III SA/Wa 2736/23

WyrokWSA w Warszawie2024-09-12

Skład orzekający: Radosław Teresiak, Katarzyna Owsiak, Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy, a także nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo orzekły o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Stwierdzono, że spółka posiadała wymagalne zaległości podatkowe, egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, tj. nie udowodnił braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość ani nie wskazał mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie zaległości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki F. Sp. z o.o. za zaległość podatkową spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. Skarżący zarzucił decyzji przedwczesność i brak wyjaśnienia kwestii braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2024 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. oddala skargę 1. Postępowanie przed organami podatkowymi. 1.1. Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. T. (dalej: Skarżący/Strona) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS/organ drugiej instancji) z dnia [...] września 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w W. (dalej: NUS/organ pierwszej instancji) z dnia [...] czerwca 2023 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego wraz z F. Sp. z o.o. (dalej: Spółka), jako członka zarządu Spółki za jej zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. 1.2. Jak wynikało z akt sprawy NUS decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego wraz ze Spółką jako członka zarządu Spółki za jej zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. w kwocie 19.355,74 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 9.584,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.213,22 zł, 1.3. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. 1.4. DIAS po przeprowadzeniu kontroli instancyjnej wydał wspomnianą na wstępie decyzję, którą utrzymał w mocy decyzją NUS. Jak wskazał organ zaległość podatkowa Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. powstała w wyniku nieuiszczenia w całości podatku wynikającego z deklaracji VAT-7 za kwiecień 2018 r. W związku z powstałą zaległością NUS w dniu [...] lipca 2018 r. wystawił tytuł wykonawczy, którego odpis doręczono Spółce w dniu 18 lipca 2018 r. Postępowanie podatkowe w przedmiocie odpowiedzialności za zaległość podatkową Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. zostało wszczęte w dniu [...] kwietnia 2023 r., tj. z chwilą doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania z dnia [...] marca 2023 r., spełniony więc został zdaniem DIAS warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, o którym mowa w art. 108 § 2 pkt 3) i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej: Op). DIAS przypominał, że termin płatności zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 upłynął w dniu 25 maja 2018 r. Organ wskazał, że Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu Spółki do dnia 7 marca 2018 r. i nadal jest ujawniony w rejestrze przedsiębiorców KRS jako prezes Spółki, poza sporem pozostaje fakt pozostawania przez Stronę prezesem zarządu Spółki w okresie powstania zaległości podatkowej objętej decyzją. DIAS wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było do majątku Spółki na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2018. W toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego od 2018 r. NUS dokonał wielu czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległości objętych tytułem wykonawczym, jednak prowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do uregulowania zobowiązań podatkowych. Finalnie NUS postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., umorzył postępowanie egzekucyjne ze względu na jego bezskuteczność. W konsekwencji zdaniem DIAS spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu z art. 116 Op. Przechodząc do oceny wystąpienia w sprawie przesłanek egzoneracyjnych wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1) lit. a) i b) oraz pkt 2) Op dotyczących możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej, DIAS wskazał, że wykazanie przesłanek negatywnych, których zaistnienie wyklucza odpowiedzialność osoby trzeciej obciąża stronę, która z faktu tego wywodzi określone okoliczności. W ocenie DIAS zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, aby została spełniona którakolwiek z przesłanek wyłączających odpowiedzialność Skarżącego za zaległość podatkową Spółki. Organ powołał się na znajdujące się w aktach sprawy:• - listę zaległości Spółki, - pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2023 r., - akta postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki w związku z jej niewykonanymi zobowiązaniami podatkowymi. Organ wskazał, że Spółka zaprzestała wykonywania wymagalnych zobowiązań podatkowych, w czasie gdy Skarżący pozostawał prezesem jej zarządu. O powyższym świadczą zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu ubezpieczeń społecznych (FUS) za kwiecień 2018 r. w kwocie 6.743,94 zł, ubezpieczeń zdrowotnych (FUZ) za kwiecień 2018 r. w kwocie 1.812,09 zł oraz na Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FPiFGŚP) w kwocie 504,10 zł, a także należności podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2018 r. Oceniając w jakim terminie Spółka znalazła się w momencie niewypłacalności organ wskazał, że nie pierwszą nieuregulowaną przez Spółkę należnością była zaległość tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2018 r. z terminem płatności przypadającym na dzień 25 kwietnia 2018 r., drugą należnością była zaległość wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek za kwiecień 2018 r. z terminem płatności przypadającym na dzień 15 maja 2018 r., natomiast kolejną należnością była zaległość tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. z terminem płatności przypadającym na dzień 25 maja 2018 r. Opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekroczyło trzy miesiące w dniu 16 sierpnia 2018 r. (licząc od nieuregulowanego zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu ubezpieczeń społecznych za kwiecień 2018 r.). Natomiast biorąc pod uwagę, że pierwszą nieuregulowaną należność stanowiło zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec 2018 r. DIAS uznał, że opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekroczyło trzy miesiące w dniu 25 lipca 2018 r. Zatem Spółka stała się niewypłacalna w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 794 ze zm., dalej: upu) w dniu 25 lipca 2018 r., a zgłoszenie wniosku przez zarząd Spółki winno nastąpić najpóźniej w dniu 24 sierpnia 2018 r. Jak podkreślił DIAS w okolicznościach sprawy ustalenie konkretnej daty powstania stanu niewypłacalności Spółki nie jest konieczne, bowiem wykazano że stan niewypłacalności Spółki powstał w okresie kiedy Skarżący pełnił funkcję członka jej zarządu, a wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został w ogóle zgłoszony. Organ wskazał, że w toku postępowania Skarżący nie wskazał mienia, z którego egzekucja mogłaby doprowadzić do zaspokojenia zaległości Spółki w całości lub w znacznej części. Jednocześnie nie ma wątpliwości, że NUS przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego przeprowadzili postępowanie mające na celu ujawnienie majątku Spółki podlegającego egzekucji. Postępowanie egzekucyjne było skierowane do całego majątku Spółki i w toku egzekucji administracyjnej wobec Spółki podjęto szereg czynności zmierzających do ujawnienia jej majątku celem zaspokojenia zaległości podatkowych, lecz nie doprowadziły one do uzyskania środków na pokrycie dochodzonych należności. Organ uznał, że w sprawie nie zaszła żadna z przesłanek ekskulpacyjnych, uzasadniających odstąpienie od orzekania o odpowiedzialności członka zarządu za zaległość podatkową Spółki. W konkluzji DIAS stwierdził, że w sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki oraz, że nie wystąpiły okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność. DIAS uznał podniesione w odwołaniu zarzuty za niezasadne. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją DIAS i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 2.2. Skarżący zarzucił decyzji DIAS przedwczesność oraz wskazał, że nie wyjaśnia ona dostatecznie i jednoznacznie kwestii braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Skarżący wskazał, że niestety nie ma wykształcenia prawniczego, stąd wniosek o przydzielenie profesjonalnego pełnomocnika - tym bardziej, że użyte zostały prawnicze określenia, których znaczenia Skarżący nie rozumie. Skarżący podniósł, że w Kodeksie Postępowania Cywilnego znajduje się art. 233 (zasada swobodnej oceny dowodów), którego § 1 mówi, że: "Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału", nie ma natomiast wiedzy, czy w Kodeksie Postępowania Administracyjnego jest adekwatny artykuł, stąd również wniosek o przydzielenie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wskazał, że decyzja DIAS pomimo swej objętości pomija zupełnie takie fakty, jak zgodnie z załączonymi do skargi załącznikami: - wniosek z dnia 24 stycznia 2019 r. o zwołanie Zgromadzenia Wspólników Spółki celem podjęcia stosownych uchwał co do dalszego funkcjonowania Spółki, - wniosek z dnia 22 maja 2023 r. o wznowienie postępowania w sprawie [...]; - postanowienie Sądu Rejonowego [...] Wydział Gospodarczy z dnia [...] sierpnia 2023 r. sygn. akt [...]. 2.3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w decyzji. 2.4. W toku postępowania przed Sądem Skarżącemu przyznano prawo pomocy obejmujące zwolnienie od wpisu oraz ustanowienie doradcy podatkowego. 2.5. Podczas rozprawy w dniu 12 września 2024 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z kopii dokumentów dołączonych do skargi oraz z kopii powództwa Spółki z dnia 15 stycznia 2024 r przeciwko T. S. Syndykowi Masy Upadłości P. Sp. z o.o. w upadłości. Skarżący złożył również w charakterze załącznika do protokołu postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. 