III SA/Wa 2611/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-19

Skład orzekający: Bożena Dziełak, Elżbieta Olechniewicz, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania, nie badając istnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (nowe istotne okoliczności faktyczne lub dowody)?
Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły przepisy dotyczące postępowania wznowieniowego, ponieważ nie oceniły, czy przedstawione przez stronę nowe dowody i okoliczności faktyczne spełniają przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a zamiast tego ponownie merytorycznie rozpoznały sprawę. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezesa PFRON w sprawie określenia wysokości zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za 2007 r., wskazując na nowe dowody dotyczące prowadzenia dwóch odrębnych działalności gospodarczych. Prezes PFRON odmówił uchylenia decyzji, uznając, że osoba fizyczna może być tylko jednym pracodawcą. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie zbadały przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2013 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych określającą wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2011 r. o numerze [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz S. D. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] lipca 2012 r. po rozpatrzeniu odwołania S. D. – dalej Skarżący lub Strona, od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] grudnia 2011 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z akt sprawy wynika, że Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z [...] września 2010 r. określił Skarżącemu wysokość zobowiązań wobec pracodawcy D. z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od stycznia do grudnia 2007 r. Pismem z 20 maja 2011 r. Strona zwróciła się z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] września 2010 r. wskazując, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody w prawie, które istniały w dniu wydania ww. decyzji. Skarżący twierdził, iż w okresie objętym przedmiotową decyzją prowadził dwie działalności gospodarcze. Postanowieniem z [...] maja 2011 r. Prezes Zarządu PFRON na wniosek Strony wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] września 2010 r. W dniu 14 czerwca 2011 r. do pełnomocnika Strony zostało wysłane wezwanie, do przedstawienia dowodów w postaci potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentów, w odpowiedzi na które pełnomocnik Strony dostarczył dowody w postaci, kserokopii: - zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 18 października 2010 r. dotyczącego prowadzonej działalności przez Skarżącego pod nazwą "D., wydanego przez Delegaturę Biura Działalności Gospodarczej i Zezwoleń Urzędu W. P.; - zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON z dnia 29 stycznia 2004 r., wydanego przez Główny Urząd Statystyczny w W. dotyczącego podmiotu o nazwie: "D.; - zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON z dnia 28 listopada 2000 r. dotyczącego M.- S. D., wydanego przez Główny Urząd Statystyczny w W. ; - zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym dla gospodarstwa rolnego prowadzonego przez Skarżącego, z dnia 6 kwietnia 2004 r., wydanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W.; Pełnomocnik Strony przedstawił tabelaryczny wykaz zatrudnionych pracowników w okresie: styczeń – grudzień 2007 r. przez Skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą D. oraz przez M. wraz ze wskazaniem nazwiska zatrudnionych pracowników, okres zatrudnienia poszczególnych pracowników, w rozbiciu na poszczególne miesiące oraz średnie zatrudnienie pracowników w danym miesiącu w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Na potwierdzenie przedstawionych danych, do zestawień zostały załączone kopie zawartych umów z pracownikami, a także świadectwa pracy, w przypadku rozwiązania umowy o pracę. Ponadto, w dniu 12 lipca 2011r. wpłynęło do PFRON, od Pełnomocnika Strony pismo z 8 lipca 2011 r. wraz z kserokopiami: - zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON z dnia 29 czerwca 2011 r., wydanego przez Główny Urząd Statystyczny w W. dla gospodarstwa rolnego, prowadzonego przez Skarżącego; - zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON z dnia 29 czerwca 2011 r., wydanego przez Główny Urząd Statystyczny w W. dla "D., prowadzonego przez Skarżącego; - deklaracji ZUS DRA za okres: styczeń – grudzień 2012 r., złożonych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez Skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "D.". Pełnomocnik Strony wraz z pismem z 8 lipca 2011 r. złożył także identyczne jak w piśmie z dnia 27 czerwca 2011 r. tabelaryczne wykazy zatrudnionych przez Skarżącego pracowników w okresie: styczeń – grudzień 2012 r. wraz z kserokopiami przedłożonych już umów o pracę oraz świadectw pracy zwolnionych pracowników. Organ podatkowy na podstawie danych zawartych w dokumentach ustalił, że w okresie styczeń – grudzień 2012 r. Skarżący nie zatrudniał osób niepełnosprawnych. Ponadto organ dodał, że do stanu zatrudnienia pracowników, nie został uwzględniony W. G., który zgodnie z załączoną kopią umowy o pracę zatrudniony był w okresie styczeń – wrzesień 2007 r. – 31 sierpnia 2008 r., na pełny etat. Z uwagi na powyższe organ podatkowy uznał, że po uwzględnieniu powyższych nieprawidłowości, stan zatrudnienia pracowników (ogółem oraz w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy) w M., a tym samym w zatrudnieniu ogółem uległo zmianie, w miesiącach styczeń – czerwiec 2007 r. W związku z powyższym w okresie styczeń – grudzień 2007 r. wystąpiły różnice w zatrudnieniu oraz w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych ZUS P DRA oraz w przedstawionym zestawieniu. Na podstawie danych zawartych w deklaracjach rozliczeniowych ZUS P DRA za poszczególne miesiące Prezesa Zarządu PFRON w dniu [...] września 2010 r. , wydał decyzję określającą Spółce wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres styczeń – grudzień 2007 r. W celu wyjaśnienia różnic w zatrudnieniu, w dniu 15 września 2011 r. zostało wysłane do pełnomocnika Strony oraz do Biura Rachunkowego Strony H.., wezwanie Prezesa Zarządu PFRON z dnia 11 września 2011 r. Pismem z 10 listopada 2011 r. Strona nadesłał wraz z listami płac zatrudnionych pracowników w firmach: D. oraz w M. w okresie od stycznia do grudnia 2007 r. W nadesłanych listach płac brak jest informacji, w jakim wymiarze czasu pracy oraz czy przez cały okres (miesiąc) zatrudnieni byli poszczególni pracownicy. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z [...] grudnia 2011 r. odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] września 2010 r., bowiem przedłożone listy płac nie wpłynęły na wyjaśnienie różnic w zatrudnieniu ogółem i w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy w okresie od stycznia do grudnia 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że Skarżący jako osoba fizyczna jest pracodawcą dla zatrudnionych pracowników zarówno w M. jak i w firmie D.. Wskazują na to jednoznacznie przesłane przez Stronę umowy o pracę. Natomiast dowody uzyskane w trakcie postępowania nie wskazują na to, żeby Skarżący był odrębnym pracodawcą dla zatrudnionych pracowników w M. oraz w firmie D.. W związku z powyższym, brak jest podstaw do uznania i wyliczenia ilości pracowników zatrudnionych przez Skarżącego odrębnie w firmie D. oraz w M. w okresie od stycznia 2007 r. do grudnia 2007 r. Organ wskazał, że prawidłowe wyliczenie kwoty zobowiązania na podstawie art. 21 ust., 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych za okres 2007/01-12, przez Skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą D. , zobowiązanego do wpłat na PFRON wynosi 30.150,00 zł. Pismem z dnia 23 grudnia 2011 r. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej art. 21 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że ten sam podmiot może być tylko jednym "pracodawcą", niezależnie od formy i odrębności prowadzonych przez siebie działalności gospodarczych, naruszenie art. 3 Kodeksu pracy poprzez błędną wykładnię, polegającą na mylnym przyjęciu, że ten sam podmiot może być tylko jednym "pracodawcą", niezależnie od formy i odrębności prowadzonych przez siebie działalności gospodarczych oraz naruszenie art. 122, art. 187 i 210 Ordynacji podatkowej, polegające na braku wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2010 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgadza się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji. Dodał, że zgodnie z art. 21 ustawy o rehabilitacji (...) pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Ponieważ przepisy ustawy o rehabilitacji (...) nie definiują w szczególny sposób pojęcia "pracodawca", stosownie do art. 66 ustawy, należy odwołać się do art. 3 k.p., zgodnie z którym pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczną jeżeli zatrudniają one pracowników (tj. osoby świadczące pracę w ramach stosunku pracy, zatrudnione na podstawie: umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę). Organ odwoławczy wyjaśnił, że przymiot pracodawcy jest związany ze zdolnością do samodzielnego zatrudniania pracowników i czynieniem tej zdolności użytku poprzez faktyczne dokonywanie czynności z zakresie prawa pracy, a więc również utrudniające pracowników osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Organ odwoławczy zauważył, że Pracodawcą (art. 3 k.p.) jest przedsiębiorca, który jako osoba fizyczna prowadzi działalność na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nie zaś prowadzone przez niego przedsiębiorstwo jako zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 55' k.c.) (wyrok SN z dnia 22 sierpnia 2003 i , I PK 284/02, OSNP 2004, nr 17, poz. 297). W przypadku, gdy pracodawca będący osobą fizyczną zatrudnia pracowników w kilku prowadzonych przez siebie przedsiębiorstwach osoby fizycznej, to osoba ta będzie pracodawcą dla wszystkich pracowników. W praktyce oznacza to, że osoba fizyczna rozliczająca się z wpłat, o których mowa w art. 21 ustawy o rehabilitacji (...), będzie operować na łącznych stanach zatrudnienia, w których uwzględni wszystkich pracowników niezależnie od miejsca i celu ich zatrudniania, o ile nie podlegają oni wyłączeniu ze stanów zatrudnienia na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy. Pismem z 10 sierpnia 2012 r. skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję zarzucając jej: 1) naruszenie art. 21 ustawy o rehabilitacji (...) poprzez błędną wykładnię polegającą na mylnym przyjęciu, że ten sam podmiot może być tylko jednym "pracodawcą", niezależnie od formy i odrębności prawnych i faktycznych prowadzonych przez siebie działalności gospodarczych, a w konsekwencji zastosowanie tego przepisu w sytuacji skarżącego do określenia wysokości zobowiązania, 2) art. 3 Kodeksu pracy przez jego błędną wykładnię, która polegała na mylnym przyjęciu, że ten sam podmiot może być tylko jednym "pracodawcą", niezależnie od formy i odrębności prawnych i przedmiotu prowadzonej działalności gospodarczej. 3) naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, które polegało na braku wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w tym braku zbadania, rozpatrzenia i uzasadnienia czy wnioskodawca był odrębnym pracodawcą dla pracowników w obydwu formach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, tj. czy obydwie działalności były samodzielne, odrębne i miały wyodrębniona strukturę organizacyjną, 4) art. 8 kpa przez nieuwzględnienie faktu, że decyzja Prezesa PFRON została wydana na rzecz "D.", w której nałożono obowiązek z tytułu odrębnych działalności gospodarczych oraz dowolne oznaczenie adresatów decyzji w postępowaniu administracyjnym przez organy, co wprowadza w błąd skarżącego. Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji , decyzji organu pierwszej instancji, a następnie uchylenie decyzji Prezesa PFRON z dnia [...] września 2010 r. oraz umorzenie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezesa PFRON wskutek braku przesłanek do określenia wysokości zobowiązania na podstawie art. 21 ustawy o rehabilitacji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji w celu jej ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację jednocześnie dodając, że zarówno wydanie zaskarżonej decyzji Prezesa PFRON pod adresem nieistniejącego podmiotu, niemającego zdolności prawnej (firmy osoby fizycznej), jak również naruszenia prawa materialnego, decydują o rażącej niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zadaniem Skarżącego nie jest "domyślanie się" na kogo została wydana decyzja, a obowiązkiem organu jest precyzyjne oznaczenie adresatów decyzji i obowiązków na jej podstawie nałożonych. Podobnie należy ocenić fakt wydania decyzji pod adresem firmy osoby fizycznej oraz nałożenie tą decyzją obowiązków "na firmę", które pozostają w związku z zupełnie odrębnymi i niezależnymi od siebie działalnościami, prowadzonymi pod różnymi firmami osoby fizycznej. Powyższe stanowi także naruszenie prawa w świetle art. 8 k.p.a. i zasady zaufania obywateli od organów administracji publicznej. Każdy z powyższych zarzutów samodzielnie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2011r. naruszają w istotny sposób przepisy dotyczące postępowania wznowieniowego i dlatego winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, choć zasadniczo z innych powodów, niż wskazane w skardze, do czego uprawnia Sąd przytoczony wyżej przepis art. art. 134 § 1 p.p.s.a. Na wstępie podnieść należy, iż przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, była odmowa uchylenia ostatecznej decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (zwanego dalej także "PFRON") z dnia [...] września 2010r. określająca wysokość zobowiązania "D., na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania, zawartych w Rozdziale 17 Działu IV Ordynacji podatkowej (art. 245 § 1 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 i in.). Podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest jednym z trzech nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznej, stanowiących wyjątek od określonej w art. 128 Ordynacji podatkowej zasady trwałości decyzji podatkowej, służącej ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych w zupełnie wyjątkowych i ściśle określonych sytuacjach. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwracano uwagę, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów procesowych, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz – w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej – doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (por. wyrok uchwała 7 sędziów NSA z 2 grudnia 2002r. o sygn. OPS 11/02 Prok. i Pr. 2003/2/46). Zauważyć także należy, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w zawężonych ramach. Jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej (wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., III SA 2367/01, LEX nr 145008). ` Mając na uwadze tak określony zakres postępowania wznowieniowego, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie mógł poddawać ponownej ocenie merytorycznej całokształtu ustaleń organu w postępowaniu określającym wysokość zobowiązań Skarżącego z tytułu wpłat na PFRON. Kontroli Sądu, orzekającego w granicach danej sprawy podlegała natomiast prawidłowość zaskarżonej decyzji i stanowiska organu odnośnie zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W wyniku tejże kontroli Skład orzekający w sprawie stwierdził, że doszło do naruszenia wymienionego przepisu, a w konsekwencji wadliwego zastosowania art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i przedwczesnej odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części. Stosownie do treści art. 240 § 1 pkt 5 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Uchylenie decyzji dotychczasowej po przeprowadzeniu postępowania co do przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy powinno zatem nastąpić wówczas, gdy ujawnione w danej sprawie okoliczności faktyczne lub dowody spełniają łącznie następujące cechy: - mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, - są nowe, - istniały w dniu wydania decyzji oraz - nie były znane organowi, który wydał decyzję. Za "istotne" dowody lub okoliczności faktyczne w orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się takie dowody i okoliczności faktyczne, których ocena miałaby znaczenie w sprawie i nie tylko prowadziłaby do wznowienia postępowania administracyjnego, ale także mogłaby wpłynąć na zmianę treści zaskarżonej decyzji. Zatem istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na treść orzeczenia (wyrok NSA z 25 czerwca 1985 r., I SA 198/85, ONSA 1985/1/35). W dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się (por. wyroki NSA z dnia 4 września 1998r. o sygn. akt: V SA 1213/97 oraz z dnia 15 kwietnia 2010r. o sygn. akt: I FSK 679/09, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl), iż pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Za okoliczności lub dowody w danej sprawie wskazane jako "nowe", uznać można takie, które istniały w dniu orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował. Nie mają przy tym znaczenia przyczyny, które to spowodowały (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2012 r. I FSK 687/11, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie, we wniosku o wznowienie postępowania jako istotny, nowy dowód w sprawie Skarżący wskazał, że prowadził dwie działalności gospodarcze, pod nazwami: M.– w ramach której zajmuje się, w przeważającej części, uprawą roślin przemysłowych i innych upraw rolnych oraz D.– w ramach której zajmuje się, w przeważającej części, sprzedaż hurtową niewyspecjalizowaną. To powoduje, zdaniem Skarżącego, że w żadnej z prowadzonych działalności nie zatrudniał w dniu 21 września 2010r., kiedy Prezes PFRON określił wysokość zobowiązania "D. z tytułu wpłat na PFRON, co najmniej 25 pracowników i dlatego powyższa decyzja winna być uchylona w całości wskutek braku przesłanek do określenia wysokości tegoż zobowiązania. Na okoliczność powyższego, na wezwanie organu, Skarżący przedstawił tabelaryczny wykaz zatrudnionych przez "D. pracowników w okresie od stycznia 2007r. do grudnia 2007r. wraz z zawartymi z wymienionymi pracownikami umowami o pracę oraz danymi dotyczącymi okresu, w którym byli zatrudnieni i jego wymiaru. Prezes PFRON-u, po wszczęciu postępowania wznowieniowego postanowieniem z dnia [...] maja 2011r., w wydanej decyzji z dnia [...] grudnia 2011r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września 2010r. uzasadniając to w szczególności tym, że w świetle obowiązujących przepisów, w tym zwłaszcza art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. – kodeks pracy, brak jest podstaw do uznania Stefana Duka za pracodawcę odrębnie w M. oraz firmie "D. Z uzasadnienie treści powyższej decyzji wynika, że organ w ogóle nie odniósł się ani nie rozważał czy powołane przez Skarżącego okoliczności wyczerpują przesłankę, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i czy spełniają wskazane wcześniej cechy, a więc czy mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, są nowe, istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Podobnie organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję nie wypowiedział się w tej kwestii, stwierdzając jedynie, że "z materiału dowodowego, w tym umów o pracę, wynika jednoznacznie, że pracodawcą dla zatrudnionych pracowników jest S. D. i w związku z tym brak było podstaw do uznania i wyliczenia liczby pracowników dla każdej z prowadzonych działalności odrębnie". Inaczej mówiąc, organy nie zbadały czy w sprawie zaszły "wyjątkowe" okoliczności, wymienione w art. 240 § 1, a konkretnie wymienione w pkt 5 tego przepisu nowe dowody i okoliczności faktyczne, nie znane organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, których ocena miałaby znaczenie w sprawie i nie tylko prowadziłaby do wznowienia postępowania administracyjnego, ale także mogłaby wpłynąć na zmianę treści zaskarżonej decyzji, ale ponownie merytorycznie rozpoznały sprawę we wszystkich jej aspektach. Podkreślić przy tym należy, że poprzez nowe określenie w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. adresata decyzji (S. D.) organy w postępowaniu wznowieniowym dokonały, jak słusznie zauważył Skarżący, zmiany oznaczenia strony w postępowaniu podatkowym w stosunku do ostatecznej decyzji Prezesa PFRON z dnia [...] września 2010 r. Tymczasem, jak to już stwierdzono w części wstępnej rozważań – zgodnie z art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej – organy winne były zbadać czy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności i dowody, w szczególności, wyczerpują przesłankę pkt. 5 wskazanego przepisu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji rozważań w tym zakresie w ogóle zabrakło, czym organy naruszyły art. 210 § 4 O.p. Zamiast tego, jak już podniesiono wcześniej, organy ponownie zbadały sprawę merytorycznie, dokonując w tym zakresie odmiennych ustaleń, zarówno w aspekcie podmiotowym, jak i przedmiotowym w stosunku do decyzji ostatecznej. Powyższe uzasadniało uchylenie zarówno decyzji organu I instancji, jak i organu odwoławczego. Konkludując należy stwierdzić, że organy wyszły poza zakres postępowania wznowieniowego wyznaczonego przez przepis art. 240 § 1 O.p. Zaskarżona decyzja narusza także art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 210 § 4 O.p. w zakresie, w jakim organy nie oceniły czy przedstawione okoliczności oraz załączone do wniosku o wznowienie postępowania dokumenty są dowodami istotnymi, a ustalenia te winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za przedwczesne odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Ponieważ kontrola sądowoadministracyjna postępowania wznowieniowego sprowadza się do oceny prawidłowości przeprowadzania trybu tego postępowania oraz ewentualnego rozstrzygnięcia jakie zapadło po jego przeprowadzeniu, z uwagi na stwierdzone i opisane wyżej naruszenia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270) Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku, a w oparciu o art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. Ponownie rozstrzygając sprawę, organy winny uwzględnić przedstawioną ocenę prawną oraz wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło