III SA/Wa 2609/18

WyrokWSA w Warszawie2019-09-13

Skład orzekający: Matylda Arnold-Rogiewicz, Agnieszka Baran, Jacek Kaute

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki, złożone osobie podającej się za prezesa spółki, której mandat wygasł przed datą złożenia oświadczenia, może być uznane za skuteczne i tym samym wyłączające odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu nie zostało skutecznie złożone spółce, ponieważ nie wykazano, że zostało ono przedstawione osobie uprawnionej do jego odbioru w czasie, gdy ta pełniła funkcję prezesa zarządu. Brak dowodów na skuteczne złożenie rezygnacji oznacza, że skarżący nadal formalnie pełnił funkcję członka zarządu, co uzasadnia jego odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej. Odpowiedzialność ta ma charakter formalny i nie zależy od faktycznego wykonywania obowiązków.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się uchylenia decyzji o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, argumentując, że złożył rezygnację z funkcji członka zarządu we wrześniu 2010 r. Organy podatkowe odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że rezygnacja nie została skutecznie złożona, a skarżący nadal formalnie pełnił funkcję członka zarządu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności członków zarządu, oceny dowodów i prawidłowości postępowania wznowieniowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz Sędziowie sędzia del.SO Agnieszka Baran (sprawozdawca) sędzia WSA Jacek Kaute Protokolant referent stażysta Renata Liminowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2019 r. sprawy ze skargi S.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. oddala skargę Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. T. (dalej "skarżący") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] sierpnia 2018 roku. Decyzją tą została utrzymana w mocy decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] kwietnia 2018 r. odmawiająca uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej tego organu z [...] listopada 2016 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za koszty postępowania egzekucyjnego z majątku A. sp. z o.o. w zakresie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Decyzją z [...] listopada 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego za koszty postępowania egzekucyjnego z majątku A. sp. z o.o. w zakresie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za: a) październik 2011 r. w kwocie 175,00 zł b) listopad 2011 r. w kwocie 182,30 zł c) grudzień 2011 r. w kwocie 117,00 zł. Od powyższej decyzji, doręczonej w dniu 30 stycznia 2017 r., nie zostało wniesione odwołanie, stała się zatem ostateczna w administracyjnym toku instancji. Pismem z 11 sierpnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego złożył do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. wniosek o wznowienie, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: "op"), postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną z [...] listopada 2016 r.. We wniosku zostało wskazane, że w sprawie wyszły na jaw nowe, istotne okoliczności faktyczne, a mianowicie fakt wygaśnięcia mandatu skarżącego jako członka zarządu spółki we wrześniu 2010 r., wskutek osobistego złożenia przez niego pisemnej rezygnacji prezesowi zarządu - D. P. . Postanowieniem z [...] września 2017 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z [...] listopada 2016 r. Przy piśmie z dnia 3 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącego przedłożył organowi podatkowemu tłumaczenie przysięgłe z języka angielskiego oświadczenia skarżącego o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu A. sp. z o.o. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej jako "organ pierwszej instancji") odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] listopada 2016 r.. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 op, tj. nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu podatkowego za okoliczność taką nie może być uznane złożenie przez skarżącego rezygnacji z funkcji w zarządzie spółki, gdyż: a) nie potwierdziły tej czynności zeznania przesłuchanego świadka - J. S. , b) osoba, której podpis jako przyjmującej oświadczenia widnieje na okazanym dokumencie rezygnacji datowanej na 11 września 2010 r. (D. P. ) nie podjęła kierowanej przez organ podatkowy korespondencji wzywającej do złożenia wyjaśnień w tym zakresie (podobnie jak i wskazany przez skarżącego kolejny świadek - Z. R. ). W ocenie organu pierwszej instancji nie potwierdzono zatem konkretnych okoliczności złożenia ww. dokumentu (gdzie to miało nastąpić), jak i daty w jakiej miałoby to nastąpić. c) w aktach sprawy zakończonej ostateczną decyzją z [...] listopada 2016 r. znajduje się uchwała z udzielenia skarżącemu absolutorium z prac jako członek zarządu za 2011 r. podjęta w dniu 26 kwietnia 2012 r., przecząca wcześniejszej rezygnacji skarżącego z funkcji w zarządzie. Odnosząc się do podnoszonej przez pełnomocnika argumentacji dotyczącej braku rzeczywistego działania skarżącego w spółce po wrześniu 2010 r., organ pierwszej instancji wskazał, że nie jest ona istotna w świetle art. 116 op, gdyż uregulowana w tym przepisie odpowiedzialność członków zarządu jest niezależna od faktycznego wykonywania przez nich powierzonych obowiązków. Skarżący nie zgodził się z ww. rozstrzygnięciem i 16 maja 2018 r. złożył od niego odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., w którym wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji ostatecznej Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] listopada 2016 r.. Zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji zarzucił naruszenie: 1) art. 116 § 1 oraz § 2 op poprzez dokonanie błędnej wykładni polegającej na uznaniu, że skarżący ponosi solidarną odpowiedzialność podatkową całym swoim majątkiem za zobowiązania podatkowe A. sp. z o.o., w sytuacji gdy w 11 września 2010 r. dokonał skutecznej rezygnacji z pełnienia obowiązków członka zarządu spółki, co powinno skutkować przyjęciem, że ze względu na brak legitymacji do reprezentowania spółki oraz prowadzenia jej spraw, skarżącego nie obejmuje odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki, gdyż nie powstały one w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu, 2) art. 116 § 1 oraz § 2 w związku z art. 124 op poprzez brak dostatecznego oraz wyczerpującego wyjaśnienia zasadności przyjęcia przez organ podatkowy, że nawet brak faktycznego zajmowania się sprawami spółki, przy formalnym umocowaniu do ich prowadzenia jako członek zarządu, nie wyłącza odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, w sytuacji gdy skarżący nie tylko nie wykonywał w imieniu ani na rzecz spółki żadnych czynności faktycznych ani prawnych, ale również nie był z mocy prawa do tego umocowany ze względu na dokonanie w dniu 11 września 2010 r. rezygnacji z pełnienia obowiązków członka zarządu, 3) art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 191 op poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, co w konsekwencji spowodowało dowolne uznanie za nieudowodnioną okoliczność rezygnacji przez skarżącego pełnienia obowiązków członka zarządu A. sp. z o.o. oraz braku legitymacji skarżącego do reprezentowania spółki i prowadzenia jej spraw, pomimo, że przedstawił dowód z dokumentu na wskazaną okoliczność, a żaden z pozostałych w sprawie dowodów nie podważył jego mocy dowodowej oraz nie świadczył o tym, że odwołujący się po chwili złożenia rezygnacji podjął jakiekolwiek czynności w imieniu lub na rzecz spółki, 4) art. 122 w związku z art. 191 op poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że niepotwierdzenie w zeznaniach świadka - J. S. , że odwołujący się nie miał legitymacji do reprezentowania spółki jest wystarczające dla uznania, iż wskazana okoliczność nie została udowodniona w sytuacji, gdy na daną okoliczność odwołujący się przedłożył dowód z dokumentu z dnia 11 września 2010 r., 5) art. 187 § 1 w związku z art. 191 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 op poprzez błędne przyjęcie za okoliczność mającą dla sprawy istotne znaczenie faktu złożenia przez skarżącego informacji do Krajowego Rejestru Sądowego o rezygnacji z pełnienia obowiązków członka zarządu A. sp. z o.o. dopiero w dniu 9 marca 2018 r., w sytuacji gdy ocenie powinny podlegać jedynie istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydal decyzję, a okoliczność podjęcia przez stronę czynności celem poinformowania Krajowego Rejestru Sądowego o zaistniałej sytuacji nie powinna pozostawać w zakresie oceny organu podatkowego, a tym bardziej nie powinna mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: "organ odwoławczy" albo "Dyrektor IAS") decyzją z [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji, że okoliczność złożenia rezygnacji przez skarżącego we wrześniu 2010 r. nie została potwierdzona, a brak w aktach sprawy dowodów na faktyczne wykonywanie obowiązków w zarządzie po wrześniu 2010 r. nie świadczy o tym, iż nie została spełniona przesłanka odpowiedzialności z art. 116 § 2 op. W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 116 § 1 oraz § 2 op poprzez dokonanie błędnej wykładni polegającej na uznaniu, że skarżący ponosi solidarną odpowiedzialność podatkową całym swoim majątkiem za zobowiązania podatkowe A. sp. z o.o., w sytuacji gdy 11 września 2010 r. dokonał skutecznej rezygnacji z pełnienia obowiązków członka zarządu spółki, co powinno skutkować przyjęciem, że ze względu na brak legitymacji do reprezentowania spółki oraz prowadzenia jej spraw, nie obejmuje fo odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki, gdyż nie powstały one w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu, 2) art. 116 § 1 oraz § 2 w związku z art. 124 op poprzez brak dostatecznego oraz wyczerpującego wyjaśnienia skarżącemu zasadności przyjęcia przez organ podatkowy, że nawet brak faktycznego zajmowania się sprawami spółki, przy formalnym umocowaniu do ich prowadzenia jako członek zarządu, nie wyłącza odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, w sytuacji gdy skarżący nie tylko nie wykonywał w imieniu ani na rzecz spółki żadnych czynności faktycznych ani prawnych, ale również nie był z mocy prawa do tego umocowany ze względu na dokonanie 11 września 2010 r. rezygnacji z pełnienia obowiązków członka zarządu, 3) art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 191 op poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, co w konsekwencji spowodowało dowolne uznanie za nieudowodnioną okoliczność rezygnacji przez skarżącego z pełnienia obowiązków członka zarządu A. sp. z o.o. oraz braku legitymacji skarżącego do reprezentowania spółki i prowadzenia jej spraw, pomimo, że skarżący przedstawił dowód z dokumentu na wskazaną okoliczność, a żaden z pozostałych w sprawie dowodów nie podważył jego mocy dowodowej oraz nie świadczył o tym, że skarżący po chwili złożenia rezygnacji podjął jakiekolwiek czynności w imieniu lub na rzecz spółki, 4) art. 122 w związku z art. 191 op poprzez nieuzasadnione przyjęcie, w ślad za organem podatkowym pierwszej instancji, że niepotwierdzenie w zeznaniach świadka J. S. , że skarżący nie miał legitymacji do reprezentowania spółki jest wystarczające dla uznania, iż wskazana okoliczność nie została udowodniona w sytuacji, gdy na daną okoliczność skarżący przedłożył dowód z dokumentu z 11 września 2010 r., 5) art. 187 § 1 w związku z art. 191 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 op poprzez błędne przyjęcie za okoliczność mającą dla sprawy istotne znaczenie fakt złożenia przez skarżącego informacji do Krajowego Rejestru Sądowego o rezygnacji z pełnienia obowiązków członka zarządu A. sp. z o.o. dopiero 9 marca 2018 r., w sytuacji gdy ocenie powinny podlegać jedynie istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, a okoliczność podjęcia przez skarżącego czynności celem poinformowania Krajowego Rejestru Sądowego o zaistniałej sytuacji nie powinna pozostawać w zakresie oceny organu podatkowego, a tym bardziej nie powinna mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, zwłaszcza, że o sprawie skarżący dowiedział się w 2017 roku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako "ppsa") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty są całkowicie niezasadne. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja Dyrektora IAS została wydana w trybie nadzwyczajnym, po wznowieniu postępowania postanowieniem z [...] września 2017 roku. Zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 5 op, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W myśl art. 243 § 1 op, w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Natomiast zgodnie z treścią art. 243 § 2 op postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że postępowanie wznowieniowe, jako postępowanie nadzwyczajne, nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 240 op. To czy wskazane w tym przepisie podstawy wznowienia rzeczywiście występują, właściwy organ bada w postępowaniu wszczętym postanowieniem wydanym na podstawie art. 243 § 2 op, a wynik postępowania przedstawia w decyzji, o której mowa w art. 245 op (por. "Ordynacja podatkowa. Komentarz" Stefan Babiarz, Bogusław Dauter, Roman Hauser, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka – Medek, Jan Rudowski, Wolters Kluwer Warszawa 2017 s. 1250). Zgodnie z treścią art. 245 § 1 op, organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2, wydaje decyzję, w której: 1)uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie; 2)odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; 3)odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz: a)w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo b)wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68, art. 70 lub art. 118. W myśl art. 245 § 2 op, odmawiając uchylenia decyzji w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 3, organ podatkowy w rozstrzygnięciu stwierdza istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 oraz wskazuje okoliczności uniemożliwiające uchylenie decyzji. W niniejszej sprawie jako przesłankę wznowienia postepowania zakończonego decyzją z [...] listopada 2016 roku skarżący wskazał nową okoliczność, tj. wygaśnięcie mandatu skarżącego jako członka zarządu spółki w związku ze złożeniem przez niego rezygnacji prezesowi zarządu spółki we wrześniu 2010 roku. Zdaniem sądu przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nie wykazało, że taka okoliczność rzeczywiście miała miejsce. Słuszne jest w tym zakresie stanowisko wyrażone przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, a sama decyzja odpowiada prawu. Przypomnieć należy, że kluczowym dowodem potwierdzającym wskazaną przez skarżącego okoliczność stanowi oświadczenie o rezygnacji skarżącego z pełnienia funkcji członka zarządu spółki, datowane 11 września 2010 roku. Zdaniem sądu omawiany dokument – wbrew stanowisku skarżącego – nie stanowi dowodu złożenia przez niego oświadczenia o rezygnacji z funkcji w tym czasie, a w konsekwencji nie stanowi dowodu wygaśnięcia mandatu. Argumentację na potwierdzenie powyższej tezy należy poprzedzić przypomnieniem treści przepisów kodeksu spółek handlowych (dalej jako "ksh") regulujących tę kwestię. Zgodnie z treścią art. 202 § 1 ksh, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu. Zgodnie natomiast z treścią art. 202 § 4 ksh, mandat członka zarządu wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu. Przy czym w myśl § 5 przytoczonego artykułu, do złożenia rezygnacji przez członka zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie. Z kolei art. 746 § 2 kodeksu cywilnego (dalej jako "kc") przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Jednakże gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, przyjmujący zlecenie jest odpowiedzialny za szkodę. W tym zakresie zastosowanie mają także przepisy ogólne tytułu IV "Czynności prawne" części ogólnej kodeksu cywilnego dotyczące składania oświadczeń woli, w tym w szczególności art. 60 i 61 k kc. Zgodnie treścią art. 60 kc, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli). Natomiast w myśl art. 61 § 1 kc, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. W uchwale 7 sędziów z 31 marca 2016 roku w sprawie sygn. akt III CZP 89/15 Sąd Najwyższy, wyjaśniając przesłanki skuteczności złożenia oświadczenia o rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki kapitałowej wskazał, że zgodnie z zasadą wynikającą m. in z powołanych wyżej przepisów oświadczenie o rezygnacji przekazane na piśmie lub przesłane drogą elektroniczną powinno być uznane za złożone spółce i tym samym dokonane, po jego dojściu na adres spółki (art. 166 § 1 pkt 1 i art. 318 § 1 pkt 1 k.s.h.) lub adres siedziby zarządu (art. 166 § 1 pkt 5 i art. 318 § 1 pkt 7 k.s.h.) albo adres do doręczeń (art. 318 § 1 pkt 1 k.s.h.), w chwili uzyskania przez przynajmniej jednego członka zarządu lub prokurenta w zwykłym toku czynności - tj. uwzględniając przede wszystkim czas pracy - możliwości zapoznania się z jego treścią. W praktyce, w związku z tym, że zarząd działa stale, a przy wykonywaniu reprezentacji biernej wystarcza udział jednego tylko członka zarządu, jest to dzień dojścia oświadczenia na adres spółki lub następny po nim dzień roboczy. W razie przekazania oświadczenia o rezygnacji ustnie lub na piśmie bezpośrednio pozostałym członkom zarządu, a przynajmniej jednemu z nich lub prokurentowi – wskazał Sąd Najwyższy - dniem złożenia tego oświadczenia w sposób wymagany przez art. 61 k.c. jest w praktyce zawsze dzień, w którym do przekazania doszło, gdyż z treścią oświadczenia o rezygnacji można się zapoznać w krótkim czasie. Podkreślić należy, że w zakresie biernej reprezentacji spółki (jako odbiorcy oświadczenia o rezygnacji) Sąd Najwyższy w przedmiotowej uchwale uznał, że przysługuje ona członkom zarządu, odwołując się w tym zakresie do treści art. 205 § 2 ksh. Zgodnie z treścią tego przepisu oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta. W świetle powyższych uwag, należy ustalić, czy oświadczenie o rezygnacji zostało rzeczywiście złożone spółce. Jak wynika z treści tego dokumentu, przedmiotowe oświadczenie zostało przedstawione osobie, która określiła siebie jako prezesowi spółki - D. P. . Podpis tej osoby na oświadczeniu skarżącego koresponduje z wzorem podpisu D. P. znajdującego się w katach rejestrowych spółki (k. 154 tom 4 akt postępowania podatkowego. Należy jednak zwrócić uwagę, z odpisu pełnego KRS spółki (aktualnego na 29 września 2014 roku) wynika, że D. P. był ujawniony jako prezes zarządu spółki w okresie od 26 marca 2010 roku do 4 listopada 2010 roku (odpis pełny KRS k. 11-12 tom 4 akt postępowania podatkowego). Zauważyć jednak należy, że adnotacji i podpisowi D. P. na oświadczeniu skarżącego z 11 września 2010 roku nie towarzyszy żadna data. W ocenie sądu uniemożliwia to ustalenie, w jakiej dacie D. P. złożył swój podpis na przedmiotowym oświadczeniu skarżącego. Jest to o tyle istotne, że dla uznania, że oświadczenie zostało złożone spółce, konieczne jest aby zostało przedstawione D. P. w czasie gdy pełnił on funkcję prezesa zarządu spółki. Zdaniem sądu w okolicznościach niniejszej sprawy oraz w świetle treści samego dokumentu zawierającego oświadczenie skarżącego o rezygnacji z członkostwa w zarządzie nie można przyznać skarżącemu racji, że D. P. zapoznał się z tym oświadczeniem 11 września 2010 roku. Wskazana na oświadczeniu data (11 września 2010 roku) nie budzi wątpliwości, ale sposób i forma jej umieszczenia na omawianym dokumencie wskazuje jedynie na to, że w tym dniu skarżący sporządził dokument zawierający oświadczenie o rezygnacji. Samo jednak pisemne sporządzenie takiego oświadczenia nie jest tożsame ze złożeniem takiego oświadczenia prezesowi zarządu spółki. Zauważyć należy, że omawianemu pismu nie "towarzyszy" żaden inny dokument (np. koperta, czy dowód nadania listu ze wskazaniem daty przez urząd pocztowy), który mógłby choćby uprawdopodobnić twierdzenie skarżącego. Natomiast tłumaczenie przysięgłe oświadczenia z 11 września 2010 roku zostało dokonane dopiero 30 października 2017 roku. Twierdzenia skarżącego o dacie złożenia oświadczenia o rezygnacji już we wrześniu 2010 roku nie potwierdzają inne dowody zgromadzone w sprawie, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tytułem przykładu należy powołać akt notarialny z 26 kwietnia 2012 roku (repertorium A [...]) zawierający protokół zwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki A. sp. z o.o., w których w uchwale nr 4 zostało skarżącemu udzielone absolutorium z wykonania przez niego obowiązków członka zarządu spółki w roku 2011. W tych okolicznościach, zdaniem sądu, nie ma podstaw do budowania domniemania, że data na oświadczeniu o złożeniu rezygnacji jest jednocześnie datą przedstawienia tego oświadczenia prezesowi zarządu, a w konsekwencji samej spółce. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że organy podatkowe słusznie odmówiły uchylenia po wznowieniu, decyzji z [...] listopada 2016 roku, w związku z tym, że skarżący ponowi odpowiedzialność za zobowiązania spółki na podstawie art. 116 op.. W tym miejscu należy odwołać się do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2014 r., w sprawie sygn. akt II FSK 1860/12 (opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl) W wyroku tym, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z 28 września 1999 r., II CKN 608/98 (OSNC 2000 Nr 4, poz. 67) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z jednej strony, odpowiedzialność tę (na podstawie art. 116 op) może ponosić także osoba niewpisana w rejestrze w charakterze członka zarządu, ale rzeczywiście wchodząca w skład zarządu, z drugiej zaś, dla ponoszenia tej odpowiedzialności przez określoną osobę nie wystarcza sam jej wpis w rejestrze jako członka zarządu, jeżeli została ona już z tej funkcji odwołana. Podnieść należy – wskazał sąd w omawianym orzeczeniu - że "pełnienie obowiązków członka zarządu" jest kategorią prawną. Powstanie, jak i ustanie członkostwa w zarządzie następuje w sposób określony w przepisach Kodeksu spółek handlowych. Z członkostwem w zarządzie spółki wiążą się określone prawa i obowiązki. Prawny status członka zarządu spółki określają umowa spółki i przepisy art. 201-211 k.s.h. W okolicznościach niniejszej sprawy poza sporem pozostaje, że skarżący był ujawniony w KRS spółki jako jej członek zarządu także w okresie w którym zaistniała niewypłacalność spółki. Mając na uwadze wcześniej przedstawione uwagi, nie można – co do zasady – wykluczyć, że mandat skarżącego do pełnienia tej funkcji wygasł wcześniej w związku ze złożeniem przez niego rezygnacji. Jednakże – jak to już zostało podniesione – skarżący okoliczności tej nie wykazał. Mając na uwadze powyższe, należy w ocenie sądu uznać – za organami podatkowymi, że skarżący odpowiada na podstawie art.116 op za zobowiązania spółki. Jako osoba figurująca w KRS spółki, jako członek zarządu w istotnym dla sprawy okresie "pełnił obowiązki członka zarządu". Odnosząc się do zarzutu skarżącego, opierającego się na twierdzeniu o niewykonywaniu przez skarżącego żadnych czynności faktycznych, ani prawnych w imieniu spółki, należy wskazać, co następuje. Zauważyć należy, że przepis art. 116 § 2 op, odnosi się do "pełnienia obowiązków członka zarządu". W wyroku z 11 grudnia 2018 roku, w sprawie sygn. akt I FSK 58/17 (opublikowanym j.w.), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że użyte w art. 116 § 2 O.p. sformułowanie: "pełnienie obowiązków" nie wiąże się z faktycznym wykonywaniem tych obowiązków. Jak zgodnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych, uregulowana w art. 116 § 1 i § 2 O.p. odpowiedzialność członka zarządu uzależniona jest od kryterium formalnego, jakim jest pełnienie funkcji członka zarządu. O.p. nie uzależnia pełnienia tej funkcji od zakresu faktycznie wykonywanych czynności (zob. wyroki: z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt I GSK 1865/18, z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 156/18, z dnia 7 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2060/16 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl, por. także S. Babiarz, w: S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, J. Rudowski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2017, s. 809, R. Mastalski, w: B. Adamiak, J,. Borkowski, R. P. Borszowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2017, Unimex, str. 635). NSA wyjaśnił w omawianym orzeczeniu, że użyte w art. 116 § 2 O.p. sformułowanie: "pełnienie" obowiązków członka zarządu, a nie ich "wykonywanie" oznacza, że odpowiedzialność członka zarządu uzależniona jest od pełnienia tej funkcji a nie jedynie faktycznego wykonywanie obowiązków członka zarządu. Przesłanka ta, z racji wykładni systemowej, winna być ustalana w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria - spełnienie formalnych warunków "pełnienia funkcji członka zarządu". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjmuje powyższy pogląd za własny, a w konsekwencji, jako całkowicie niezasadny ocenia postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 116 § 1 i § 2 op. W ocenie sądu nie są zasadne także pozostałe podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 191, art. 187 §1, art. 122 ordynacji podatkowej. W ocenie sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był kompletny. Organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło