III SA/Wa 2682/16
WyrokWSA w Warszawie2018-11-14
Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Matylda Arnold-Rogiewicz, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, rozpatrując sprawę dotyczącą zobowiązania podatkowego za rok 2013, może odmówić ponownej analizy ustaleń faktycznych dotyczących roku 2010, które miały wpływ na rozliczenie za rok 2013, powołując się na ostateczną decyzję dotyczącą roku 2010?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nie mógł odmówić ponownej analizy ustaleń faktycznych dotyczących roku 2010, które miały wpływ na rozliczenie podatkowe za rok 2013, powołując się na ostateczną decyzję w sprawie roku 2010. Uchylenie tej decyzji przez sąd administracyjny, a następnie wyrok NSA modyfikujący stanowisko WSA, spowodowały, że decyzja dotycząca roku 2010 stała się wadliwa, co uzasadniało uchylenie decyzji dotyczącej roku 2013.Stan faktyczny
Skarżący M.I. złożył zeznanie PIT-38 za 2013 r., wykazując m.in. przychody i koszty związane ze zbyciem papierów wartościowych oraz straty z lat ubiegłych. Organ pierwszej instancji określił zobowiązanie podatkowe, odrzucając możliwość odliczenia strat z lat ubiegłych z powodu wadliwego ustalenia kosztów uzyskania przychodu w 2010 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz M.I. kwotę 34.322 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Honorata Łopianowska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Anna Barska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz M.I. kwotę 34322 zł (słownie: trzydzieści cztery tysiące trzysta dwadzieścia dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2013 (PIT-38) M.I. (dalej też "Skarżący", "Strona" albo "Podatnik") wskazał m.in.: przychody wykazane w części F informacji PIT 8-C 16.340.000,00 zł, koszty uzyskania przychodu 173.253,50 zł, dochód 16.166.746,50 zł, straty z lat ubiegłych 16.166.746,50 zł oraz podatek od dochodów, o których mowa w art. 30b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1509 z zm., dalej "u.p.d.o.f.") 0 zł.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. (dalej też "DUKS" albo "Organ pierwszej instancji") w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego (wszczętego postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]) w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, pożyczonych papierów wartościowych (sprzedaż krótka) lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających oraz odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, decyzją z dnia [...] marca 2016 r. określił Skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok z tytułu uzyskanego dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w wysokości 2.710.434,00 zł.
W wydanej decyzji Dyrektor UKS stwierdził zaniżenie zobowiązania podatkowego za 2013 r. w związku z niezasadnym odliczeniem strat z lat ubiegłych. Organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu [...] grudnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej też "DIS" albo "Organ odwoławczy") wydał decyzję, w której utrzymał w mocy decyzję DUKS określającą Podatnikowi w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. z tytułu uzyskanego dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych zobowiązanie podatkowe w wysokości 2.569.049,00 zł w miejsce zadeklarowanej przez Stronę straty. DUKS wskazał, że na mocy umowy z dnia 29 stycznia 2010 r. Strona w 2010 r. objęła 14.131.250 akcji w spółce O. S.A. w zamian za 1.404.332 udziały jakie posiadała w spółce C. sp. z o.o. W złożonej korekcie deklaracji PIT-38 za 2010 r. Podatnik zaliczył do przychodów kwotę 14.131.250,00 zł (wartość nominalna objętych akcji) oraz do kosztów uzyskania przychodów kwotę 70.216.600,00 zł (1.404.332 udziały w C. sp. z o.o. po 50 zł każdy). Organ pierwszej instancji, badając prawidłowość wykazanego w zeznaniu kosztu uzyskania przychodu związanego z objęciem akcji ustalił, że wykazana wartość przeniesionych udziałów wynika z dokonanej w 2007 r. wyceny kapitałów własnych wszystkich spółek z grupy C., które później w wyniku wielu przekształceń stały się kapitałem spółki C. sp. z o.o. Organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że za koszt uzyskania przychodu ze źródła jakim jest objęcie akcji w zamian za udziały nowo przekształconej spółki kapitałowej można uznać jedynie faktycznie poniesiony przez Stronę wydatek - czyli wydatki jakie Strona poniosła na udziały w spółkach z o.o., które zostały wniesione do spółki komandytowej, czyli w omawianym stanie faktycznym będzie to wartość równa wniesionym udziałom wykazanym w umowie spółki komandytowej w wartości nominalnej (wartość posiadanych udziałów sprzed dokonanej wyceny kapitałów). Powyższe ustalenia spowodowały określenie za 2010 r. zobowiązania podatkowego w miejsce zadeklarowanej straty. Miało to wpływ na wynik rozliczenia zobowiązania w 2013 r. w związku z brakiem możliwości odliczenia straty w wysokości 10.938.578,00 zł. Organ pierwszej instancji wskazał również, iż w 2013 r. Strona nie mogła rozliczyć straty za 2009 r., gdyż strata ta rozliczona została w następujący sposób: o 50% straty za 2009 r. pomniejszono dochód do opodatkowania za 2010 r. oraz o pozostałe 50% straty za 2009 r. pomniejszono dochód do opodatkowania w przeprowadzonym wobec Strony ww. zakresie postępowaniu kontrolnym za 2011 r.
Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, w którym wskazała zarówno na naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego.
DIS decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu DIS wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była możliwość odliczenia od osiągniętego dochodu straty - zdaniem Podatnika - powstałej w 2010 r.
Odnosząc się do zarzutów Strony DIS wskazał, że były one już przedmiotem odwołania od decyzji DUKS z dnia [...] czerwca 2015 r. określającej Skarżącemu w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. z tytułu uzyskanego dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych zobowiązanie podatkowe w wysokości 2.569.049 zł. Przytoczono, iż DIS ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2015 r. Wyjaśniono, że przedmiotem sporu był sposób ustalenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu objęcia przez Podatnika w 2010 r. 14.131.250 akcji spółki O. w zamian za wkład niepieniężny w postaci 1.404.332 udziałów w C. spółce z o.o. Organ odwoławczy stwierdził, że za wydatek poniesiony przez Podatnika nie można uznać wartości nominalnej udziałów objętych w wyniku przekształcenia, gdyż wartość ta wynikająca z wyceny majątku spółek zależnych nie może być utożsamiana z faktycznie poniesionym wydatkiem na nabycie udziałów. Wartość udziałów wnoszonych do spółki C. Spółka Komandytowa następnie przekształconej w C. Spółka z o.o. ustalona została w wyniku dokonanej wyceny kapitałów własnych i nie była wartością wynikają z poniesionych przez Podatnika nakładów na nabycie tych udziałów. Przytoczono również, że w wydanej decyzji Organ odwoławczy stwierdził, iż za koszt uzyskania przychodu ze źródła jakim jest objęcie akcji w zamian za udziały nowo przekształconej spółki kapitałowej można uznać jedynie faktycznie poniesiony przez Stronę wydatek - czyli wydatki jakie Strona poniosła na udziały w spółkach z o.o., które zostały wniesione do spółki komandytowej. W przedmiotowej sprawie wartość ta będzie równa wniesionym udziałom wykazanym w umowie spółki komandytowej w wartości nominalnej (wartość posiadanych udziałów sprzed dokonanej wyceny kapitałów).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, DIS stanął na stanowisku, że w ramach prowadzonego postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązania Strony w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, nie ma prawa ponownie analizować kwestii dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego Strony w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. z tytułu uzyskanego dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Stwierdzono, że powyższa kwestia była przedmiotem szczegółowej analizy w prowadzonym postępowaniu kontrolnym i odwoławczym, zakończonym decyzją ostateczną DIS z dnia [...] grudnia 2015 r.
Reasumując, podkreślono, iż DIS w decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. stanął na stanowisku, że Podatnik w 2010 roku błędnie określił koszt uzyskania przychodu, w wyniku czego w miejsce straty powstało zobowiązanie podatkowe. Organ odwoławczy zaakcentował, że przedmiotem oceny w przeprowadzonym postępowaniu było ustalenie, czy Podatnik miał prawo czy nie do pomniejszenia wykazanego w 2013 r. dochodu o poniesione w latach ubiegłych straty.
DIS ocenił również, że ramy zakresu przedmiotowego sprawy w podatku dochodowym muszą, co do zasady, mieścić się w okresie rozliczeniowym i dlatego zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych dotyczących 2010 r. nie mogły być, zdaniem DIS, rozpatrywane w przedmiotowym postępowaniu, pomimo tego, że wynik ustaleń 2010 r. może mieć wpływ na wysokość rozliczenia podatkowego za rok 2013 r.
Co do zarzutu naruszenia art. 121, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej "O.p.") DIS stwierdził, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż w trakcie prowadzonego postępowania Organ pierwszej instancji użył wszelkich przewidzianych prawem środków, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czemu dał wyraz w wydanej decyzji. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że prawem i obowiązkiem organów podatkowych jest dokonywanie oceny stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju pod kątem skutków, jakie wywierają one w zakresie obowiązków podatkowych. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że Organ pierwszej instancji nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny dowodów a Strona korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Zdaniem Organu odwoławczego DUKS podjął wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie dokonał oceny całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem obowiązujących przepisów podatkowych, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W przedmiotowym postępowaniu, zdaniem DIS, nie mógł mieć zastosowania art. 2a O.p., gdyż przedmiotem sporu była możliwość odliczenia straty (za 2010 r.), która, w związku z błędnym określeniem kosztów uzyskania przychodów, zdaniem organów podatkowych, nie miała miejsca. Przywołano interpretację Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], w której stwierdzono, że "wyrażona w art. 2a O.p. zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika dotyczy tylko wątpliwości co do treści przepisów prawa, a nie wątpliwości co do stanu faktycznego. Z treści art. 2a Ordynacji podatkowej nie można jednak wyprowadzać twierdzenia, że w zakresie usuwania wątpliwości dotyczących stanu faktycznego obowiązuje norma odwrotna. Należyte stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania podatkowego, a w szczególności przepisów normujących przeprowadzanie dowodów powinno zapewnić taki stopień wnikliwości badania stanu faktycznego, który prowadzi do ustalenia, jakie fakty w sprawie miały miejsce, a jakie nie zaistniały."
Na powyższą decyzję Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu pierwszej instancji i zarzucając jej naruszenie:
- art. 127 w związku z art. 122 i art. 187 § 1 oraz w związku z art. 210 § 1 pkt 6 O.p., poprzez niepodjęcie przez DIS wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, polegające na zaniechaniu przez DIS wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy związanych z poniesieniem przez Podatnika w 2010 r. straty podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającej częściowemu rozliczeniu w zeznaniu PIT-38 za 2013 r., i ograniczenie się w tym zakresie do stwierdzenia, że te okoliczności faktyczne zostały przeanalizowane w toku postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji DIS z dnia [...] grudnia 2015 r. (dalej też "decyzja dotycząca 2010 r."), co bezpośrednio narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego oraz doprowadziło do błędnego ustalenia stanu taktycznego sprawy i przedstawienia tego stanu faktycznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji niezgodnie ze stanem rzeczywistym;
- art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 120, art. 121 oraz art. 124 O.p., poprzez niepełne uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji, skutkujące naruszeniem zasady praworządności, zasady zaufania do organów państwa oraz zasady przekonywania, polegające na nieprzeanalizowaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarzutów oraz argumentów przedstawionych w odwołaniu Podatnika od decyzji pierwszej instancji z dnia 12 stycznia 2016 r. (zwanego dalej "Odwołaniem") w zakresie sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu objęcia przez Podatnika w 2010 r. akcji w O. w zamian za wkład niepieniężny w postaci udziałów w C. Spółce z o.o.;
- art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, że Podatnik nie poniósł w 2010 r. straty podatkowej podlegającej częściowemu rozliczeniu w zeznaniu PIT-38 za 2013 r.;
- art. 120 O.p., poprzez naruszenie zasady praworządności, polegające na utrzymaniu zaskarżoną decyzją w mocy decyzji pierwszej instancji naruszającej art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, że udziały w spółce pod firmą C. sp. z o.o. (zwanej dalej C. Spółką z o.o."), powstałej w wyniku przekształcenia spółki pod firmą C. spółka komandytowa (zwanej dalej "Spółką Komandytową C."), w której ogół praw i obowiązków został nabyty przez Podatnika w zamian za wkład niepieniężny w postaci udziałów w spółkach: (i) C. sp. z o.o., (ii) C. sp. z o.o. oraz (iii) C. sp. z o.o. (zwanych dalej łącznie "Spółkami Zależnymi") - nie są udziałami objętymi w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część;
- art. 121 O.p., poprzez nieprowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, polegające na nieuwzględnieniu przy rozstrzyganiu sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji faktu, że w momencie wnoszenia udziałów w C. Spółce z o.o. do O. Podatnik był w posiadaniu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (zwanego dalej "Naczelnikiem US") z dnia 9 lipca 2007 r. (zwanej dalej "Interpretacją z 2007 r."), w którym Naczelnik US uznał za prawidłowe stanowisko Podatnika w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego zawartego we wniosku Podatnika z dnia 18 czerwcu 2007 r.;
- art. 2a O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie), polegające na nierozstrzygnięciu na korzyść Podatnika uwidocznionych w toku postępowania wątpliwości co do treści art. 23 ust 1 pkt 38 u.p.d.o.f. w zakresie sposobu określenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółce w zamian za wkład niepieniężny w postaci udziałów (akcji) w innej spółce, która uległa przekształceniu ze spółki osobowej;
- art. 22 ust. 1e pkt 2 lit. a w zw. z art. 22 ust. 1 i art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym w roku 2010) polegające na uznaniu, że przepisy te nie mają zastosowania w sprawie do ustalenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu objęcia przez Podatnika akcji w O. w zamian za wkład niepieniężny w postaci udziałów w C. Spółce z o.o.;
- art. 23 ust. 1 pkt 38 w zw. z art. 22 ust. 1e pkt 2 lit. b, a także w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym w roku 2010), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że przepisy te mają zastosowanie w sprawie do ustalenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu objęcia przez Podatnika akcji w O. w zamian za wkład niepieniężny w postaci udziałów w C. Spółce z o.o.;
- art. 23 ust. 1 pkt 38 w zw. z art. 22 ust. 1e pkt 2 lit. b w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. (w ich brzmieniu obowiązującym w roku 2010), poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że zgodnie z tymi przepisami, w przypadku uzyskania przez Podatnika w roku 2010 przychodu z kapitałów pieniężnych w postaci nominalnej wartości akcji w spółce mającej osobowość prawną (tj. w O.) objętych w zamian za wkład niepieniężny w postaci 1.404.332 udziałów w C. Spółce z o.o., powstałej w wyniku przekształcenia Spółki Komandytowej C., w której ogół praw i obowiązków został nabyty przez Podatnika w zamian za wkład niepieniężny w postaci udziałów w Spółkach Zależnych - na dzień objęcia tych akcji powinien zostać ustalony koszt uzyskania tego przychodu w wysokości wartości nominalnej udziałów w Spółkach Zależnych wniesionych przez Podatnika do Spółki Komandytowej C.;
- art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f. w związku z art. 45 ust. 6 u.p.d.o.f., poprzez nieuwzględnienie w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego części straty poniesionej przez Skarżącego z tego źródła przychodów w 2010 r. Skarżący wniósł skargę na decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego za 2010 r. i w całości kwestionuje kwotę zobowiązania ustalonego tą decyzją, w tym przede wszystkim kwestionuje ustalenia dotyczące nieponiesienia przez Skarżącego straty podatkowej za 2010 r.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że w jego ocenie fakt, że wobec Podatnika została wydana ostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2010 (negująca fakt poniesienia przez Podatnika straty podatkowej w tym okresie rozliczeniowym), wywołująca określone skutki materialnoprawne, nie wpływa w żaden sposób na - wynikające jasno z przepisów Ordynacji podatkowej - proceduralne obowiązki organu podatkowego prowadzącego postępowanie zmierzające do określenia zobowiązania podatkowego za kolejny rok podatkowy, do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wskazując ponownie na decyzję dotyczącą 2010 r.
Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie, wskazując, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, której przedmiotem jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r., zależy od prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt III SA/Wa 484/16, której przedmiotem jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2015 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. stanowiła bowiem podstawę wydania decyzji określającej Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. Powołując się na decyzję dotyczącą 2010 r. organy przyjęły, orzekając w sprawie dotyczącej 2013 r., że Skarżący w 2010 r. nie poniósł straty, która mogłaby obniżyć dochód roku 2013 w sposób wskazany w art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f.
Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. podjęto zawieszone postępowanie w sprawie, wobec wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt II FSK 3807/17, oddalającego skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 484/16 (wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, z prawem procesowym i materialnym obowiązującym w dacie wydania decyzji. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Jakkolwiek zawarta w skardze argumentacja Skarżącego wskazywała na naruszenie przez DIS licznych przepisów prawa procesowego i materialnego, to jednak sprawa niniejsza stanowiła prostą konsekwencję rozliczenia podatkowego Skarżącego za rok 2010. Strata podatkowa, którą Skarżący - zgodnie ze złożoną deklaracją - osiągnął w roku 2010, została bowiem rozliczona, zgodnie z art. 9 ust. 3 u.p.d.o.f., w kolejnych latach, poprzez pomniejszenie osiągniętego dochodu o część tej straty, która to część w roku 2013 wyniosła 10.938.578,00 zł. Spór w niniejszej sprawie był więc pochodną postępowania zakończonego wydaniem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r.
Otóż ww. decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r. została uchylona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 21 marca 2017 r. o sygn. III SA/Wa 484/16. W wyniku wniesienia skarg kasacyjnych od tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 14 września 2018 r. o sygn. II FSK 3807/17, oddalił obydwie skargi kasacyjne, choć w uzasadnieniu swojego orzeczenia istotnie zmodyfikował stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyrażonej w tym wyroku ocenie NSA zasadnicze znaczenie dla sprawy miał charakter prawny przekształcenia Spółki Komandytowej C. w spółkę C. Spółka z o.o., opartego o przepisy art. 553 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm., dalej "k.s.h."). W takim przypadku, kiedy spółka osobowa przekształca się w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, dochodzi do kontynuacji praw i obowiązków spółki przekształcanej, a nie do sukcesji tych praw. Wskutek przekształcenia nie doszło więc do nabycia przez Skarżącego udziałów w C. Spółce z o.o. (w spółce z o.o.), co oznacza, że konieczne było ustalenie sposobu objęcia przez Skarżącego udziałów w Spółce Komandytowej C. Objęcie udziałów w spółce przekształconej nie zostało uznane przez NSA za objęcie w zamian za wkład niepieniężny, gdyż przekształcenie nie wiąże się z żadnym aportem, a spółka przekształcona nie jest substancjalnie innym, nowym podmiotem. Podatkowe skutki tego stanu rzeczy określa art. 22 ust. 1e pkt 2 lit. b u.p.d.o.f, a w konsekwencji, koszty uzyskania przychodu z objęcia akcji w O. S.A. wyznacza art. 23 ust. 1 pkt 38 tej ustawy, tj. wartość majątku spółki komandytowej.
NSA nie zgodził się natomiast z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, że w przypadku zastosowania ostatnio wymienionych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koszty uzyskania przychodu równe są wartości bilansowej majątku Spółki Komandytowej C. z daty ustania bytu prawnego tej spółki, będącej równocześnie datą powstania C. Spółka z o.o. Powołując się na art. 558 § 1 pkt 1 k.s.h. NSA uznał, że w zakresie sposobu ustalenia wysokości kosztów podatkowych koszty, "...o których mowa w art. 30b ust. 2 pkt 5 w związku z art. 22 ust. 1e pkt 2 lit. b) i w związku z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. wyznacza wartość majątku spółki komandytowej ustalona zgodnie z art. 558 § 1 pkt 1 k.s.h., czyli obowiązkowo ustalana przez wspólników dla potrzeb sporządzenia planu przekształcenia wartość bilansowa majątku spółki przekształcanej na określony dzień w miesiącu poprzedzającym przedłożenie wspólnikom planu przekształcenia. W dniu przekształcenia spółki osobowej w spółkę kapitałową to właśnie ta wartość, a nie żadna inna, zostaje zgodnie z przepisami k.s.h. bezpośrednio odzwierciedlona w wartości nominalnej udziałów albo akcji w spółce przekształconej. Skoro dla potrzeb przekształcenia i określenia wysokości kapitału zakładowego spółki przekształconej oraz określenia wartości nominalnej udziałów/akcji w tej spółce przepisy k.s.h. nakazują wspólnikom przyjąć wartość bilansową majątku spółki przekształcanej na określony dzień w miesiącu poprzedzającym przedłożenie wspólnikom planu przekształcenia, to brak jest uzasadnienia do przyjmowania dla celów ustalenia dochodu podatkowego wartości bilansowej majątku określonej na inny dzień."
Po wyroku NSA z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt II FSK 3807/17, w niniejszej sprawie wiążący pozostaje zatem pogląd, że kosztem uzyskania przez Skarżącego przychodu z objęcia akcji w O. S.A. była wartość bilansowa (w części przypadającej na Skarżącego) majątku Spółki Komandytowej C. na określony dzień w miesiącu poprzedzającym przedłożenie wspólnikom planu przekształcenia, a nie na dzień ustania bytu prawnego Spółki Komandytowej C. i rozpoczęcia bytu prawnego C. Spółka z o.o.
Decyzja DIS z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r., która wpływała na rozliczenie Skarżącego także w roku 2013, okazała się zatem wadliwa. Wysokość straty za rok 2010 należy przy tym zmodyfikować poprzez zastosowanie ww. poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego co do kosztów uzyskania przychodu z objęcia przez Skarżącego akcji w O. S.A.
W dalszym postępowaniu co do rozliczenia podatkowego Skarżącego za rok 2013 Organ uwzględni powyżej zaprezentowane stanowisko.
W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, uchylił zaskarżoną decyzję z 11 lipca 2016 r. Została ona bowiem oparta na wadliwej decyzji z [...] grudnia 2015 r., dotyczącej roku 2010.
W kwestii kosztów postępowania podstawą wyroku był art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 oraz art. 206 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 26 października 2016 r. Na koszty te złożył się wpis od skargi (27.105 zł) oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika - radcy prawnego i opłata od pełnomocnictwa. Wyjaśnić przy tym należy, że wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, ustalane w związku z wartością przedmiotu zaskarżenia (2.710.434 zł), wynosiłoby w zwykłych okolicznościach 14.400 zł. Niemniej w niniejszej sprawie zasadnicza argumentacja zawarta w skardze polegała na powieleniu zarzutów skierowanych wobec ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. Nadto Sąd uwzględnił znaną z urzędu okoliczność, że sprawa niniejsza stanowiła jedną z trzech tożsamych pod względem prawnym oraz podobnych pod względem faktycznym spraw, jakie w dniu 14 listopada 2018 r. Sąd rozpoznawał na rozprawie, a w których działali ci sami pełnomocnicy. Z tych powodów uznać należało, że nakład pracy pełnomocników Skarżącego był w oczywisty sposób mniejszy niż w sprawach, w których rozstrzyga się kwestie niepowtarzalne pod względem faktycznym i prawnym. Dlatego Sąd ocenił, że zaszedł "uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 206 p.p.s.a., i z tego względu zasądził tytułem wynagrodzenia pełnomocnika tylko połowę wspomnianej kwoty 14.400 zł, tj. kwotę 7.200 zł. W sumie więc zasądzono kwotę 34.322 zł kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło