III SA/Wa 2763/14

Dnia 23 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wyłączenia z akt kontroli podatkowej dokumentów ze względu na interes publiczny postanawia: odrzucić skargę Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wyłączył z akt kontroli skarbowej prowadzonej wobec W. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca"). W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że podstawą wyłączenia z akt sprawy powyższego dokumentu była ochrona interesu publicznego, przesłanką którego było dobro osób trzecich, przez zaniechanie upowszechniania danych i informacji zawartych w nim, a dotyczących osoby niebędącej stroną w toczącym się postępowaniu. Skarżąca w skardze z 28 lipca 2014 r. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei przepis art. 1 tej ustawy stanowi, że przed sądami administracyjnymi rozpatrywane są sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Zakres tych spraw precyzuje przepis art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a, który wymienia akty prawne poddane kontroli w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Są to między innymi postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zgodnie z art. 179 Ordynacji podatkowej przepisów art. 178 (zasady jawności akt postępowania wobec stron) nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny (§1). Odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia (§ 2). Na postanowienie, o którym mowa w § 2, służy zażalenie (§ 3). W niniejszej sprawie poza sporem jest to, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej o wyłączeniu jawności informacji w szeregu dokumentach. Naczelny Sądu Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 sierpnia 2012 r., I FSK 1671/11 (LEX nr 1223824) stwierdził, że nie może być wątpliwości, iż wyłączenie materiału dowodowego wymaga wydania postanowienia o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy. Okoliczność, że art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej nie formułuje wprost obowiązku wydania postanowienia o wyłączeniu dokumentów nie oznacza, iż organ podatkowy nie został do jego wydania zobowiązany treścią art. 216 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten wprost formułuje obowiązek wydawania przez organ podatkowy postanowień w toku postępowania, w tym także postanowień dotyczących załatwienia poszczególnych kwestii wynikających z toku postępowania. Przepisy art. 216 § 1 i 2 w zw. z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej nie pozostawiają swobodnemu uznaniu organu podatkowego wydania postanowienia o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy, lecz formułują obowiązek wydania przez organ w tym przedmiocie postanowienia. Nie ma przy tym znaczenia to, że na takie postanowienie nie przysługuje zażalenie (por. wyrok NSA z 20 listopada 2009 r., II FSK 998/08; publik w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ - dalej w skrócie CBOSA). Zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie dotyczące odmowy umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów (art. 179 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej), nie służy natomiast - jak wyżej wskazano - na postanowienie dotyczące wyłączenia dokumentów z akt. Stanowisko to znajduje również oparcie w doktrynie (zob. C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz - Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II, s. 664). Nadto postanowienie wydane na podstawie art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej nie kończy postępowania i nie rozstrzyga o istocie sprawy. Zatem zaskarżone postanowienie nie może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego, gdyż nie spełnia wymogów określonych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W sytuacji, gdy organ wyłącza z akt sprawy poszczególne dokumenty z powodu objęcia ich tajemnicą państwową lub ze względu na interes publiczny, ograniczając tym samym uprawnienia strony postępowania określone w art. 178 Ordynacji podatkowej, postanowienie w tym przedmiocie podlega kontroli instancyjnej lub sądowej w ramach badania prawidłowości decyzji kończącej postępowanie w danej sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 lutego 2008 r., I SA/Lu 800/07, LEX nr 598173). Należy również mieć na uwadze to, że strona, której odmówiono umożliwienia zapoznania się z wyłączonymi dokumentami (sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów) dysponuje prawem do złożenia zażalenia od postanowienia wydanego w tym zakresie w trybie art. 179 § 2 Ordynacji podatkowej. Także w ramach tych środków strona ma możliwość kwestionowania zasadności wyłączenia dokumentów z akt sprawy. Z tych względów, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga podlegała odrzuceniu.