III SA/Wa 2729/17

27/11/2018 r Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 27/11/2018 r na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013r. p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Strona Skarżąca T. Sp. z o.o., złożyła w wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu , ponowiony na formularzu PPPr z 14/11/2018 r. Wyjaśniła, że nie dysponuje środkami na opłacenie pani adwokat, która onegdaj ją reprezentowała, ponieważ pani adwokat, choć była bardzo miła i uprzejma oraz – co więcej - zaangażowana a nadto wysłuchała stronę, to jednak nie zgodziła się dać temu ostatecznego wyrazu i napisać skargi kasacyjnej "za darmo" (pro signo recipiendi). W wykonaniu wezwania urzędnika sądowego z 31/10/2018 r. – m.in. o nadesłanie dokumentacji finansowej, wskazanie czynności w celu zabezpieczenia środków, wysokości i źródeł pochodzenia środków na poczet wynagrodzenia pełnomocnika oraz wskazania na czym polegało pogorszenie jej sytuacji – Strona złożyła jedynie wypełniony i podpisany prawidłowo formularz PPPr i wyciąg z KRS. W piśmie przewodnim zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia wnioskowanych dokumentów. Podała też, ze spółka nie prowadzi działalności, zaś reprezentujący ją członek zarządu jest "osobą schorowaną, pozostającą na utrzymaniu żony". Nie ma nic, nawet na codzienne życie. Urzędnik sądowy z mocy sprawowanej funkcji jest zobowiązany do poszanowania dorobku prawnego, w tym wskazówek z orzecznictwa (consensus facit legem). Jest również – zarazem i nadto – zobowiązany do poszanowania reguł racjonalnego myślenia i doświadczenia, jak też (postulatywnego) uwzględnienia reguł dyscypliny budżetowej, co determinuje sposób oceny uwag Skarżącej poczynionych w piśmie z 14/11/2018 r. Spór w sprawie przed Sądem dotyczy rzetelności dokumentów księgowych, od których uzależniona była wysokość opodatkowania. Urzędnik sądowy musi mieć na uwadze racje Strony i sposób ich przedstawienia w innych sprawach, jak też w innych postępowaniach o prawo pomocy. Strona domaga się, jak zdaje się wynikać z treści uzasadnienia wniosku, zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Mocy sprawczej w tym względzie nie może mieć "groźba" wniesienia sprzeciwu, a to z uwagi na konieczność wyważenia wartości dyscypliny finansów publicznych, szacunku dla dorobku prawnego, uczciwości i reguł racjonalnego myślenia oraz utrwalonych w orzecznictwie wyznaczników gwarancji dostępu do Sądu. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy Strona wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a.). W żadnym wypadku referendarz sądowy nie zamierza – w niniejszej spawie wyciągać (negatywnych) konsekwencji dla Strony z nieterminowego złożenia formularza PPPr: w tym zakresie nie jest bezwzględnie związany przepisami prawa. Pomimo tego jednak postępowanie o prawo pomocy nie może zakończyć się korzystnie dla Strony, ponieważ nieznane (i niewykazane) są żadne szczegóły dotyczące gospodarki finansowej Spółki – i to pomimo wezwania. Uwaga ta jest uniezależniona od zrozumienia rozgoryczenia Strony w związku z uzależnieniem reprezentacji go przez "starego" pełnomocnika od uzyskania przezeń korzyści majątkowych za świadczoną pracę. Należy zauważyć, że ustawodawca, w odniesieniu do oceny wniosków składanych przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, wprowadził większe rygory przyznawania prawa pomocy, koncentrując się wyłącznie na przesłankach ekonomicznych, a ponadto uzależnił przyznanie prawa pomocy, mimo zaistnienia przesłanek ustawowych, od uznania sądów (por. postanowienie NSA z dnia 22.7.2014 r., I FZ 226/14, publ. LEX nr 1492476). Niekwestionowane w dorobku prawnym jest również to, że Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku: nie wykazała, by jej zaniechanie w tym względzie mogło być usprawiedliwione. W konsekwencji referendarz sądowy jest zobowiązany do stwierdzenia, że skoro Skarżąca, pomimo wezwania, nic nie wykazała, to nic nie może być jej przyznane. Rozstrzygnięcie o tej treści nie zależy od woli urzędnika sądowego: inne rozstrzygnięcie, jako bezpodstawne, mogłoby zostać zakwalifikowane jako naruszenie dyscypliny finansów publicznych, której przestrzeganie jest zagwarantowane sankcjami karnymi. Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 1, § 2, 3, art. 246 § 2 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.