III SA/Wa 2564/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty różnicy oraz kwoty podatku do zapłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia: - przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych); - odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 30 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") wniesioną na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty różnicy podatku oraz kwoty podatku do zapłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. Spółka niezgadzając się z powyższym wyrokiem pismem z dnia 28 stycznia 2015 r. złożyła skargę kasacyjną. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł wniosła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że znacząca część kontrahentów zaprzestała z nią współpracy. Spowodowane to było trwającą kilka lat kontrolą skarbową i kontrolami krzyżowymi, a także kryzysem w budownictwie. W efekcie Skarżąca poniosła straty bilansowe za lata 2012-2013. Wobec niej wszczęto egzekucje administracyjne, w toku których zajęto rachunki bankowe, co faktycznie sparaliżowało działalność. Skarżąca podkreśliła, że z dniem 31 grudnia 2013 r. zawiesiła swoją działalność z uwagi na brak środków płatniczych i generowanie dalszych kosztów. Zwróciła także uwagę, że w 2013 r. jej pracownicy zostali zwolnieni, natomiast zarząd i księgowy nie otrzymują wynagrodzenia. Podała jednocześnie, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Skarżąca wskazała, że nie posiada środków trwałych. Zanotowała stratę za 2012 r. w wysokości 107.609 zł, natomiast za 2013 r. w wysokości 17.279,91 zł. Stan rachunków bankowych określiła na "0". Oświadczyła również, że posiada niewykazujące obrotu znaczki olimpijskie na kwotę [...] zł, materiały jubilerskie na kwotę [...] zł oraz udział w spółdzielni mieszkaniowej na kwotę [...] zł, który z uwagi na zaległości czynszowe od 2 lat nie ma możliwości odzyskania. Końcowo wskazała, że rachunki bankowe zostały zajęte przez organ egzekucyjny. Z uwagi na fakt, że z zamieszczonych w formularzu PPPr informacji wynika, iż sytuacja Spółki nie zmieniła się od chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1093/13 dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty różnicy oraz kwoty podatku do zapłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. podnieść należy, że Skarżąca w powyższej sprawie w wykonaniu wezwania Sądu przesłała pismo z 1 września 2014 r., w którym wyjaśniła, że od 1 stycznia 2014 r. nie osiąga przychodu z działalności gospodarczej. Nie składa też deklaracji VAT. Oba posiadane rachunki bankowe zostały zamknięte w 2013 r. z uwagi na brak obrotów. Skarżąca podała, że w toku egzekucji zastosowano jedynie środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunków bankowych. Czynność ta pozostaje w mocy mimo wstrzymania przez Sąd wykonania decyzji zaskarżonych w sprawach III SA/Wa 1093, 2563 i 2564/13. Skarżąca jednocześnie podkreśliła, że brak jest aktualnie osób zainteresowanych zakupem znaczków olimpijskich, materiałów jubilerskich oraz udziału w spółdzielni mieszkaniowej. Spółka przedstawiła postanowienie w sprawie zmiany danych w KRS, zeznanie podatkowe za 2013 r., bilans, rachunek zysków i strat, dodatkowe informacje finansowe, potwierdzenie zamknięcia rachunku, wypowiedzenie umowy rachunku, tytuły wykonawcze, zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych, a także innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), a zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Sąd może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na koszty postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Opłaty sądowe należy zaliczyć do danin publicznych, a zatem zwolnienie z tego rodzaju opłat stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, co wynika z art. 84 Konstytucji. Dlatego też zastosowanie tego wyjątku odnosi się do szczególnych sytuacji, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru tych wydatków na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia tych kosztów i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (zob. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., I FZ 27/13). W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki przypomnieć na wstępie należy, że uzyskała już ona pomoc od państwa w niniejszej sprawie w postaci zwolnienia od wpisu od skargi ponad 500 zł. Uznano wówczas, że mimo trudnej sytuacji finansowej Skarżąca ciągle prowadzi działalność gospodarczą, której zakres jest co prawda niewielki, niemniej pozwala wygospodarować pewne środki pieniężne na pokrycie kosztów sądowych. Zwłaszcza, że Skarżąca nie wykazała, jakoby środki te zostały zajęte przez organ egzekucyjny, czy wierzycieli. Wskazano także, że Skarżąca posiada towary w postaci znaczków olimpijskich i materiałów jubilerskich. Nie podała natomiast konkretnych powodów, dla których nie jest możliwe ich spieniężenie. Nie wskazała także konkretnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o rzeczywistych ograniczeniach jej prawa do rozporządzania tymi przedmiotami. Składając obecny swój wniosek Skarżąca oświadczyła, że z dniem 1 stycznia 2014 r. zawiesiła działalność gospodarczą i od tego czasu nie osiąga przychodu. Wyjaśniła też, że brak jest aktualnie osób zainteresowanych zakupem znaczków olimpijskich, materiałów jubilerskich oraz udziału w spółdzielni mieszkaniowej. Dodatkowo wskazała, że oba należące do Spółki rachunki bankowe zostały zamknięte. Tym samym Sąd uznał, że sytuacja finansowa Skarżącej w dalszym ciągu uzasadnia udzielenie jej prawa pomocy. O takim rozstrzygnięciu zadecydował przede wszystkim fakt zawieszenia przez nią wykonywania działalności gospodarczej, brak przychodu z tego źródła oraz brak aktualnie możliwości spieniężenia posiadanego przez Skarżącą majątku ruchomego. W ocenie Sądu skoro obecna sytuacja Skarżącej od chwili przyznania jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł uległa pogorszeniu, to nie można zasadnie uznać, że ma możliwość uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł. Na uwagę również zasługuje, że na obecnym etapie postępowania wymagalny jest jedynie wpis od skargi kasacyjnej Biorąc powyższe pod uwagę Sąd za zasadne uznał zwolnienie Skarżącej z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1.000 zł. Zwolnienie to zapewni również Skarżącej prawo do kontroli instancyjnej wydanego w stosunku do niej wyroku oddalającego skargę. Mając na uwadze całość przedstawionej wyżej argumentacji Sąd - na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a., art. 245 § 3 P.p.s.a. oraz art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 254 § 1 P.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji.