III SA/Wa 2672/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2005 r. oddala skargę Postanowieniem z [...] maja 2007 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wszczął wobec S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: “Skarżąca") postępowanie w celu określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Fundusz za okres od stycznia do kwietnia 2005 r. oraz sierpień 2005 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych określił wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON wobec Skarżącej za okres od stycznia do kwietnia 2005 r. i za sierpień 2005 r. W sentencji decyzji oraz w jej uzasadnieniu podano kwotę zobowiązań w wysokości 2.290,42 zł za miesiące kwiecień i sierpień 2005 r. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Prezes Zarządu PFRON uzupełnił co do rozstrzygnięcia decyzję z [...] sierpnia 2007 r. wobec Skarżącej w ten sposób, że określił wysokość zobowiązania za okres od stycznia 2005 r. do marca 2005 r. w kwocie 6.831,20 zł. Postanowieniem z [...] kwietnia 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] sierpnia 2007 r. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził z urzędu nieważność decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] sierpnia 2007 r. Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie zarzucając: 1) naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: "O.p." poprzez uznanie, że zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji na skutek rażącego naruszenia prawa oraz niewskazanie, który przepis prawa materialnego został rażąco naruszony przez Prezesa Zarządu PFRON przy wydawaniu decyzji z [...] sierpnia 2007 r.; 2) naruszenie art. 121 O.p. poprzez rażące naruszenie tego przepisu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji; 3) naruszenie art. 124 O.p. poprzez jego niezastosowanie; 4) naruszenie art. 128 w zw. z art. 13 § 2 pkt 1 i 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzja obarczona jest wadami określonymi enumeratywnie w art. 247 § 1 O.p. Organ odwoławczy stwierdził, iż rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Naruszenie prawa zaś tylko wtedy powoduje nieważność aktu administracyjnego, gdy ma ono charakter rażący. W ocenie organu, taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie gdyż organ pierwszej instancji w sposób rażący naruszył przepis art. 21 § 3 O.p. błędnie określając wysokość zobowiązania Skarżącej za okres objęty postępowaniem wszczętym postanowieniem z [...] maja 2007 r. Jego zdaniem, skoro kwota wskazana w rozstrzygnięciu nie odpowiada rzeczywistej kwocie zobowiązania to mamy do czynienia z załatwieniem sprawy w sposób sprzeczny z treścią regulacji prawnej a takiego rozstrzygnięcia organ administracji nie może akceptować. Na powyższą decyzję, pismem z dnia 23 września 2010 r. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła: 1) naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez uznanie, że zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji na skutek rażącego naruszenia prawa oraz niewskazanie, który przepis prawa materialnego został rażąco naruszony przez Prezesa Zarządu PFRON przy wydawaniu decyzji z [...] sierpnia 2007 r. 2) naruszenie art. 121 O.p. poprzez rażące naruszenie tego przepisu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, 3) naruszenie art. 124 O.p. poprzez jego niezastosowanie. Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji na skutek naruszenia prawa, które miało wpływ na wynik sprawy bądź stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Decyzja, którą kontrolował Wojewódzki Sąd Administracyjny została wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Zakres tej kontroli, wyznaczają przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Chodzi w tym przepisie o takie kwalifikowane wady prawne, które sprawiają, że decyzja ostateczna powinna, na zasadzie wyjątku od zasady trwałości takich decyzji (art. 128 Ordynacji podatkowej), zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Są to wady - z reguły - o charakterze materialnoprawnym. W pewnych przypadkach mogą to być również naruszenia przepisów postępowania, gdy chodzi o szczególnie istotne przepisy, np. dotyczące toku instancji administracyjnych, środków weryfikacji decyzji w trybie zwykłym, dopuszczalności dysponowania postępowaniem i prawami przez strony postępowania (por. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 2005, str. 713). Wskazany jako podstawa stwierdzenia nieważności art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej określa przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, gdy decyzja taka wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w wyroku z dnia 18 grudnia 2009 r. (II FSK 1116/08), że wady stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji mają charakter materialnoprawny, to jest dotykają samej decyzji, jej skutków prawnych, dotyczą elementów stosunku prawnego, tworzonego lub ustalanego przez decyzję. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przedstawione zapatrywania w pełni podziela i dodatkowo zauważa, że aby można było mówić o nieważności spowodowanej rażącym naruszeniem prawa, pomiędzy określonym przepisem prawa, a podjętym w decyzji rozstrzygnięciem musi zachodzić oczywista sprzeczność, powodująca, że akt taki - pomimo jego ostateczności - nie może pozostawać w obrocie prawnym. W sprawie bezsporne jest, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2007 r. chociaż w sentencji stwierdza, iż określa wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON wobec S. sp. z o.o. w W. za okres od stycznia do kwietnia i za sierpień 2005 r. w jednej kwocie 2.290,42 zł, to w istocie kwota ta zawiera sumę zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za kwiecień i sierpień 2005 r. Jak wynika z akt sprawy organ dość nieudolnie próbował usunąć zaistniały błąd: • wszczął postępowanie w przedmiocie określenia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za styczeń – marzec 2005 r., a nastepnie umarzył je; • wydał postanowienie o sprostowaniu błędu, które zostało uchylone przez WSA w Warszawie; • dwukrotnie wydał decyzje w przedmiocie określenia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za styczeń – marzec 2005 r. – uchylone przez Ministra PiPS, • wydał decyzję uzupełniającą, która również została uchylona przez organ odwoławczy. Zaskarżona decyzja jest kolejną próbą usunięcia wadliwego rozstrzygnięcia w przedmiocie zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON S. za poszczególne miesiące od stycznia do kwietnia i za sierpień 2005 r. Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa PFRON z dnia [...] sierpnia 2007 r. jest zgodne z prawem, aczkolwiek uzasadniają je także inne wady decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r., stanowiące rażące naruszenie prawa, niż podane w uzasadnieniu wydanej decyzji. Zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON, stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) są zobowiązaniami miesięcznymi. Z wyżej wymienionego przepisu wynika, że pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22 ustawy o rehabilitacji, dokonywać miesięcznych wpłat na PFRON. Do wpłat tych znajduje zastosowanie art. 21 § 3 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. W przypadku, gdy pracodawca nie dokona należnej wpłaty, bądź dokona wpłaty zaniżonej, wówczas Prezes Zarządu PFRON jest zobligowany do wydania decyzji określającej. Skoro zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON mają charakter zobowiązań miesięcznych, to również decyzje stwierdzające obowiązek zapłaty tych zobowiązań mogą dotyczyć wyłącznie należności PFRON za okresy miesięczne. Tym samym decyzja powinna określać wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON w odniesieniu do poszczególnych miesięcy: stycznia, lutego, marca, kwietnia i sierpnia 2005 r. Niedopuszczalne zatem było określenie przez Prezesa Zarządu PFRON łącznej wysokości zobowiązania jak uczyniono to w sentencji unieważnionej decyzji, gdyż brak jest w tym zakresie unormowania prawnego pozwalającego na takie działanie. Oceny tej nie zmienia fakt istnienia obowiązku sporządzania obok deklaracji miesięcznych również deklaracji rocznych. Nie powoduje to bowiem, że zobowiązania miesięczne, po zakończeniu roku przekształcają się w zobowiązania roczne, tak jak ma to miejsce w podatkach dochodowych. Niezmienia oceny sądu fakt, iż dodatkowo organ podał wysokość zobowiązań za kwiecień i sierpień 2005 r. Do wskazanych wyżej naruszeń prawa dodać należy także rozbieżności między sentencją decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] sierpnia 2007 r., a jej uzasadnieniem w zakresie wysokości zobowiązania podatkowego. W sentencji decyzji organu pierwszej instancji wskazane jest zobowiązanie za okres od stycznia do kwietnia 2005 r. oraz sierpień 2005 r., a w uzasadnieniu wskazano kwoty dotyczące zobowiązań za kwiecień i sierpień 2005 r. Wyżej wskazane wady prawne decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. stanowią naruszenia prawa prawa o charakterze rażącym i uzasadniały stwierdzenie nieważności decyzji. Brak wyczerpującego uzasadnienia zaskarżonej decyzji stanowi o naruszeniu przepisów postępowania – art. 210 § 4 O.p., ale tego typu wady decyzji mogą stanowić podstawę uwzględnienia skargi, jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jako, że rozstrzygnięcie sprawy jest zdaniem sądu prawidłowe, stwierdzenie wad w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie mogło prowadzić do jej uchylenia. Nieuzasadnione są również zarzuty dot. naruszenia art. 121 i 124 O.p. Stwierdzenie nieważności decyzji w sposób oczywisty wadliwie określającej wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON nie może być uznane za naruszające zasadę zaufania, czy zasadę przekonywania. Biorąc pod uwagę powyższe sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalił skargę.