III SA/Wa 2584/16

27/12/2016 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 27/12/2016 r. po rozpoznaniu wniosku F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /6/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące i kwartały 2013 r. p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. , dalej jako "Skarżąca", wnioskiem z 22/7/2016 na formularzu PPPr zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na to, że: - ponoszenie strat i brak środków na pokrycie wpisu w wysokości 1 % od kwoty sporu o wartości 5 mln zł; - nie składała sprawozdań finansowych za 2014 r. i 2015 r.; - nie posiada środków trwałych, majątku, oszczędności; Wezwania referendarza sądowego z 30/11/2016 r. (m.in. o zestawienie faktur VAT za sześć miesięcy, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące prowadzenia działalności gosp., zestawienie należności i zobowiązań, wskazanie wysokości i źródeł finansowania działalności spółki, wskazania sposobu rozdysponowania majątku spółki, środków przeznaczanych na wynagrodzenia – w tym pełnomocników i in..) – Skarżąca nie wykonała. Natomiast pismem z 12/12/2016 r. Skarżąca zwróciła się o przedłużenie terminu (do 23/12/2016 r.) do udzielenia dalszych informacji o sytuacji majątkowej spółki. Uzasadniła to tym, że prezes Skarżącej spółki przebywa za granicą i nie ma dostępu do dokumentacji księgowej. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jedynym kosztem sądowym wymaganym obecnie o spółki – jest wpis od skargi w kwocie niespełna 58 tys. zł., naliczony od wartości przedmiotu sprawy 5740499- zł, zatem do tej wymagalnej kwoty należy ograniczyć wniosek Skarżącej. Sam spór dotyczy rzetelności deklarowania przez spółkę podstaw w podstaw w podatku VAT i uczestnictwa w "karuzeli podatkowej" w funkcji "bufora". W ocenie referendarza sądowego, wniosek Skarżącej o przedłużenie terminu do udzielenia informacji o sytuacji finansowej Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskowane dokumenty (zestawienia faktur, sprawozdania finansowe, wyciągi z rachunków bankowych, zestawienia ponoszonych kosztów, wysokości wynagrodzenia wypłacanego pracownikom, pełnomocnikowi i in z wezwania z 20/11/2016 r.) zaliczają się do dokumentów powszechnie sporządzanych i archiwizowanych podczas prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym każdy przedsiębiorca powinien wskazane dokumenty posiadać i dysponować nimi w trakcie podejmowania działań w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, jak np. w następstwie wnoszenia skargi do Sądu czy wniosku o udzielenie prawa pomocy. Zarazem załączone do akt sprawy pełnomocnictwa umocowują pełnomocników do reprezentowania Skarżącej przed sądami administracyjnymi, co nie powinno stanowić obciążenia dla Sądu w podejmowaniu czynności procesowych, także w zakresie prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego, to na Skarżącej (przedsiębiorcy) i reprezentującej ją profesjonalnym pełnomocniku spoczywa taki obowiązek ułożenia sobie czynności, by brać udział w zainicjowanych przez siebie czynnościach postępowania. Referendarz sądowy nie może zastosować się w pełni do imperatywu bezkrytycznego przyjmowania twierdzeń (ogólnikowych) wnioskodawcy, ponieważ, ponieważ nie nastąpiło wyjawienie szczegółów dotyczących gospodarki finansowej strony (fides sine operibus mortua est). Zdaniem referendarza sądowego, oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, jak też budzi wątpliwości, ponieważ nie zostały potwierdzone jakimikolwiek dokumentami. Oświadczenia Skarżącej są niepełne, ponieważ – z jednej strony – deklaruje brak środków na rachunkach bankowych i (rubryka 5 formularza), a z drugiej strony – twierdzi, że nie sporządza sprawozdań finansowych, który to obowiązek spoczywa na niej z mocy prawa, jest zagrożony sankcją i jest zarazem podstawowym miarodajnym źródłem informacji o jej sytuacji finansowej. Referendarz sądowy wskazuje na możliwość istnienia obowiązku prowadzenia przez Spółkę stosownej dokumentacji księgowej i rachunkowej, wynikającego z przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 76, poz. 694, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 54, poz. 654, z późn. zm.). Nie jest również wykluczone, że na konieczność wywiązania się ze wskazanych obowiązków nie ma żadnego wpływu to, czy Spółka osiągnęła w danym okresie sprawozdawczym jakiekolwiek dochody. Dopuszczalny jest zatem pogląd, wyrażany niekiedy w orzecznictwie, iż skutki zaniechania prowadzenia odpowiedniej dokumentacji finansowej z uwagi na brak wystarczających środków finansowych obciążają Spółkę. W ocenie urzędnika sądowego, nikt nie może odnosić korzyści z nieprzestrzegania przepisów prawa, w niniejszej sprawie – z nieprzestrzegania zasad rachunkowości. Wskutek niewykonania wezwania lub niedochowania obowiązków przez Skarżącą nie wiadomo, czy Skarżąca osiąga przychód z tytułu prowadzenia działalności, jakie – i z jakich źródeł - ponosi koszty związane z działalnością bieżącą działalnością, której wyrazem jest choćby złożenie skargi do Sądu czy udział pełnomocnika. Nie da się ukryć, że jeżeli chodzi o skutki prawne wykonywania kierowanych do strony wezwań, interes ogółu jest chroniony w europejskim dorobku prawnym (leges omnium salutem singulorum saluti anteponunt): strona, jeśli oczekuje skuteczności swojego wniosku, musi ustosunkować się – i to w sposób wiarygodny - do każdego punktu wezwania. Skarżąca powinna mieć tego świadomość, ponieważ brała udział w profesjonalnym obrocie gospodarczym oraz dysponuje profesjonalną pomocą prawną. Obowiązek lojalnego działania wiąże nie tylko Sąd/urzędnika sądowego, ale także Skarżącą, która to przecież ubiega się o udzielenie jej (prawa) pomocy. Podsumowując, nierzetelne wykonanie przez Skarżącą kierowanego do niej wezwania nakłada na urzędnika sądowego obowiązek, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczenia jak w sentencji.