III SA/Wa 2710/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. S.A. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I kwartał 2016 r. oraz zabezpieczenie jej na majątku podatnika postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. C. S.A. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca lub spółka) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I kwartał 2016 r. oraz zabezpieczenie jej na majątku podatnika W piśmie procesowym z dnia 5 września 2017 r. skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, złożony na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.), dalej: "P.p.s.a.". W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że dynamicznie rozwijała działalność, natomiast po wydaniu decyzji o zabezpieczeniu sytuacja ekonomiczna spółki uległa gwałtownemu pogorszeniu. Zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych spółki sprawiło, że skarżąca nie może prowadzić regularnej działalności handlowej, co odbiło się na wynikach finansowych spółki. Za pierwsze półrocze 2017 r. skarżąca odnotowała obroty w wysokości jedynie 64.156.931,23 zł, zaś dla porównania w pierwszym półroczu 2016 r. obroty wyniosły 248.878.993,70 zł. Skarżąca wskazała, że podejmuje wyłącznie transakcje, co do których możliwa jest regulacja na zasadzie bezgotówkowej bądź przez inne podmioty z wykorzystaniem stosownych instytucji prawa cywilnego. W ocenie skarżącej brak wstrzymania wykonalności przedmiotowej decyzji nie tylko zagraża wyrządzeniem znacznej szkody, ale również spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. W związku z zastosowaniem wobec skarżącej zabezpieczenia w postaci zajęcia rachunków bankowych, nie może prowadzić regularnej działalności gospodarczej. Znaczna szkoda jaka grozi skarżącej, to uniemożliwienie generowania zysków w dotychczasowym rozmiarze, bądź jak wynikało z prognoz, zysków znacznie przekraczających dotychczasowe wyniki finansowe. Każdy następny miesiąc, w którym skarżąca nie może prowadzić działalności gospodarczej w normalnym zakresie będzie powodował po jej stronie znaczne straty w postaci utraconych zysków. Natomiast trudne do odwrócenia skutki grożą spółce w kilku aspektach. Spółka może utracić wiarygodność wśród kontrahentów oraz wypracowaną pozycję rynkową. Skarżąca wskazała, że utrzymujący się stan może doprowadzić do sytuacji, w której spółka nie mogąc sfinansować z wypracowanych zysków zapłaty hipotetycznego zobowiązania podatkowego nie będzie w stanie spłacać tego zobowiązania w ogóle, a w konsekwencji spółka będzie zmuszona złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Zdaniem skarżącej utrzymanie zabezpieczenia spowoduje, iż spółka nie będzie w stanie wygenerować zysków (w tym jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych), a tym samym narazi na szkodę Skarb Państwa. Ponadto nie generująca zysków spółka pozbawiona zostanie możliwości wykonania grożącego jej zobowiązania podatkowego, którego dotyczy decyzja o zabezpieczeniu. Do wniosku spółka załączyła następujące dokumenty: zeznania podatkowe CIT-8 spółki za 2014 r., 2015 r. i 2016 r., bilans na dzień 31 grudnia 2015 r. i 31 grudnia 2016 r. wraz z rachunkami zysków i strat, wydruk z rankingu dystrybutorów branży [...], pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia 26 lipca 2017 r. wzywające spółkę do wyjaśnienia dlaczego nie uiszcza wpłat z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za okres od stycznia do czerwca 2017 r., kalkulacje obrotów, podatkowych przychodów i kosztów oraz wyniku podatkowego za I półrocze 2017 r. i poszczególne miesiące 2016 r. oraz wyciągi z rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Z powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane przesłanki są zwrotami niedookreślonymi, klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. W tym miejscu, wskazać należy, że w art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza zatem, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por.: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Zagrożenie egzekucją czy zabezpieczenie należności określonej przez organy podatkowe nie stanowi samo w sobie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ obowiązkiem każdego jest wykonywanie ciężarów publicznoprawnych. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz bez przedstawienia dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Wobec tego, iż skarżąca uzasadniając swój wniosek powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków oraz na potencjalne skutki zabezpieczenia, Sąd podkreśla, iż nawet trudna sytuacja finansowa osoby prawnej nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same przedstawione przez skarżącą trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13, orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżąca w niniejszej sprawie złożyła deklaracje podatkowe CIT-8, zgodnie z którymi w roku 2014 uzyskała przychód w kwocie 103.184.666,54 zł, dochód w wysokości 1.100.636,00 zł, zaś stratę w wysokości 0 zł, w roku 2015, przychód w kwocie 199.683.528,49 zł, dochód wyniósł 2.438.136,84 zł, a strata 0 zł, natomiast w roku 2016, przychód w kwocie 486.793.081,99 zł, dochód wyniósł 5.137.398,71 zł, a strata 0 zł. W bilansie na 31 grudnia 2015 r. wykazano aktywa w kwocie 31.931.428,90 zł, natomiast w bilansie na 31 grudnia 2016 roku aktywa wyniosły 33.138.127,87 zł. Kapitał własny spółki na dzień 31 grudnia 2014 r. wyniósł 1.648.168,74 zł (zysk netto 1.048.168, 74 zł), na dzień 31 grudnia 2015 r. 3.503.121,74 zł (zysk netto 1.854.953,00 zł), zaś na dzień 31 grudnia 2016 r. 6.642.179,54 zł (zysk netto 3.889.057,80 zł). Spółka przewidywała, że zyski będą się zwiększać w 2017 r., natomiast w pierwszym półroczu 2017 r. przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi wyniosły 64.156.931,23 zł. Dla porównania wskazano, że w pierwszym półroczu 2016 r. łączne obroty wyniosły 248.878.993,70 zł. Zdaniem skarżącej zmniejszenie obrotów, przy uprzednim ich wzroście za poprzednie lata, spowodowane zostało zajęciem rachunków bankowych spółki. Zgodzić się należy ze skarżącą, że łączna kwota zobowiązania wynikająca z wydanej wobec niej decyzji jest dość wysoka i wynosi ponad 10.000.000,00 zł, jednakże z załączonych deklaracji podatkowych za lata 2014, 2015 i 2016, wynika, iż spółka osiągnęła przychody w wysokości odpowiednio 103.184.666,54 zł, 199.683.528,49 zł oraz 486.793.081,99 zł. W odniesieniu do treści wniosku wskazać należy, że możliwości wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków nie uzasadnia samo zmniejszenia się obrotów na przestrzeni ostatnich lat, bo obroty spółki nadal są znaczne, a spółka nie powołała innych okoliczności (poza ogólnie ujętym "brakiem możliwości generowania zysków", "utratą pozycji rynkowej" czy "utratą wiarygodności wśród kontrahentów") wyczerpujących przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.s. Z całą pewnością zabezpieczenie nieprzewidziane przez przedsiębiorcę w planach wydatków należności w kwocie, która wystąpiła w tej sprawie (a niewątpliwie jest to kwota wysoka), może okazać się dla skarżącego kłopotliwa. Zdaniem Sądu, przy tak wysokich obrotach spółki (bo są nadal wysokie w porównaniu z kwotą wynikającą z decyzji podatkowych, nawet jeśli obroty te zmniejszyły się w porównaniu z okresami wcześniejszymi), nie jest uprawnione twierdzenie, że ewentualna egzekucja takiej kwoty spowodowałaby ryzyko wyrządzenia niepowetowanej szkody. Zaznaczyć przy tym należy, że to w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. (podobny pogląd został wyrażony w postanowieniu WSA w Lublinie z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 1293/15 – LEX nr 1944559). Ponadto spółka wskazując, że obecne transakcje reguluje w formie bezgotówkowej bądź przez inne podmioty z wykorzystaniem stosownych instytucji prawa cywilnego, nie wskazała jakie czynności cywilnoprawne ma na myśli np. pożyczki, sprzedaż aktywów, umowy kredytowe. Nie zostało uprawdopodobnione, aby skarżąca miała jakiekolwiek długi czy zobowiązania, mające stać się w najbliższym czasie wymagalne. Ustosunkowując się do dalszej argumentacji skarżącej wskazać należy, że niewątpliwie ewentualne zakończenie bytu prawnego spółki wywoła skutki trudne do odwrócenia, jednakże dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość upadłości spółki. Sytuacja majątkowa skarżącej przedstawiona we wniosku nie wskazuje, aby groziła jej upadłość. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.