2.6. W toku rozprawy Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: ppsa) odmówić przeprowadzenia dowodu z dokumentów dołączonych do skargi i dokumentu przedłożonego podczas rozprawy - kopii powództwa Spółki z dnia 15 stycznia 2024 r przeciwko T. S. Syndykowi Masy Upadłości P. Sp. z o.o. w upadłości. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 3.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 3.2. Przedmiotem sporu w sprawie jest zgodność z prawem orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu Spółki solidarnie ze Spółką za jej zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości i kosztami postępowania egzekucyjnego. 3.3. Na wstępie przywołać należy przepisy prawa stanowiące podstawę materialnoprawną wydanej decyzji. Zgodnie z art. 116 § 1 Op za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 Op). Odpowiedzialność osoby trzeciej obejmuje również: 1) podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów; 2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych; 3) niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek; 4) koszty postępowania egzekucyjnego (art. 107 § 2 Op). O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (art. 108 § 1 Op). Zgodnie z art. 108 § 2 Op, postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed: 1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania; 2) dniem doręczenia decyzji: a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego, b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę; 3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3. 3.4. Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie wykazały niewątpliwie, że: 1) Spółka posiada nieuregulowaną zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r., która wynika ze złożonej przez Spółkę deklaracji podatkowej; 2) zobowiązanie podatkowe Spółki w czasie orzekania przez NUS oraz DIAS było wymagalne, ponieważ bieg terminu przedawnienia upływał z końcem 2023 r., a rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały wydane i doręczone przed tym terminem; 3) Skarżący był członkiem zarządu Spółki od dnia powołania tj. od dnia 7 marca 2018 r. i pełni funkcję prezesa zarządu nadal; 4) postępowanie podatkowe w sprawie solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki wszczęto po wszczęciu postępowania egzekucyjnego poprzez doręczenie tytułu wykonawczego; 5) decyzja o odpowiedzialności solidarnej Skarżącego ze Spółką za zaległość podatkową Spółki za kwiecień 2018 r. została wydana w dniu [...] września 2023 r., a zatem przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 Op; 6) egzekucja spornej zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług z majątku Spółki okazała się bezskuteczna, NUS dokonał wielu czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległości objętej tytułem wykonawczym: - zajecie jedynego rachunku bankowego nie mogło być zrealizowane ze względu na brak środków, - bezskuteczne okazało się zajęcie wierzytelności, - ponadto organ wskazał, że Spółka nie prowadzi działalności pod adresem rejestracyjnym, nie jest właścicielem środków transportowych/pojazdów, nie figuruje jako właściciel, współwłaściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości, nie składa bieżących zeznań i deklaracji podatkowych (Spółka nie składała CIT-8), nie jest czynnym podatnikiem VAT, ostatnia deklaracja VAT-7 złożona za grudzień 2018 r., nie składa plików JPK (ostatni za kwiecień 2018 r.), a inne podmioty nie wykazują jej jako swojego kontrahenta, nie figuruje jako strona czynności majątkowych w CZM, - postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., umorzył postępowanie egzekucyjne ze względu na jego bezskuteczność; 7) nie zgłoszono we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, wniosek taki nie został nigdy zgłoszony; 8) Skarżący nie wykazał, by niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 9) Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części; 10) DIAS ustalił termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie gdy Skarżący pełnił funkcję w zarządzie Spółki tj. na dzień 24 sierpnia 2018 r. wskazując, że na Spółce ciążyły już wówczas dwie zaległości jedna podatkowa i wobec ZUS: - w podatku od towarów i usług za marzec 2018 r., - zaległości wobec ZUS za kwiecień 2018 r. Dlatego w ocenie Sądu, w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy spełnione są przesłanki pozytywne odpowiedzialności solidarnej Skarżącego, a nie są spełnione przesłanki negatywne (egzoneracyjne). W konsekwencji, zdaniem Sądu, zgodnie z prawem orzeczono o odpowiedzialności solidarnej Skarżącego ze Spółką za zaległość podatkową Spółki wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. 3.5. Skarżący w skardze właściwe nie podważa powyższych etapów rozumowania i odpowiadających im stwierdzeń organów podatkowych i nie wskazuje okoliczności, które mogłyby ostatecznie prowadzić do zanegowania prawnej możliwości orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. 3.6. Jak wynika z krótkiej i lakonicznej skarg Strona wywodzi brak swojej winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Potwierdzać by to miała prawdopodobnie próba zwołania Zgromadzenia Nadzwyczajnego Wspólników Spółki (jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych i z załączonej do skargi kopii wniosku o ustalenie terminu zwołania Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 24 stycznia 2019 r. kierowanego do wspólników M. T. oraz T. P.). Jak wynika z akt sprawy Skarżący wystosował wnioski o zwołania Zgromadzenia Nadzwyczajnego Wspólników dwukrotnie, datowane są one na 24 stycznia 2019 r. a kolejny na 18 maja 2023 r., jednak do Zgromadzenia Wspólników nie doszło. Odnosząc się do podejmowanych przez Skarżącego działań w postaci wniosków o zwołanie Zgromadzenia adresowanych do wspólników Spółki wskazać należy w pierwszej kolejności, że były one spóźnione, gdyż jak trafnie wskazał DIAS przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o upadłość pojawiły się już w sierpniu 2018 r. Ponadto jak wynika z treści wniosków do wspólników Spółki znajduje się w nich informacja o fatalnej sytuacji finansowej Spółki wywołana w główne mierze brakiem zwrotu przez Syndyka zaliczki w kwocie 115.800,00 zł, Skarżący miał więc świadomość złej sytuacji finansowej Spółki, a mimo tego nie składał wniosku o ogłoszeni upadłości, choć zarządzał Spółka jako prezes zarządu. Wniosek o zwołanie zgromadzenia z dnia 25 maja 2023 r. został sporządzony przez Skarżącego w momencie gdy NUS wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości Spółki. Trafnie więc wskazał DIAS, że okoliczność wystosowania dwóch wniosków do wspólników Spółki nie może prowadzić do uwolnienia Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości Spółki. Co więcej wnioski te wskazują, że Skarżący jako prezes zarządu Spółki, świadomie zaniechał zainicjowania w odpowiednim czasie postępowania upadłościowego, licząc na poprawę sytuacji i odzyskanie płynności finansowej i postanowił nie składać wniosku o upadłość, mimo że zdawał sobie sprawę z narastających problemów finansowych. Nie budzi zatem wątpliwości, że Skarżący działał w pełni świadomie, w granicach ryzyka gospodarczego i nie można mówić o braku winy Strony w dopełnieniu obowiązku wynikającego z art. 21 ust. 2 upu. Chybiona jest też argumentacja Skarżącego, zgodnie z która nie mógł on samodzielnie jako prezes zarządu podjąć decyzji o ewentualnej upadłości. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 upu dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. W myśl art. 21 ust. 2 upu jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami. Skarżący miał więc prawo i obowiązek samodzielnie złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Powyższego nie zmieniają twierdzenia Skarżącego o możliwość wznowienia statutowej działalności gospodarczej Spółki. 3.7. Zdaniem Sądu DIAS nie w pełni prawidłowo określił momentu niewypłacalności Spółki uzasadniający złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sparwy. Wskazać należy, że aby członkowi zarządu spółki kapitałowej można przypisać odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji, jednak spółka w okresie tym musi znajdować się w stanie uzasadniającym wystąpienie o ogłoszenie upadłości. Zważywszy, że przesłanki zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości (względnie wszczęcia postępowania układowego) nie zostały uregulowane przepisami ustaw podatkowych, w celu ustalenia okoliczności nakładających na zarząd obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy odwołać się do przepisów ustawy Prawo upadłościowe Zgodnie z art. 10 upu, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Przepis art. 11 ust. 1, 1a i 2 upu stanowi, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Zgodnie z art. 21 ust. 1 upu dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Właściwym do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, o którym mowa w art. 116 Op, jest okres 30 dni od dnia, w którym majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów, chyba że wcześniej należało zgłosić wniosek z uwagi na zaprzestanie płacenia długów. Przesłanki ogłoszenia upadłości z art. 11 ust. 1 i ust. 2 upu są alternatywne i rozłączne, co oznacza, że dla stwierdzenia niewypłacalności wystarczające jest stwierdzenie jednej z nich. Poprzestanie na badaniu przesłanki z art. 11 ust. 1 upu, tak jak zrobiły to organy w sprawie, jest zatem dopuszczalne. Przyczyna niewypłacalności związana z zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań sprawia, że badanie właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości z tego właśnie powodu nie wymaga analizy stanu majątku Spółki i tego, czy i kiedy zobowiązania przekraczały jego wartość. W takim przypadku istotny jest obiektywny stan nieregulowania wymagalnych zobowiązań. Nawet zatem dobra sytuacja finansowa dłużnika rozumiana jako brak przesłanki z art. 11 ust. 2 upu nie zwalnia go od obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli nie reguluje on (expressis verbis "nie wykonuje") wymagalnych zobowiązań. Z istoty porządku prawnego wynika, że każdy powinien wykonywać swe wymagalne zobowiązania w terminie. Zasada ta obowiązuje wszystkich i wszystkie zobowiązania, w tym z tytułu podatków i innych danin publicznych. Przedmiotem zatem badania organu podatkowego powinna być okoliczność związana przede wszystkim z niewykonywaniem wymagalnych zobowiązań pieniężnych, w tym przede wszystkim z tytułu zobowiązań podatkowych w wysokości wynikającej z ustawy podatkowej (art. 21 § 1 pkt 1 Op) określonych w niekwestionowanej deklaracji podatkowej. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 upu. Podobne stanowisko jest prezentowane również w orzecznictwie. Przykładowo w wyroku z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 2030/08 NSA wskazał, że niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje wszystkich zobowiązań, ale także wtedy, gdy nie wykonuje niektórych z nich. Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest też przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje więc nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. W orzecznictwie podnosi się również, że w art. 11 ust. 1 upu ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, ale z jego zachowaniem, a konkretnie zaniechaniem, zaprzestaniem płacenia długów (zob. wyroki NSA: z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 853/13 oraz z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 656/13). 3.8. W ocenie Sądu prawidłowo DIAS ocenił, że nieregulowanie wymagalnych zobowiązań miało charakter trwały i podstawa do wystąpienia z wnioskiem o upadłość z uwagi na nieregulowanie zobowiązań podatkowych przez Spółkę wystąpiła w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu Spółki. Jak wynika z akt sprawy Spółka posiada nieuregulowane zobowiązania podatkowe z tytułu: - w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2018 r. - wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu ubezpieczeń społecznych za kwiecień 2018 r. w kwocie 6.743,94 zł, ubezpieczeń zdrowotnych za kwiecień 2018 r. w kwocie 1.812,09 zł oraz na Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie 504,10 zł (na podstawie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2023 r. nr [...]). DIAS uznał, że podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki wystąpiły w dniu 25 lipca 2018 r. Zdaniem Sądu postawy te wystąpiły w sierpniu 2018 r. Pierwszą nieuregulowaną przez Spółkę należnością było zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec 2018 r. z terminem płatności przypadającym na dzień 25 kwietnia 2018 r., drugą należnością była zaległość wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek za kwiecień 2018 r. z terminem płatności przypadającym na dzień 15 maja 2018 r., natomiast kolejną należnością była zaległość tytułu podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. z terminem płatności przypadającym na dzień 25 maja 2018 r. Opóźnienie w wykonywaniu co najmniej dwóch zobowiązań pieniężnych przekroczyło trzy miesiące w dniu 16 sierpnia 2018 r. stąd też to w tym dniu zaistniały okoliczności, które uzasadniałyby wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki i to od tej daty winien być liczony termin 30 dni na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, który wypadałby 15 września 2018 r. Podkreślić jednak należy, że określnie przez DIAS terminu, w którym Spółka stała się niewypłacalna na dzień 25 lipca 2018 r. w miejsce prawidłowej daty 16 sierpnia 2018 r. jest uchybieniem, jednak nie ma ono wpływu na wynik sprawy. Jak trafnie wskazał organ w okolicznościach rozpatrywanej sprawy ustalenie konkretnej daty powstania stanu niewypłacalności Spółki nie jest konieczne, bowiem wykazano, że stan niewypłacalności Spółki powstał w okresie kiedy Skarżący pełnił funkcję członka jej zarządu, a wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został w ogóle zgłoszony. W ocenie Sądu doszło do trwałego zaprzestaniem płacenia długów, a więc niewypłacalności w rozumieniu art. 11 ust. 1 upu. Zaległości w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2018 r. oraz zaległości wobec ZUS za kwiecień 2018 r. nie zostały uregulowane i są nadal wymagalne. Stan niewypłacalności powstał z momentem upływu 3 miesięcy od niezapłacenia drugiego zobowiązania, gdyż niewykonywanie zobowiązań (stan niewypłacalności) przybrał już charakter trwały, co więcej utrwalał się dalej w związku z kolejnym nieuregulowanym zobowiązaniem w podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. Kolejne nieuiszczone należności jedynie potwierdziły, że nieuregulowanie należności nie miało charakteru incydentalnego. Skarżący we właściwym terminie wniosku nie złożył, nie wskazał również żadnych obiektywnych przeszkód, które takie działanie by mu uniemożliwiały, tymczasem stan zobowiązań był mu znany, nieuregulowane kwoty wynikały z deklaracji podatkowych składanych przez Spółkę. Skarżący miał wprawdzie prawo podjęcia decyzji o kontynuowaniu działalności mimo narastającego zadłużenia, niemniej musiał jednak liczyć się z tym, że podejmuje ryzyko bycia pociągniętym do odpowiedzialności na podstawie art. 116 Op. 3.9. Niezasadne są też twierdzenia Skarżącego prezentowane podczas rozprawy, zgodnie z którymi zaistniała przesłanka egzoneracyjna przewidziana w art. 116 § 1 pkt 2) Op. Skarżący nie wskazał bowiem mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Wskazanie mienia możliwe jest także po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji, jednak istotne jest, żeby mienie to faktycznie istniało, nadawało się do egzekucji i przedstawiało realną wartość finansową, a ponadto nie było uprzednio znane organowi podatkowemu i organowi egzekucyjnemu. Nie ulega wątpliwości, że uwolnienie się od omawianej odpowiedzialności podatkowej poprzez wskazanie mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, wymaga wskazania mienia, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, a egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela. Tylko realnie istniejące mienie wskazane wraz z jego usytuowaniem, istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełnia przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2) Op. Określenie "zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części" oznacza, że można przewidzieć z dużą dozą pewności, że egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek, porównując ją z wysokością zaległości podatkowych spółki (wyrok NSA z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 654/15). Skarżący upatrywał spełnienia tej przesłanki, w kwocie niezwróconej przez Syndyka zaliczki, którą uiściła Spółka w toku postępowania upadłościowego prowadzonego wobec P. Sp. z o.o. w upadłości. Jak jednak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie zaliczka ta nie został Spółce dotychczas zwrócona i jest przedmiotem sporu, który Spółka toczy z Syndykiem, na okoliczność czego przedstawiony został pozew Spółki z dnia 15 stycznia 2024 r przeciwko T. S. Syndykowi Masy Upadłości P. Sp. z o.o. w upadłości. Nie ulega wątpliwości, że nie jest to mienie niesporne, istniejące w dacie prowadzonego wobec Skarżącego postępowania, skoro dopiero w styczniu 2024 r. zainicjowany został spor sądowy z Syndykiem T. S. Syndykowi Masy Upadłości P. Sp. z o.o. w upadłości, który jak wskazywał Skarżący nie został dotychczas rozstrzygnięty. Sąd stwierdza, że Strona nie wykazała, aby zaistniała przesłanka egzoneracyjna przewidziana w art. 116 § 1 pkt 2) Op. Strona nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. W ocenie Sądu, brak mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części znajduje także oparcie w wynikach prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego, a Strona nie wykazała że takie mienie istnieje. 3.10. Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego, tj. pełnienie przez Stronę obowiązków w zarządzie w terminie płatności zobowiązań Spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej z jej majątku. Organ wykazał, że właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości przypadał podczas zarządzania Spółką przez Skarżącego. Strona nie wykazała przesłanek egzoneracyjnych, których wystąpienie mogłoby uwolnić ją od obciążenia odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki, tj. nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jej winy, ani nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. 3.11. Reasumując, Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, a ocena dowodów nie nosiła znamion dowolnej. Organy przedstawiły przy tym logiczną i spójną argumentację prowadzącą do wniosku, że zasadne było wobec Skarżącego orzeczenie o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności za zaległość podatkową Spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień 2018 r. Sąd nie dopatruje się również wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub w części. 3.12. Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentów dołączonych do skargi. Załączony do skargi wniosek z dnia 24 stycznia 2019 r. o zwołanie Zgromadzenia Wspólników Spółki celem podjęcia stosownych uchwał co do dalszego funkcjonowania Spółki znajduje się już w aktach postępowania administracyjnego i podlegał ocenie przez Sąd z urzędu. Natomiast załączone do skargi wniosek z dnia 22 maja 2023 r. o wznowienie postępowania w sprawie [...] oraz postanowienie Sądu Rejonowego [...] XVIII Wydział Gospodarczy z dnia [...] sierpnia 2023 r. sygn. akt.: [...] nie świadczą o braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, gdyż działania dotyczące Spółki zostały podjęte przez Skarżącego blisko 5 lat po upływie terminu do złożenia wniosku o upadłość, a część dopiero po wszczęciu postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Przedłożony podczas rozprawy pozew Spółki z dnia 15 stycznia 2024 r przeciwko T. S. Syndykowi Masy Upadłości P. Sp. z o.o. w upadłości jest dokumentem wytworzonym już po wydaniu skarżonej decyzji i nie potwierdza on, że Spółka dysponuje majątkiem, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Należności których dochodzi Spółka mają charakter sporny. 3.13. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku oddalając skargę w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło