III SA/Wa 2674/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Gurba, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. p o s t a n a w i a - odrzucić skargę - A. z siedzibą w W. (Skarżąca, Spółka) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014 r. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 13 listopada 2018 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 000 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym 27 listopada 2018 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2329/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na brak uiszczenia wpisu od skargi oraz złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po terminie do uiszczenia wpisu. Pismem z 17 stycznia 2019 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Odrębnym pismem z 17 stycznia 2019 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz na formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z [...] listopada 2019r., sygn. akt I FZ 265/19 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2329/18. W uzasadnieniu wskazał, iż z uwagi na oświadczenie osoby, która odebrała przesyłkę zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu, z którego wynika, ze była ona osobą nieuprawnioną do tego, a także z uwagi na pismo Poczty Polskiej, z którego wynika, że przesyłka została odebrana przez osobę nieuprawnioną, powstałe w sprawie wątpliwości co do prawidłowości doręczenia Skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu sądowego należy rozstrzygnąć na korzyść Skarżącej. W związku z postanowieniem NSA, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2329/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu. Skutkiem powyższych rozstrzygnięć przystąpiono do rozpatrzenia wniosku o prawo pomocy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. sygn. akt III SPP/Wa 57/20 starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W wyniku wniesionego przez Skarżącą sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. sygn. akt III SPP/Wa 57/20 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 10 września 2020r. wezwano Skarżącą do uiszczenia - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania - wpisu od skargi w wysokości 100.000 zł. Wnioskiem z dnia 6 października 2020 r. Skarżąca zwróciła się o zmianę prawomocnego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2020 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., sygn. akt III SPP/Wa 444/20 starszy referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia [...] kwietnia 2020 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "P.p.s.a."). Pismem z dnia 17 grudnia 2020 r. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., sygn. akt III SPP/Wa 444/20 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 4 lutego 2021 r. wezwano Skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 10 września 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie w kwocie 100.000 zł. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 22 lutego 2021 r. W dniu 26 lutego 2021 r. Spółka złożyła kolejny wniosek o prawo pomocy. Skarżąca do 5 marca 2021 r. nie uiściła należnego wpisu od skargi, o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy notatka służbowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "P.p.s.a.") od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Do pism takich należy skarga i jeśli wnoszący skargę nie uiścił należnego wpisu, wzywa się go do jego uiszczenia. W myśl natomiast art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez sąd. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Skarżąca nie wykazała, aby w okresie od wydania przez Sąd postanowienia o sygn. akt II SPPP/Wa 56/20 z dnia [...] lipca 2020r. do momentu zapadnięcia niniejszego orzeczenia, wystąpiła zmiana okoliczności, która uzasadniałaby wydanie postanowienia o treści innej niż treść postanowienia z dnia [...] lipca 2020 r. Podstawą odmowy udzielenia Skarżącej prawa pomocy był fakt, iż Skarżąca ograniczyła się jedynie do wskazania, że brak możliwości przedstawienia "pewnych" dokumentów uwiarygodniła w wystarczający sposób. Tymczasem poza powyższym ogólnym stwierdzeniem Skarżąca powołując takie okoliczności jak: nieprowadzenie działalności gospodarczej, nieskładanie zeznań podatkowych i deklaracji, brak przychodów, liczne postępowania egzekucyjne nie przedstawiła szerszego uzasadnienia ani żadnych dokumentów, które potwierdzałyby powyższą okoliczność. Powód, który Skarżąca wskazała w kolejnym wniosku z dnia 9 listopada 2020 r. tj. oświadczenie prezesa zarządu, z którego wynika, że udzieli on pożyczki Spółce na uiszczenie części wpisu sądowego w niniejszej sprawie nie został uznany za wystarczający dla wydania orzeczenia pozytywnego. Prawomocne postanowienia oraz zarządzenia referendarza wydane w przedmiocie prawa pomocy nie zyskują cechy powagi rzeczy osądzonej i mogą być uchylane i zmieniane, ale nie w sposób dowolny, lecz wtedy gdy nastąpi zmiana okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu, można stąd wyprowadzić pogląd, że nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który został złożony po prawomocnym postanowieniu odmawiającym przyznania prawa pomocy, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości ponoszenia kosztów sądowych przez stronę (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 1999 r., I CKN 1064/97 – OSNC 1999, z. 9, poz. 153 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r., II OSK 810/14). Zmiana okoliczności faktycznych, musi zatem uzasadniać wydanie postanowienia o treści odmiennej, niż poprzednio. Nie można wskazywać jako przyczynę zmiany postanowienia, na podstawie zmiany okoliczności faktycznych, twierdzeń, że postanowienie jest błędne czy bezpodstawne, musi być to wyraźna zmiana, czyli istniejąca w świecie rzeczywistym, w czasie po wydaniu orzeczenia, okoliczność, która ma wpływ zarówno na zdarzenia faktyczne, jakie wystąpiły w życiu konkretnej osoby, a te zdarzenia, powinny mieć wpływ na orzeczenie wydane przez sąd i to nie wpływ ujęty abstrakcyjnie, ale uzasadniający to, że postanowienie mogłoby zostać wzruszone. Sąd zauważa, że w rozpatrzonym wniosku o prawo pomocy prezes Spółki deklarował pożyczyć jej 30 tys. zł. W kolejnym wniosku z 26 lutego 2021 r. wskazano, że planuje jej pożyczyć 40 tys. zł. Spółka deklaruje gotowość uiszczenia wpisu (100 tys. zł) do równowartości udzielonej pożyczki. Zdaniem Sądu nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez Stronę. Za taką odmienną okoliczność, w przekonaniu Sądu, nie jest może zostać uznana wola prezesa zarządu Spółki udzielenia jej pożyczki. Ta okoliczność była już badana w toku prawomocnie zakończonego postępowania w sprawie prawa pomocy. Nieznaczna modyfikacja planów prezesa zarządu co do wysokości pożyczki, jakiej zamierza udzielić Spółce nie powoduje jednak zmiany okoliczności faktycznych sprawy. Okolicznością faktyczną nie mogą być jedynie deklaracje i plany udzielenia Spółce pożyczki, nawet jeżeli te deklaracje i plany się zmieniają. Podkreślić też należy, że w kolejnym wniosku o prawo pomocy (z 26 lutego 2021 r.) Spółka nie wspomina, aby wcześniejsze plany prezesa jej zarządu co do pożyczenia Spółce 30 tys. zł zostały zrealizowane, mimo że te plany opisywano we wniosku z 30 września 2020 r., a więc blisko pół roku temu. Stan faktyczny sprawy prawa pomocy nie zmienił się. Swoistego rodzaju dozowanie w kolejnych wnioskach wysokości planowanej pożyczki i proporcjonalne do tego zmniejszanie zakresu żądanego zwolnienia od wpisu nie oznacza zmiany okoliczności faktycznych, a nosi znamiona próby negocjowania z Sądem udzielenia prawa pomocy. Wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy uzasadniało wezwanie Spółki do uiszczenia wpisu sądowego. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2015r., sygn. akt II FZ 2014/14). Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie w odpisie zarządzenia skierowanego do pełnomocnika Skarżącej w sposób prawidłowy zostało zawarte wezwanie do wykonania zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III z dnia 10 września 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 22 lutego 2021 r. W związku z powyższym termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem 1 marca 2021 r. W zakreślonym terminie wpis nie został uiszczony. Kolejny wniosek o prawo pomocy (z 26 lutego 2021 r.) nie wnosi nic nowego do sprawy, a więc nie przerywa terminu na uiszczenie wpisu. W tej sytuacji Sąd był zatem zobligowany, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., orzec, jak w sentencji.