłużenia kredytowego oraz przedłożenia zaświadczenia o zarobkach. Nadto oświadczyła, że od ojca dziecka nie otrzymuje alimentów. Skarżąca nie nadesłała natomiast zeznania podatkowego, dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków. Nie udzieliła informacji o korzystaniu ze świadczeń z pomocy społecznej. Nie przesłała wyciągów z rachunków bankowych (nie wskazała także jakoby ich nie posiadała). Brak reakcji na wspomniane wezwanie oznacza, że nie można w pełni ocenić sytuacji majątkowej Skarżącej. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 15 marca 2012 r. (II FZ 175/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl) konstrukcja art. 255 p.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem. Niedopełnienie tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 p.p.s.a. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym Sąd ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz ustalenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy. W rezultacie nie można stwierdzić, że Skarżąca spełniła przesłankę przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.