III SA/Wa 2756/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 22 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy K. B. (dalej zwana: "skarżącą" lub "stroną") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że jest emerytką i utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.614 zł (netto). Z powodu licznych dolegliwości zdrowotnych skarżąca ponosi wysokie koszty leczenia (około 400 zł miesięcznie). Ponadto wykonuje karę grzywny orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego dla W.. Karę powyższą spłaca ratami w kwocie 125 złotych miesięcznie. Skarżąca spłaca również zobowiązania podatkowe spółki "P." w wysokości 3.834 złote. Spłatę tych zobowiązań Naczelnik Urzędu Skarbowego W. rozłożył na miesięczne raty (około 190 złotych). Stałe koszty utrzymania (mieszkanie, energia, woda, ogrzewanie, telefon) wynoszą około 450 złotych, spłata grzywny i zobowiązań podatkowych wynosi około 415 złotych. Skarżąca oświadczyła, że nie otrzymuje pomocy od męża, pozostaje z nim w separacji i rozdzielności majątkowej. Skarżąca nie wykazała żadnego majątku. Dodała, że w przypadku nieuwzględnienia jej skargi, zostanie obciążona odpowiedzialnością za zobowiązania spółki w wysokości 8.541,50 złotych, co może spowodować całkowitą utratę środków do życia. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów i przedstawienia informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżąca wyjaśniła, że nie korzysta z pomocy społecznej i stosowne zaświadczenie prześle do Sądu po jego uzyskaniu od właściwego organu. Wyjaśniła również, że uprawnienie do zajmowania mieszkania męża wynika z art. 281 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, spłatę należności podatkowych P. udokumentowała wyciągiem z rachunku bankowego oraz oświadczyła, że nie posiada lokat bankowych. Skarżąca nadesłała do Sądu kopie: zeznania podatkowego za 2007 rok (PIT-37), decyzji o waloryzacji emerytury, postanowienia Sądu Rejonowego dla W. w sprawie rozłożenia wykonania kary grzywny, decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. rozkładającej na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz postanowienia tego organu w sprawie zaliczenia zwrotu podatku dochodowego na zaległość podatkową, odpisu zwykłego księgi wieczystej, wyciągu z rachunku bankowego, kart informacyjnych leczenia oraz paragonów dokumentujących zakup lekarstw. Załączyła również informację o wymiarze czynszu, kopie rachunku za energię elektryczną, telewizję, gaz oraz fakturę zakupu usługi doradczej (porady prawnej). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 2 § 3 i § 4 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie 500 złotych (pięćset złotych), ewentualne przyszłe koszty postępowania (opłaty kancelaryjne, wpis od skargi kasacyjnej) jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżącą podstawę jej utrzymania stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 1.614 złotych (netto). Załączone zeznanie podatkowe wskazuje, że w 2007 roku uzyskała dochód w kwocie 22.360 zł (po odliczeniach). Skarżąca nie wykazała majątku i oszczędności na rachunku bankowym, a zajmowany lokal należy do jej męża (odpis z księgi wieczystej). Przedstawione kopie paragonów dokumentujących zakup lekarstw oraz karty informacyjne wskazują, na liczne dolegliwości zdrowotne; skarżąca wydaje około 400 złotych miesięcznie na leczenie. Przymusowe obciążenia w tytułu spłaty zaległości podatkowych (190 zł) oraz kary grzywny ([...] zł) stanowią wydatek w wysokości 315 złotych, a stałe koszty utrzymania z tytułu czynszu, energii elektrycznej, telefonu i wody wynoszą około 450 złotych. Mając na uwadze sytuacje majątkową, Sąd Rejonowy dla W. postanowieniem z [...] lipca 2007 r. rozłożył skarżącej wykonanie części kary grzywny na raty w wysokości [...] zł, a Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z [...] marca 2008 r. rozłożył na raty zapłatę zaległości podatkowych. W związku powyższym wskazać należy, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na względzie, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.