III SA/Wa 2707/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca S. W. pismem z 26 września 2013 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] sierpnia 2013 r. określającą jej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Uzasadniła, że jej wykonanie może spowodować wyrządzenie jej znacznej szkody oraz trudne do odwrócenia skutki. Decyzja określa bowiem zobowiązanie podatkowe na kwotę 23.796,00 zł, co wraz z odsetkami liczonymi od 30 kwietnia 2009 r. będzie stanowiło tak duże obciążenie finansowe, że uniemożliwi realizację bieżących potrzeb życia codziennego. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.550 zł, a więc uiszczenie jednorazowe należności podatkowej przekracza jej możliwości finansowe. Wszczęcie egzekucji tej należności uniemożliwi Skarżącej zaspokojenie bieżących potrzeb życia codziennego, co przede wszystkim może niekorzystnie odbić się na jej stanie zdrowia (Skarżąca ukończyła [...] lat). Ponadto Skarżąca wskazała, że wysokość emerytury uniemożliwiała zabezpieczenie przez czas trwania postępowania podatkowego wystarczających środków na ewentualną zapłatę należności podatkowej, bowiem przekracza ona roczną wartość otrzymywanej emerytury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – wskazywanej dalej jako: "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja/postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Należy również pamiętać, że wyżej wskazane przesłanki są zwrotami niedookreślonymi, klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. W przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LexPolonica nr 1241556). W ocenie Sądu Skarżąca nie wykazała, że prowadzenie egzekucji spowodowałoby dla niej trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Skarżąca nie przejawiła inicjatywy w zakresie uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonalności aktu administracyjnego. Powołując bowiem okoliczności mające uzasadnić wniosek nie przedstawiła dowodów na jego poparcie. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach: z 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 71/04 (niepublikowane) i sygn. akt FZ 87/04 (niepublikowane) oraz z 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04 (niepublikowane) podkreślił, iż to na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. We wniosku brak jest natomiast danych, które umożliwiłyby Sądowi zweryfikowanie aktualnej sytuacji Skarżącej mimo, że w świetle powołanych wyżej orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego takie dane i informacje są niezbędne, z uwagi na to, iż na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, a w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała w szczególności aby wykonanie decyzji skutkowało szkodą, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani że nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (tak jak ma to miejsce w wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdy zachodził niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. W ocenie Sądu okoliczność, na którą powołuje się Skarżącą, t.j. że wszczęcie egzekucji uniemożliwi jej zaspokojenie bieżących potrzeb życia codziennego, nie jest w tym wypadku podstawą do wstrzymania wykonania aktu administracyjnego. Obowiązujące bowiem przepisy prawne wprowadzają szereg ograniczeń w możliwości dokonywania potrąceń z egzekwowanych świadczeń właśnie po to, żeby do takiej sytuacji nie dopuścić. Tytułem przykładu można wskazać przepisy art. 139 - 141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, ze zm.) lub art. 87 - 90 Kodeksu pracy, które wyznaczają maksymalne progi potrąceń egzekucyjnych. Należy również mieć na uwadze, że prowadząc postępowanie egzekucyjne organy administracji mają obowiązek przestrzegania wielu zasad jak: zasada gospodarczego prowadzenia egzekucji, zasada poszanowania minimum egzystencji, zasada stosowania racjonalnych środków. Niewątpliwie egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci "uszczerbku finansowego", który ponoszony przez Skarżącą przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest jednak pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji, czy też z pojęciem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro zatem Skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia jej ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.