III SA/Wa 2710/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-28
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu i zwolnienia od opłat sądowych, ponieważ jego sytuacja majątkowa i rodzinna, w tym niskie dochody i stopień skomplikowania sprawy, uzasadniają takie rozstrzygnięcie. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J.N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący uzasadnił wniosek stopniem skomplikowania sprawy, niskimi dochodami (400 zł miesięcznie), prowadzeniem wspólnego gospodarstwa z dwiema córkami, przeznaczaniem wszystkich dochodów na jedzenie, stanem zdrowia uniemożliwiającym pracę na pełen etat oraz ustrojem rozdzielności majątkowej z żoną.Rozstrzygnięcie
Referendarz Sądowy postanowił ustanowić skarżącemu radcę prawnego z urzędu, zwolnić skarżącego od opłat sądowych (wpis i opłata kancelaryjna) oraz odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca 2012 r. po rozpoznaniu wniosku J.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącemu radcę prawnego z urzędu 2. zwolnić skarżącego od opłat sądowych (wpis i opłata kancelaryjna) 3. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o które strona wnioskuje w tym postępowaniu, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego.
2) J.N. , dalej jako strona lub skarżący, wniósł: a/ w piśmie z 20 lutego 2012 r. o zwolnienie od wpisu w wysokości 100 z oraz o zwolnienie od wszystkich kosztów postepowania; b/ w formularzu PPF z 20 marca 2012 r., ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, nie precyzując jego rodzaju. W uzasadnieniu formularza wskazał, że: - stopień skomplikowania sprawy uniemożliwia mu osobiste działanie; - utrzymuje się z dochodów brutto 400 zł miesięcznie; - prowadzi wspólne gospodarstwo z dwiema córkami (ur 1999 r.); - wszystkie dochody przeznacza na jedzenie; - stan zdrowia uniemożliwia mu pracę na pełen etat; - ma z zoną ustrój rozdzielności majątkowej
Do formularza zostało załączone zaświadczenie o zarobkach oraz wyciąg z rachunku bankowego.
3) Referendarz sądowy, mając na uwagę treść składanych przez skarżącego oświadczeń na różnych etapach postępowania przyjmuje, że zwraca się on o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i daje wiarę oświadczeniom skarżącego złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Zarazem brak jest podstaw do przyjęcia poglądu, że z uzyskiwanej miesięcznie kwoty ponad 300 zł strona jest w stanie zapewnić pokrycie kosztów postępowania, w tym kosztów działania pełnomocnika, jak też zabezpieczyć swoje podstawowe potrzeby egzystencji, nie wspominając o egzystencjalnych.
O pełnomocniku referendarz sądowy orzekł uwzględniając również etap sprawy, na którym wymagana jest specjalistyczna wiedza prawnicza.
Stąd, wziąwszy pod uwagę zarówno sytuację majątkową oraz rodzinną skarżącego, jak tez postulat jednolitości orzecznictwa i szybkości postępowania, należy przyjąć, iż spełnia on przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od opłat sądowych (art. 212 u.p.p.s.a.) oraz ustanowienia pełnomocnika. W szczególności skarżący nie tylko utrzymuje się jedynie ze skromnej kwoty zarobków i nie posiada żadnych dodatkowych dochodów, ale także etap postępowania wymaga działania osoby z uprawnienia mi profesjonalnego pełnomocnika.. Referendarz sądowy nie doszukał się także możliwości zmiany możliwości finansowych strony w bliskiej przyszłości.
Obowiązek ponoszenia innych kosztów sądowych będzie rozważany w razie ich wystąpienia w sprawie, przy złożeniu stosownego wniosku przez stronę, ponieważ orzekanie przy ich braku byłoby przedwczesne.
4) Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło