III SA/Wa 2712/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług postanawia: odrzucić skargę Postanowieniem z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1980/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2007 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, że odpis zarządzenia Przewodniczącej Wydziału o wezwaniu do uiszczenia przez skarżącego wpisu od skargi został mu doręczony w dniu 28 listopada 2007 r., w związku z czym termin do uiszczenia wpisu upłynął dnia 5 grudnia 2007 r. Skarżący uiścił wpis w dniu 7 grudnia 2007 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Tym samym w sprawie zaszła przesłanka odrzucenia skargi z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a."). W skardze kasacyjnej z dnia 3 kwietnia 2008r. Pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie odrzucenia skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 230 § 1 w zw. z art. 220 § 3 P.p.s.a. przez błędne ich zastosowanie, ponieważ należna opłata od wniesionej skargi została uiszczona w terminie oraz art. 219 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i art. 63 ust. 1-3 oraz art. 5 i 6a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 140, poz. 939 ze zm.) przez błędne przyjęcie, iż uiszczenie wpisu w dniu 5 grudnia 2007 r. za pośrednictwem F.i wpływu tego wpisu na rachunek sądu w dniu 7 grudnia 2007 r. spowodowało uchybienie 7 dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Do skargi kasacyjnej dołączył poświadczoną za zgodność kserokopię przelewu z dnia 5 grudnia 2007 r. (data pieczęci [...] ). Podkreślił, że ani przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ani przepisy rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. nie regulują trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków. Wskazał, iż kwestie te reguluje art. 63 ust. 1-3 oraz art. 5 i art. 6a ustawy Prawo bankowe, a także zarządzenie Prezesa NBP z dnia 29 maja 1998 r. w sprawie form i trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków (MP Nr 21, poz. 320 z późn. zm.). Podkreślił, iż tzw. czynności bankowe mogą wykonywać również inne jednostki (poza bankami) jeżeli przepisy odrębnych ustaw uprawniają je do tego. Zgodnie z art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 1 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 91, poz. 870) bank może, w drodze umowy zawartej na piśmie, powierzyć przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu z zastrzeżeniem art. 6d (nie mającym w sprawie zastosowania) wykonywanie wyłącznie w imieniu i na rzecz banku pośrednictwa w zakresie niektórych czynności bankowych na podstawie umowy agencyjnej. Skoro więc o zachowaniu terminu zakreślonego przez sąd na dokonanie wpłaty decyduje data złożenia zlecenia przez stronę w banku, to taka sama zasada powinna dotyczyć również instytucji finansowych, działających na podstawie zawartych z bankami umów świadczenia usług pośrednictwa w czynnościach bankowych. Ponadto stwierdził, że skoro dowodem zachowania terminu jest odcisk stempla bankowego na poleceniu przelewu, to nie ma podstaw by inaczej traktować odcisk stempla należący do właściwie umocowanej do działania w imieniu banku instytucji finansowej. Postanowieniem z dnia 5 września 2008r. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej "NSA") uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA stwierdził, "iż w świetle dołączonych do skargi kasacyjnej dokumentów, a zwłaszcza kopii wpłaty dokonanej przez skarżącego w dniu 5 grudnia 2007 r., konieczne jest pełniejsze wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, również przy uwzględnieniu powołanych przez autora skargi kasacyjnej przepisów ustawy Prawo bankowe, jak i art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 1 kwietnia 2004 r., zmieniającego ustawę Prawo bankowe. Sąd zgodził się z przedstawionym w skardze kasacyjnej odzwierciedleniem toku rozumowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2006r., I FSK 1219/05, stwierdził, iż "skoro o zachowaniu terminu zakreślonego przez sąd na dokonanie wpłaty, decyduje data złożenia zlecenia przez stronę w banku, to (...) taka sama zasada powinna dotyczyć również instytucji finansowych, działających na podstawie zawartych z bankami umów świadczenia usług pośrednictwa w czynnościach bankowych. Ponadto skoro dowodem zachowania terminu jest odcisk stempla bankowego na poleceniu przelewu, to nie ma podstaw by inaczej traktować odcisk stempla należący do właściwie umocowanej do działania w imieniu banku instytucji finansowej." Stąd też kluczowe znaczenie dla stwierdzenia prawidłowości przyjętego przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie stanowiska odnośnie uiszczenia wpisu od skargi po upływie terminu do dokonania tej czynności ma ustalenie dwóch okoliczności - czy F. działało na podstawie stosownej umowy pośrednictwa w czynnościach bankowych oraz, w przypadku ustalenia, iż F. było właściwie umocowaną do działania w imieniu banku instytucją finansową, czy odcisk stempla należący do F. wskazuje, iż czynność uiszczenia wpisu została dokonana w terminie. O ile data stempla widniejącego na kopii dowodu wpłaty przedstawionej przez skarżącego nie pozostawia wątpliwości, nie jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przesądzone, czy wskazane przepisy Prawa bankowego znajdują zastosowanie w sprawie." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustosunkowując się do zaleceń NSA wskazanych w ww. postanowieniu pismem z dnia 25 września 2008r. wezwał T. D. –pełnomocnika Skarżącego do nadesłania dokumentu potwierdzającego, iż F. , którego właścicielką jest D. D., w dniu przyjmowania od Skarżącego zlecenia dotyczącego uiszczenia wpisu od skargi działało w ramach ważnej umowy pośrednictwa w czynnościach bankowych zawartej zgodnie z art. 6a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2002r. Nr 72, poz. 665). W odpowiedzi pełnomocnik Skarżącego nadesłał w dniu 23 października 2008r. pismo do którego dołączył kserokopie umów zawartych przez F. , D. D. z "I. ‘’ S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Według art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. Jeśli należny wpis nie został uiszczony, wzywa się wnoszącego skargę do jego uiszczenia. W myśl natomiast art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez sąd. Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie w odpisie zarządzenia skierowanym do Skarżącego w sposób prawidłowy zostało zawarte wezwanie do uiszczenia należnego wpisu jak i pouczenie o skutkach jego nieuiszczenia w terminie. Termin siedmiodniowy do uiszczenia wpisu zaczął biec w dniu 29 listopada 2007 r. i upłynął z dniem 5 grudnia 2007 r. (środa), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 P.p.s.a. Jak wspomniano wpis od skargi uiszczono z uchybieniem ustawowego terminu. Wskazać należy, że zgodnie z art. 6a ust. 1 pkt 1 lit. g) Prawa bankowego, dodanym przez art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 1 kwietnia 2004r.( Dz. U. Nr 91, poz. 870) zmieniającej m.in. ustawę Prawo bankowe z dniem 1 maja 2004r., bank może, w drodze umowy zawartej na piśmie powierzyć przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu, z zastrzeżeniem art. 6d, wykonywanie wyłącznie w imieniu i na rzecz banku pośrednictwa w zakresie czynności bankowych na podstawie umowy agencyjnej polegającego na przyjmowaniu wpłat, dokonywaniu wypłat oraz obsłudze czeków związanych z prowadzeniem rachunków bankowych przez ten bank. Z nadesłanych przez pełnomocnika dokumentów – zgodnie z wykonaniem zaleceń NSA – wynika, że F. D. D. miała zawartą z I. "umowę o korzystanie z systemu bankowości elektronicznej" oraz "umowę o prowadzenie rachunków depozytowych". Dokumenty te, w ocenie Sądu, nie potwierdzają, że F. działała w ramach umowy pośrednictwa bankowego. W oparciu o powyższe, stwierdzić należy, że w sprawie nie udowodniono, że F. miało zawartą z I. umowę pośrednictwa bankowego w czynnościach bankowych. W związku z tym brak jest możliwości zastosowania wobec F. wskazanego przepisu ustawy z dnia 1 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz o zmianie innych ustaw, co skutkuje przyjęciem, iż za datę uiszczenia wpisu uznać należy dzień 7 grudnia 2007 r., to jest datę wpłaty wynikającą z wydruku polecenia przelewu (k. 31 akt sądowych). W postanowieniu z dnia 5 września 2008r. NSA podkreślił, że w sytuacji "ustalenia, iż F. łączy z bankiem umowa pośrednictwa w czynnościach bankowych spowoduje konieczność uznania, iż odrzucenie skargi na podstawie art. 220 § 3 było błędne, bowiem wpis został uiszczony z zachowaniem terminu ustawowego. Jednakże brak stosownej umowy pośrednictwa w czynnościach bankowych i wynikający stąd brak możliwości zastosowania wobec F. wskazanego przepisu ustawy z dnia 1 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz o zmianie innych ustaw, skutkowałby przyjęciem, iż za datę uiszczenia wpisu uznać trzeba dzień 7 grudnia 2007 r., t.j. datę wpłaty wynikającą z wydruku polecenia przelewu, na podstawie którego Sąd I instancji wydał zaskarżone postanowienie (k. 31)." Stosownie do przepisu art. 190 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Uwzględniając powyższy stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 220 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.