III SA/Wa 2576/16
WyrokWSA w Warszawie2017-08-10
Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk, Agnieszka Olesińska, Radosław Teresiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistego charakteru transakcji gospodarczych i sytuacji finansowej podatnika, organ podatkowy może dokonać zabezpieczenia zobowiązania podatkowego przed wydaniem decyzji określającej jego wysokość?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo rozumie zwrot "uzasadniona obawa" jako przyczynę mającą konkretne źródło, dla której organ uznaje konieczność dokonania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. W ocenie Sądu, znaczna kwota należności podatkowych w połączeniu z niekorzystną sytuacją majątkową i finansową podatnika (niski kapitał zakładowy, brak środków trwałych, niekorzystne wskaźniki płynności, niskie dochody w stosunku do przewidywanych zobowiązań) uzasadnia obawę niewykonania zobowiązania podatkowego, co czyni zabezpieczenie zasadnym.Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w VAT oraz zabezpieczeniu jej na majątku spółki. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak wykazania uzasadnionej obawy niewykonania przyszłych zobowiązań podatkowych. Organy podatkowe wskazały na wątpliwości dotyczące rzeczywistego charakteru transakcji z firmą T. (tzw. "znikający podatnik"), zaniżanie zobowiązań podatkowych, niskie dochody spółki w stosunku do przewidywanych zobowiązań oraz brak majątku pozwalającego na pokrycie tych zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), sędzia WSA Radosław Teresiak, Protokolant referent Katarzyna Makowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego i kwoty nienależnego zwrotu w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika oddala skargę
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] decyzją z dnia [...] marca 2016r., określił A. Sp. z o.o., dalej jako Skarżąca, Spółka przybliżoną kwotę zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2014r. oraz przybliżoną kwotę odsetek za zwlokę, obliczonych na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, określił kwotę nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług za marzec 2014r. i czerwiec 2014r. oraz przybliżoną kwotę odsetek za zwlokę należnych od tych zobowiązań, obliczonych na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu oraz orzekł o zabezpieczeniu na majątku Skarżącej określonych przybliżonych zobowiązań podatkowych za okres od stycznia do grudnia 2014r. wraz z odsetkami za zwłokę, obliczonych na dzień wydania decyzji, tj. na dzień 30.03.2016r, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązań podatkowych oraz kwotę nienależnego zwrotu z tytułu podatku od towarów i usług za 03, 06/2014r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016r. uzupełnionym w dniu [...].05.2016r. pełnomocnik Skarżącej złożył odwołanie od powyższej decyzji.
Zarzucił decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] naruszenie przepisów prawa, tj.:
- art. 33 § 2 w związku z art. 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613);
- art. 187 § 1 w związku z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu taktycznego sprawy, oraz
- art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz niepodjęcie działań w celu wyjaśnienia stanu majątkowego Spółki.
Z uwagi na powyższe naruszenia Pełnomocnik Strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.
Dyrektor Izby Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] w: związku z prowadzonymi kontrolami podatkowymi wobec Skarżącej w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa należności z tytułu podatku od towarów i usług za: 01/2014r. pismem z dnia 01.03.2016r. zwrócił się do organu podatkowego z wnioskiem o dokonanie zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązań wynikających z rozliczeń podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2014r. W treści wniosku z dnia 01.03.2016r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] wskazał, iż Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na zakupie oleju rzepakowego/ słonecznikowego/ sojowego oraz jego dalszej odsprzedaży na rzecz kontrahentów krajowych i zagranicznych. W badanych okresach kontrolowana jednostka dokonała nabycia oleju m. in. od firmy T. Prowadzone czynności kontrolne w Spółce wykazały, że dokonała ona odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez firmę T.:
Przeprowadzona kontrola podatkowa przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. w firmie T. bezsprzecznie wykazała, iż ww. podmiot pełnił rolę "znikającego podatnika". Firma T. jako zarejestrowany czynny podatnik VAT wystawiała, m. in. na rzecz Skarżącej Spółki. faktury z należnym podatkiem, który nie został przez nią zadeklarowany w pełnej wysokości. Jednocześnie na podstawie opisu stanu faktycznego zawartego w protokole kontroli przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. stwierdzono, iż Pan D. faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej. Ze złożonego przez niego oświadczenia wynika, iż nie wystawiał faktur, nie miał dostępu do rachunku bankowego. Na tej podstawie uznano, iż Pan D. jako firma T. figurował na fakturach sprzedaży, przy czym taktycznie nie podejmował żadnych działań czy decyzji w ramach zarejestrowanej na swoje nazwisko działalności gospodarczej.
Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w [...] w związku z dokonanymi ustaleniami we wniosku z dnia [...].03.2016r. wskazał, iż bezspornie zaistniały okoliczności, w których firma T. wystawiała na rzecz Skarżącej faktury na dostawę oleju rzepakowego, które to dostawy faktycznie nie miały miejsca pomiędzy w/w kontrahentami. Wymienione sporne faktury z wykazanym podatkiem naliczonym dokumentowały zatem czynności, które nie zostały dokonane. Dodatkowo w odniesieniu do dostaw towarów zafakturowanych przez firmę T., rozliczonych przez Spółkę. stwierdzono, iż w świetle dotychczas zgromadzonego materiału, brak jest możliwości ustalenia tożsamości rzeczywistego dostawcy tych towarów. Wymienionym transakcjom handlowym, w rozpatrywanym stanie stosunków faktycznych i prawnych, trudno przypisać przymioty legalności, rzetelności i zgodności z prawem. Ustalone okoliczności sprawy wskazują, że zafakturowane sporne dostawy towarów handlowych (oleju rzepakowego) zmierzały do nadużyć w zakresie prawa podatkowego.
Organ stwierdził, iż przedmiotowe nabycia nie były przypadkiem odosobnionym, dotyczącym pojedynczej dostawy, lecz dotyczyły kilkudziesięciu znacznej wartości dostaw oleju rzepakowego w badanym okresie tj. w poszczególnych miesiącach 2014r.
Zaznaczył, iż Skarżąca mająca doświadczenie w branży związanej z handlem olejami roślinnymi (Spółka prowadzi działalność gospodarczą od 2008r.) dokonywała w badanym okresie nabyć oleju rzepakowego od firmy T. opierając współpracę z wymienionym podmiotem tylko na kontaktach drogą telefoniczną i mailową. Z wyjaśnień Spółki oraz zeznań prokurenta I.S, odpowiedzialnej za współpracę z kontrahentem wynika, iż ustalanie warunków transakcji z firmą T. oraz przekazywanie dokumentów następowało wyłącznie drogą mailową i telefoniczną, ponadto z wymienionym dostawcą nie odbyło się żadne spotkanie. W ocenie Organu wątpliwości budzi fakt, że przy tak dużej ilości transakcji oraz wysokiej wartości obrotów z firmą T. (głównym dostawcą oleju rzepakowego w 20l4r.) podstawową formą prowadzonych kontaktów handlowych był jedynie kontakt telefoniczny i mailowy. Jednocześnie z wyjaśnień Spółki, jak również z zeznań osób Ją reprezentujących (prokurenta i prezesa) wynika, iż Spółka podejmowała działania w celu weryfikacji kontrahentów, z którymi nawiązywała współpracę, poprzez zbieranie dokumentów rejestracyjnych dotyczących danego podmiotu, tj. wypisów z ewidencji KRS, REGON, zaświadczeń o byciu czynnym podatnikiem podatku VAT, zaświadczeń o niezaleganiu, jak również wyszukiwanie informacji w Internecie oraz uzyskanie rekomendacji od innych kontrahentów. Jak ustalono, weryfikacja wiarygodności kontrahenta - firmy T., ograniczyła się jedynie do zebrania dokumentów rejestracyjnych dotyczących podmiotu. Kontrolowana Spółka nie podjęła żadnych działań w celu sprawdzenia i uwiarygodnienia faktycznych podstaw i możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez wskazanego kontrahenta, tj. chociażby posiadania odpowiednich zasobów rzeczowo-technicznych wykorzystywanych w działalności. Jednocześnie Organ zauważył, iż Skarżąca Spółka nawiązała współpracę z firmą T. w wyniku polecenia kontrahenta przez Janusza Nierobisza. W tym zakresie złożone przez Spółkę oraz J. N. odpowiednie zeznania i oświadczenia, co do okoliczności nawiązania współpracy handlowej z firmą T., są sprzeczne. Powyższe w ocenie Organu może świadczyć o braku dochowania należytej staranności w doborze kontrahenta ze strony kontrolowanej Spółki. W tym zakresie wskazał na niejasne i zupełnie niezgodne z ustalonym stanem faktycznym zeznania samego J.N. co do okoliczności udziału jego przedsiębiorstwa w spornych transakcjach. Wskazana osoba zeznała, iż nie wie czym zajmował się D. M., jak również czy posiadał bądź wynajmował magazyny. Powyższe Organ uznał za niezrozumiałe w świetle zgromadzonego materiału, tj. dokumentów CMR. zleceń transportowych oraz zeznań kierowców, z których wynika, iż załadunek czy też przeładunek z cysterny do cysterny oleju rzepakowego zakupionego przez Spółkę A. od firmy T. następował na posesji Pana J. N.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż organ kontrolujący podkreślił, iż z uwagi na fakt wystąpienia w łańcuchu dostaw "znikających podmiotów", nie ustalono faktycznego źródła pochodzenia towaru. Ustalono jedynie, że firma T. dokonywała wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od kontrahentów z Czech, przy czym nie wykazała przedmiotowych nabyć ani w deklaracji VAT ani w informacji podsumowującej. Jednocześnie z materiału zebranego w trakcie kontroli przeprowadzonej w firmie T. wynika, iż dostawcami oleju rzepakowego do czeskich podmiotów były polskie firmy. Wykazana przez kontrolowaną jednostkę kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc 01/2014 r. wynika przede wszystkim z faktu nabycia oleju rzepakowego od finny T. oraz jego dalszej odsprzedaży w ramach mechanizmu wewnątrzspólnotowych dostaw towarów, opodatkowanych stawką 0%. W związku z powyższym zauważył, iż taki mechanizm obrotu towarem, tj. w tym przypadku olejem, pomiędzy różnymi podmiotami począwszy od krajowych podmiotów poprzez zagranicznych kontrahentów z innych państw członkowskich UE i ponowne nabycie przez krajowe podmioty oraz dalsza odsprzedaż w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów ma na celu jedynie ukrycie faktycznego źródła pochodzenia towaru oraz udziału w oszustwie podatkowym. Przedmiotowe transakcje kupna- sprzedaży były załatwiane szybko, towar w ciągu 1-2 dni "przechodził" przez kilka podmiotów.
Oran stwierdził, iż czynności sprawdzające czy też kontrole podatkowe przeprowadzone u przewoźników potwierdzają, iż faktycznie miała miejsce dostawa towaru, tj. oleju rzepakowego, przy czym z zebranego materiału dowodowego zgromadzonego w ramach w/w czynności nie wynika, iż dostawy te faktycznie miały miejsce pomiędzy Spółką, a firmą T. W świetle powyższego uznał, iż Skarżąca powinna była wiedzieć, iż rzeczone nabycia oleju rzepakowego od firmy T. wiązały się z przestępstwem w zakresie podatku od towarów i usług.
Wobec dokonanych ustaleń wskazał, że faktury VAT wystawione na rzecz Skarżącą przez T., dokumentujące nabycie oleju rzepakowego, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający, ponieważ nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu transakcji gospodarczej. W ocenie Organu w przedmiotowej sprawie wystawienie spornych faktur miało na celu uprawdopodobnienie fakturowanych transakcji. Skarżąca Spółka uczestnicząc w obrocie gospodarczym dokonywała nabycia towarów i usług oraz odliczenia podatku naliczonego z tego tytułu
Organ odwoławczy mając na uwadze ustalenia dokonane na obecnym etapie kontroli podatkowej, odliczenie podatku naliczonego z tytułu nabycia oleju rzepakowego od T. w rozliczeniu podatku VAT za poszczególne miesiące 2014r. uznał za nieskuteczne ze względu na postanowienia art. 88 ust.3a pkt. 4 lit a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z
2011 r., nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), dalej jako ustawa o VAT. Zaznaczył, iż odliczenie podatku VAT ze spornych faktur spowodowało zawyżenie podatku naliczonego w rozliczeniu VAT za poszczególne miesiące badanego okresu.
W związku z powyższym na podstawie art. 86 ust, 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT uznał, iż faktury zakupu, wystawione przez firmę T., zaewidencjonowane przez kontrolowaną Spółkę w rejestrze VAT, nie stanowiły podstawy do obniżenia podatku naliczonego w wysokości wykazanej przez Spółkę. W związku z powyższym po uwzględnieniu dokonanych ustaleń została ustalona przybliżona wartość zobowiązań w podatku od towarów i usług.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż we wniosku z dnia 01.03.2016r. organ kontroli podatkowej wskazał ponadto, iż Skarżąca będzie także zobowiązana do zapłaty kwoty otrzymanych nienależnie zwrotów VAT za:03/2014r. w wysokości 150,000,00 zł, 06/2014r. w wysokości 85.000,00 zł.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. stwierdzone w trakcie kontroli podatkowej nieprawidłowości w rozliczeniach podatku od towarów i usług i wskazane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. we wniosku z dnia [...].03.2016r. o wydanie decyzji o zabezpieczeniu oraz. dowody znajdujące się w aktach sprawy, świadczą o świadomym dokonywaniu nierzetelnych rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług, tym samym podejmowaniu działań, których celem było uniknięcie deklarowania i regulowania zobowiązań podatkowych. Ujęcie w rejestrach zakupu faktur VAT nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji gospodarczych, wskazuje na świadome uczestnictwo w transakcjach pozornych. Podkreślił, że przesłanka ta została wyraźnie wymieniona jako przesłanka zabezpieczenia w art. 154 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r. poz. 1015 ze zm.).
Organ odwoławczy zaznaczył, iż z treści uzasadnienia skarżonej decyzji organu pierwszej instancji wynika także, że obawy niewykonania przez Skarżącą. zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014r., organ upatruje w charakterze stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości, tj. okolicznościach powstania zobowiązania w szczególności poprzez ujmowanie w ewidencjach księgowych i rozliczenie w deklaracji podatkowej kwot podatku naliczonego wynikającego z faktur, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że nie odzwierciedlają one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych ale także w wysokości zobowiązań w podatku od towarów i usług w zestawieniu do ujawnionego majątku. W związku z powyższym zarzut dotyczący nadmiernego i nieuzasadnionego przywiązania uwagi do faktu prowadzonej kontroli podatkowej i jej ustaleń uznał należy za bezzasadny. Wskazał, iż stan faktyczny ustalony w trakcie kontroli prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. dotyczący okoliczności towarzyszących transakcjom dokonanych przez A. Sp. z o.o. stanowi tylko jeden z dowodów potwierdzających istnienie w sprawie uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 33 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej na zaistnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązania nie zostaną wykonane wskazuje analiza sytuacji finansowej i majątkowej Strony, przeprowadzona pod kątem możliwości uregulowania przewidywanego zobowiązania podatkowego - kwota uszczuplonego zobowiązania wynosi około 2.300.000,00 zł i kwota odsetek za zwłokę wynosi około 290.000,00 zł, a kwota nienależnego zwrotu podatku VAT wynosi 235.000,00 zł i kwota odsetek za zwłokę wynosi około 32.900,00 zł, co w stosunku do uzyskiwanych dochodów, budzi uzasadnioną obawę, że zobowiązania nie zostaną wykonane.
Według Organu odwoławczego wykazany w latach 2013 - 2014 dochód i w 20l5r. strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w ocenie organu odwoławczego nie gwarantuje, że przewidywane kwoty szacowanych zobowiązań, jakie mogą zostać określone w decyzji przez organ podatkowy, w przypadku ostatecznego potwierdzenia dotychczasowych ustaleń, zostaną w pełni wykonane.
Zaznaczył, iż Skarżąca została zawiązana umową sporządzoną w formie akty notarialnego z dnia [...].05.2008r. rep. A. nr [...]. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 50.000.00 zł. Czas jej trwania jest nieograniczony. Ze złożonego w [...] Urzędzie Skarbowym w W. przy piśmie z dnia 02.06.2016r. sprawozdaniu finansowym za 2015r. wynika, iż na dzień 31.12.2014r. oraz na dzień 31.12.2015r. Strona nie posiadała żadnych środków trwałych.
W ocenie organu odwoławczego brak majątku wraz z posiadanym kapitałem zakładowym nie gwarantuje, że przedmiotowe zobowiązania podatkowe zostanie w pełni wykonane. Wskazał, iż wartość posiadanych składników majątkowych jest niewspółmierna do kwoty szacowanego zobowiązania, jakie może zostać określone w decyzji przez organ podatkowy, w przypadku ostatecznego potwierdzenia dotychczasowych ustaleń. W konsekwencji ewentualne wydanie decyzji wymiarowej po zakończeniu prowadzonego postępowania kontrolnego odwoławczego może spowodować powstanie wysokiej kwoty zobowiązania podatkowego do jednorazowego uregulowania w łącznej wysokości około 2.860.000,00 zł, przekraczającej obecne możliwości finansowe Strony. W związku z powyższym Organ odwoławczy stwierdził, iż koniecznym było skorzystanie z instytucji zabezpieczenia.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. podniósł, iż wartość wskaźnika bieżącej płynności za lata 2014-2015 oscylująca w niniejszej sprawie na poziomie 1,00 i szybkiej płynności finansowej na poziomie 0.01, świadczy o trudnościach płatniczych Skarżącej. Powyższe, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W., w kontekście przewidywanej wysokości uszczuplenia podatkowego, oznacza brak majątku posiadanego przez Stronę pozwalającego na wykonanie przyszłych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług w ramach postępowania egzekucyjnego, co wskazuje że wykonanie tych zobowiązań było i jest zagrożone. Wskazał, iż Skarżąca nie posiada majątku, który wartością odpowiadałby przybliżonej kwocie zobowiązań. Dodatkowo dochód osiągnięty przez Spółkę w 2014r. jest kwotą relatywnie niską w stosunku do przyszłego zobowiązania w łącznej wysokości około 2.860.000,00 zł, co stanowi przesłankę pozytywną dokonania zabezpieczenia zobowiązań podatkowych.
Zauważył, iż w złożonym zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu CIT -8 za 2015r. Strona wykazała stratę w wysokości 130.663,16 zł, natomiast z protokołu Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Skarżącej z dnia 31.05.2016r. wynika, iż całość straty powstałej w 2015r. postanowiono pokryć zyskiem z lat poprzednich. W związku z powyższym pominięcie jedynie przez organ podatkowy pierwszej instancji analizy tych dokumentów (niedostępnych w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji) w ocenie organu odwoławczego nie miało wpływu na wynik sprawy.
Podsumowując, Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że z uwagi na fakt, iż Skarżąca :
1) zadeklarowała nabycia towarów mogące wynikać z tzw. "pustych faktur", niedokumentujących wykonanie opisanych w nich transakcji,
2) prawdopodobnie zaniżyła zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 2014r.,
3) wykazuje relatywnie niskie dochody w stosunku do kwot przewidywanych zobowiązań podatkowych,
4) nie dysponuje ujawnionym majątkiem nieruchomym lub/i ruchomym, którego wartość umożliwiałaby pokrycie przewidywanego zobowiązania w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę
organ podatkowy pierwszej instancji zasadnie uznał, że na dzień podejmowania decyzji zachodzi uzasadniona obawa, iż przyszłe zobowiązania Skarżącej z tytułu podatku od towarów i usług może zostać nie wykonane.
W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 33 ustawy Ordynacja podatkowa, uzasadniające dokonanie zabezpieczenia przedmiotowych zobowiązań podatkowych, co znajduje odzwierciedlenie w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podkreślił, iż pełnomocnik Strony na etapie postępowania odwoławczego nie przedstawił okoliczności istotnych w sprawie, jak również nie przedłożył żadnych dokumentów, które pozwoliłyby zmienić zaskarżoną decyzję. Zarzuty odwołania Organ uznał za niezasadne.
W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na kosztów postępowania
Zaskarżonej decyzji Strona skarżąca zarzuca naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynika sprawy, tj.:
• art. 33 § 1 w związku z art. 33 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak wykazania przez organ, że przyszłe zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane przez Stronę Skarżącą ,
• art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez ocenę sytuacji finansowej Strony Skarżącej w oparciu o dane finansowe po wydaniu decyzji zabezpieczającej.
• art. 122 §1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie przeprowadzenie niezbędnych działań w celu ustalenia sytuacji finansowej Spółki,
Zdaniem Skarżącej, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie decyzji zabezpieczającej zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług. Skarżąca wskazała, iż Spółka nie zadeklarowała nabycia towarów z tzw. "pustych faktur", gdyż jest to przedmiotem sporu pomiędzy organem podatkowym a Spółką, nie zaniżyła zobowiązania podatkowego za 2014r. w podatku od towarów i usług, gdyż do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy jeszcze nie doszło. Zatem okoliczności te w ocenie Skarżącej nie uzasadniają przypuszczenia, że nie dojdzie do zapłacenia przez Spółkę nałożonych przyszłymi decyzjami zobowiązań podatkowych za kontrolowany okres rozliczeniowy.
Skarżąca podniosła, iż niskie dochody i brak majątku trwałego nie zostało potwierdzone na moment wydania decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Zatem także nie może stanowić okoliczności uzasadniającej obawę, że nie wykona przyszłych zobowiązań podatkowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 28 lipca 2017 r. zatytułowanym "replika Skarżącej na odpowiedź na skargę" pełnomocnik Skarżącej wskazał, że jego zdaniem Organ dla celów dokonania zabezpieczenia przyszłych zobowiązań podatkowych Skarżącej dokonał swoistego uproszczenia poprzez zrównanie faktu ujęcia przez Skarżącą w rejestrach zakupu faktur VAT nieodzwierciedlających zdaniem Organu rzeczywistych transakcji gospodarczych ze świadomym uczestnictwem Skarżącej w transakcjach pozornych. Podkreślił, że Skarżąca w toku transakcji handlowych z kontrahentami dochowała należytej staranności co do sprawdzenia podmiotu gospodarczego - w tym opierała się na wystawianych przez inne organy podatkowe zaświadczeniach o niezaleganiu w podatkach przez konkretnych kontrahentów. Powołał się na to, że nie ma wytycznych co do tego, jak powinien zachować się Podatnik, aby nie narazić się na zarzut braku należytej staranności.
Pełnomocnik wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie odniósł się do twierdzeń Skarżącej co do braku dokonania oceny sytuacji finansowej Skarżącej na podstawie aktualnego w dacie wydania decyzji (tj. [...] czerwca 2016 r.) sprawozdania finansowego Skarżącej.
Podsumowując, Pełnomocnik w swoim piśmie z 28 lipca 2017 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
1. Sporną kwestią w rozpatrywanej sprawie jest to, czy wobec A. Sp. z o.o. zachodziła uzasadniona obawa niewykonania zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2014 r., co czyniłoby zasadnym zabezpieczenie przybliżonej kwoty zobowiązań na majątku Skarżącej jeszcze przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
2. Skarżąca podnosi, że w sprawie naruszono art. 33 § 1 O.p., gdyż bezpodstawne uznano, że zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe Spółki nie zostanie wykonane.
W ocenie Sądu w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego stanowisko organu podatkowego co do istnienia przesłanki dokonania zabezpieczenia ma uzasadnione podstawy. W ocenie Sądu organ prawidłowo rozumie zwrot normatywny "uzasadniona obawa" jako przyczynę, mającą swoje konkretne źródło, dla której organ podatkowy uznaje konieczność dokonania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego.
3. W myśl art. 33 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika (...), jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Organ nie powołuje się na to, że podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Te okoliczności nie stanowią jednak wyczerpującego katalogu przyczyn, które mogą uzasadniać obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, o czym świadczy użyty w przepisie zwrot "w szczególności". Należy przyznać rację organowi, że wyliczenie zawarte w tym zakresie w art. 33 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi jedynie egzemplifikację okoliczności, które mogą uzasadniać stan "obawy" niewykonania zobowiązania podatkowego. Nie oznacza to jednak, że okoliczności te muszą wystąpić, aby o obawie takiej można było mówić. Przeciwnie, organy podatkowe mogą za pomocą wszelkich argumentów, popartych ustalonymi w sprawie okolicznościami, wykazywać, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości. Zarazem, kwestia przyszłego "wykonania" czy też "niewykonania" zobowiązania podatkowego jest materią dotyczącą rzeczywistości mającej się dopiero ziścić w przyszłości, to niepodobna oczekiwać dowodu na to, że nie zostanie ono wykonane. W odniesieniu do przyszłości zawsze bowiem przedmiotem rozważań jest pewien stan hipotetyczny, co sprawia, że ocenie (a także wykazywaniu argumentów mających wskazywać na rzecz tej oceny), podlegać może tylko możliwość ziszczenia się tego stanu. Rozważanej kwestii nie można zatem rozpatrywać w kontekście tradycyjnie pojmowanych dowodów, nie można bowiem wskazać, jakie okoliczności uzasadniałyby w sposób pewny (to zaś jest istotą dowodu), istnienie takiej obawy.
3. W niniejszej sprawie organ w ocenie Sądu przekonująco i realistycznie uzasadnia obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane.
Organ w ocenie Sądu zasadnie powołuje się na znaczącą kwotę należności. Przybliżona wysokość zobowiązania w VAT zdaniem organu wynosi ok. 2.300.000, zł wraz z odsetkami ok. 290.000,0 zł, do czego dochodzi nienależny zdaniem Organu zwrot VAT, którego spodziewaną wysokość Organ w przybliżeniu określił na ok. 235.000,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości ok. 32.900,00 zł. Wysokość tych kwot sama w sobie nie jest przedmiotem bezpośrednich zarzutów, aczkolwiek Skarżący co do zasady nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że świadomie odliczał podatek wynikający z faktur niedokumentujących rzeczywistego obrotu.
W ocenie Sądu znaczna wysokość tych kwot jest to okoliczność mająca znaczenie kluczowe – w kontekście pozostałych powołanych przez organ okoliczności, do których należy przede wszystkim sytuacja majątkowa Skarżącej.
Kapitał zakładowy Spółki wynosi 50.000.00 zł.
Ze sprawozdania finansowego za 2015r. wynika, iż na dzień 31.12.2014r. oraz na dzień 31.12.2015r. Skarżąca nie posiadała żadnych środków trwałych.
Zatem brak majątku wraz z posiadanym kapitałem zakładowym w ocenie Sądu nie gwarantuje, że przedmiotowe zobowiązania podatkowe zostanie w pełni wykonane.
Organy powołały się także na ustalenia wynikające z analizy sprawozdania finansowego za lata 2014-2015, które prowadzą do wniosku, że Skarżąca miała niekorzystne wskaźniki płynności finansowej.
W zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) na formularzach CIT-8 za lata 2013-2015 złożonych w [...] Urzędzie Skarbowym w W. A. Sp. z o.o. wykazała za lata 2013-14 odpowiednio dochody w kwotach: 105.747,42 zł; 103,685,77, a za rok 2015 – stratę 130.663,16 zł. Organ słusznie zatem uznał, że wyniki te rodzą obawę, czy przewidywane kwoty zobowiązań, jakie mogą zostać określone w decyzji przez organ podatkowy, w przypadku ostatecznego potwierdzenia dotychczasowych ustaleń, zostaną w pełni wykonane.
Z protokołu Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników A. Sp. z o.o. z dnia [...].05.2016r. wynika, iż całość straty powstałej w 2015r. postanowiono pokryć zyskiem z lat poprzednich, co nie podważa rozumowania Organu co do istnienia obawy niewykonania spodziewanej należności przekraczającej kwotę 2,5 mln zł.
4. Zarzuty Pełnomocnika Strony dotyczące nierzetelnej oceny stanu majątkowego i finansowego A. Sp. z o.o. opierającej się na danych aktualnych na dzień 31.12.2014r. (czyli – jak należy rozumieć – zbyt nieaktualnych) uznać należy za bezzasadne.
Przed wydaniem decyzji o zabezpieczeniu Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. przeprowadził, pod kątem istnienia przesłanek dokonania zabezpieczenia na majątku A. Sp. z o.o. szacowanej kwoty zobowiązania, analizę jej sytuacji majątkowej. Analiza ta została oparta na dokumentach posiadanych przez organ podatkowy w dacie wydania decyzji, tj. w dniu 30.03.2016r. Natomiast zeznanie podatkowe CIT-8 za 2015r. wpłynęło do organu podatkowego w dniu 31.03.2016r., zostało zatem wzięte pod uwagę przez organ dopiero w postępowaniu II instancji, podobnie jak sprawozdanie finansowe ze stanem na dzień 31.12.2015r., które wpłynęło w dniu 02.06.2016r.
5. Obawę niewykonania przez A. Sp. z o.o. zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014r. w ocenie Sądu Organ słusznie uzasadnia też charakterem stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości, tj. okolicznościami powstania zobowiązania w szczególności poprzez ujmowanie w ewidencjach księgowych i rozliczenie w deklaracji podatkowej kwot podatku naliczonego wynikającego z faktur, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że nie odzwierciedlają one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych
6. Organ zasadnie powołuje się na to, że dostępne dane nie wskazują na istnienie takich aktywów (ruchomości, nieruchomości), które mogą być przedmiotem zabezpieczenia na majątku lub zabezpieczyć ewentualne roszczenia Skarbu Państwa.
Skarżąca nie wskazywała, że ma majątek lub możliwości finansowe, które podważają stanowisko organu co do obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
7. Analiza motywów przedstawionych przez Organ w zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do oceny, że wbrew zarzutowi skargi decyzja ta wydana została zgodnie z art. 33 § 1 i §2 O.p. Stanowisko Organu jest uzasadnione. Ocena co do występowania "uzasadnionej obawy" nie nosi cech dowolności, lecz w logiczny sposób wynika z zaprezentowanego materiału. Organ wykazał przekonująco podstawy co do obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
8. Zarzut, że Organ ocenił sytuację finansową Skarżącej "w oparciu o dane finansowe po wydaniu decyzji zabezpieczającej" jest niezasadny. Organ II instancji słusznie uwzględnił materiały, które dotyczyły okresu wcześniejszego, ale nie były jeszcze dostępne w momencie podejmowania decyzji przez organ pierwszej instancji. Decyzja organu I instancji wydana była [...] marca 2016 r. Słusznie zatem wzięto pod uwagę sprawozdanie finansowe i zeznanie podatkowe za rok 2015. Materiały te dodatkowo potwierdzały ocenę dokonaną przez organ I instancji. Organ II instancji rozpatrując sprawę ponownie – na skutek odwołania - może przeprowadzać nowe dowody.
9. Zarzut naruszenia art 121 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niepodjęcie niezbędnych działań w celu ustalenia sytuacji finansowej Spółki jest niezasadny. Wszelki niezbędne działania w ocenie Sądu zostały przez organy podjęte. Spółka nie wskazywała na dowody, które mogłyby podważyć prawidłowość stanowiska organu.
W tym stanie rzeczy Skargę, jako nieuzasadnioną, należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło