III SA/Wa 2667/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Tarno (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącego kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III SA/Wa 2667/06 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, z dnia [...] lutego 2006 r., znak: [...], odmawiające firmie U. wstrzymania wykonania decyzji tego organu z dnia [...] marca 2005 r., określającej wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 224a § l Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, z urzędu lub na wniosek strony, wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji w całości lub w części do dnia wydania ostatecznej decyzji. Podstawą wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania decyzji jest fakt, że zaistniała podstawowa przesłanka jaką jest toczące się postępowanie odwoławcze. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie toczy się postępowanie odwoławcze od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2005 r., ponieważ strona nie złożyła od niej odwołania i decyzja stała się ona ostateczna. Byt prawny decyzji o wstrzymaniu wykonania uzależniony jest od rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Organ powołał się na wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 1997 r., III V 1265/95, Temida (CD), Gdańsk 2000, w którym Sąd stwierdził, że "Wydanie przez organ odwoławczy ostatecznej w toku instancji decyzji rozstrzygającej o istnieniu obowiązku podatkowego powoduje, że wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji traci moc prawną, a zobowiązanie ustalone decyzją organu odwoławczego staje się wymagalne i wynikający stąd owiązek podlega egzekucji administracyjnej". Postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez pełnomocniczkę W. M., prowadzącego firmę U.. W skardze wniesiono o zmianę postanowienia, poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2005 r., nr [...], bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podniesiono, że wykonanie decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2005 r., nakładającej na skarżącego obowiązek zapłaty zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od maja 2000 r. do października 2004 r. i lutego 2001 r. w kwocie 259.718,38 zł, wraz z odsetkami w wysokości 79.647,20 zł., wyrządziłoby znaczną szkodę bądź też trudne do odwrócenia skutki. Skarżący zarzucił, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ powołał się jedynie na art. 224a § 1 Ordynacji podatkowej, nie odniósł się natomiast do kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zażalenia Ponadto skarżący poinformował, że w dniu 21 lutego 2006 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Ministra Pracy i Polityki Społecznej, skargę na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...]. Rozprawa została wyznaczona na dzień 29 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1085/06. W odpowiedzi na skargę, Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ wyjaśnił, że postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2006 r., znak: [...], na które powołuje się strona w skardze, dotyczy odwołania z dnia 30 listopada 2005 r. od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala ustalić, że organ zajął stanowisko w przedmiocie nieobjętym wnioskiem skarżącego. Z pisma skarżącego z dnia 10 stycznia 2006 r., wszczynającego postępowanie w niniejszej sprawie wyraźnie wynika, że jego intencją jest rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji Prezesa PFRON z dnia [...] marca 2005 r. pod kątem zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych wynikających z tej decyzji. W uzasadnieniu wniosku powołano się bowiem na unormowania art. 67a do 67d Ordynacji podatkowej, dotyczące ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Dotyczy to więc unormowań rozdziału 7a Ordynacji podatkowej, wprowadzonych od 1 września 2005 r., zatytułowanych "Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych". Ustawodawca objął tą nazwą instytucje: a) odroczenia terminu płatności podatku, b) rozłożenia zobowiązania podatkowego na raty, oraz c) umorzenia zobowiązania. W art. 67a Ordynacji podatkowej przewiduje się, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty, 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a Ordynacji podatkowej, 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Szczególne rozwiązania obowiązują dla podatników prowadzących działalność gospodarczą (art. 67b Ordynacji podatkowej). Dla tych podmiotów ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych można udzielać, jeżeli: 1) nie one stanowią pomocy publicznej, 2) stanowią one pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis, 3) stanowią one pomoc publiczną a) udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia, b) udzielaną w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym, c) udzielaną w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim, d) udzielaną w celu promowania i wspierania kultury, dziedzictwa narodowego, nauki i oświaty, e) będącą rekompensatą za realizację usług świadczonych w ogól nym interesie gospodarczym, powierzonych na podstawie odrębnych przepisów, f) na szkolenia, g) na zatrudnienie, h) na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, i) na restrukturyzacje, j) na ochronę środowiska, k) na prace badawczo-rozwojowe, 1) regionalną, m) udzielaną na inne przeznaczenia określone na podstawie art. 67b § 6 o.p. przez Radę Ministrów. Bez względu na kategorię podmiotu (osoby fizyczne, podmioty gospodarcze), ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, udzielane w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia, mogą być udzielane jako pomoc indywidualna albo w ramach programów pomocowych określonych w odrębnych przepisach art. 67b § 2 Ordynacji podatkowej. Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, udzielane w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym, udzielane w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim, udzielane w celu promowania i wspierania kultury, dziedzictwa narodowego, nauki i oświaty, mogą być udzielane jako pomoc indywidualna zgodna z programami rządowymi lub samorządowymi albo udzielane w ramach programów pomocowych określonych w odrębnych przepisach. Pozostałe ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, mogą być udzielane po spełnieniu szczegółowych warunków określonych przez Radę Ministrów (art. 67b § 4 Ordynacji podatkowej). Ulgi w zapłacie zobowiązań podatkowych, przyznawane na wniosek, stosuje się także odpowiednio do wszystkich podatników (także prowadzących działalność gospodarczą według właściwych dla nich zasad), do należności przypadających od spadkobierców podatnika lub płatnika oraz osób trzecich (art. 67c § l Ordynacji podatkowej). Wprawdzie skarżący formułując swój wniosek prosi o wstrzymanie wykonalności decyzji, czego wprost nie przewiduje art. 67a Ordynacji podatkowej, jednakże zdaniem skarżącego przepis ten nie ustala zamkniętego katalogu sytuacji, które mogą być zaliczane do jego podstawy. Zadaniem organu było więc ustalenie jakiej dokładnie ulgi przewidzianej w Rozdziale 7a Ordynacji podatkowej oczekuje skarżący, a w przypadku potwierdzenia jego żądania – rozpatrzenie wniosku w oparciu o powołane w nim unormowania. Błędem natomiast było rozpatrzenie żądania na podstawie art. 224a Ordynacji podatkowej (do którego skarżący się nie odwołuje) tylko dlatego, że podobne sformułowanie odnaleźć można w tym właśnie przepisie. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 lit. c) i art. 200 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.