III SA/Wa 2763/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2020 r. sprawy ze skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P. Z. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. określił P. Z. ("Skarżący", "Strona") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w wysokości 120 010 zł. Od ww. decyzji Skarżący wniósł odwołanie. W związku z postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. ("Dyrektor", "DIAS") z dnia [...] kwietnia 2017 r., stwierdzającym niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych (brak skutecznego doręczenia decyzji), wskazana wyżej decyzja została ponownie przesłana Stronie. W dniu 19 sierpnia 2019 r. do Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. (następca prawny DUKS) wpłynął wniosek Strony z dnia 16 sierpnia 2019 r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz odwołanie z dnia 16 sierpnia 2019 r. od ww. decyzji. W uzasadnieniu wniosku Strona wskazała, że DUKS, pomimo jednoznacznego i zrozumiałego oraz zgodnego z prawem wskazania adresu (pełnomocnika) do doręczeń, poprzez nieprawidłowe zaadresowanie wydanej decyzji nie doręczył jej w sposób skuteczny i zgodny z prawem. W ocenie Strony decyzja z dnia [...] listopada 2016 r. nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych. Skarżący wskazał, że zapoznał się z treścią przedmiotowej decyzji w dniu 15 sierpnia 2019 r., po otrzymaniu akt spraw od Fundacji [...]. Podniesiono, iż Strona dochowała najwyższej staranności wskazując kilkukrotnie adres pełnomocnika do doręczeń i adres do korespondencji. Nie mogła zatem przewidzieć, że Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B., posiadając wiedzę o nowym adresie do doręczeń, będzie wysyłał korespondencję w sposób uniemożliwiający jej odebranie przez ustanowionego pełnomocnika, zwłaszcza mając na uwadze fakt, iż inne organy państwowe adresowały korespondencję w sposób prawidłowy. Jednocześnie Skarżący wskazał, iż nie mógł wiedzieć o wszczęciu wobec niego postępowania wymiarowego w związku z brakiem doręczenia postanowienia o wszczęciu tego postępowania, ale także nie mógł zapoznać się wcześniej z treścią wydanej decyzji. Strona podejmowała próby ustalenia, jakie i o jakiej treści decyzje zostały wydane, jednak Organ podatkowy nie udostępnił wcześniej akt prowadzonego postępowania. W ocenie Strony nie ma zatem wątpliwości, iż nie ponosi winy w niedochowaniu terminu na wniesienie odwołania (o ile termin ten w ogóle rozpoczął swój bieg) i decyzja z dnia [...] listopada 2016 r. nie została jej doręczona z powodów od niej niezależnych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor wskazał, że decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] listopada 2016 r. doręczono na adres: P. Z., ul. [...], [...]., zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. uznał doręczenie Stronie decyzji za skuteczne wraz z upływem ostatniego dnia przechowywania jej przez placówkę pocztową, tj. 8 sierpnia 2017 r., w myśl art. 150 § 2 Op. Dyrektor wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. W postanowieniu tym wskazano, iż wobec braku pełnomocnictwa do doręczeń dla J. C., przedmiotową decyzję prawidłowo skierowano w dniu 18 lipca 2017 r. do Skarżącego na adres: ul. [...], [...] W., tj. na adres wskazany w piśmie z dnia 8 maja 2017 r., który jest tożsamy z adresem zamieszkania Strony widniejącym w Systemie Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników (ważny od dnia 3 kwietnia 2017 r.). W związku z powyższym kwestia prawidłowości doręczenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. została rozstrzygnięta postanowieniem z dnia [....] października 2019 r. W ocenie Dyrektora nie ma zatem podstaw, aby zagadnienie to ponownie badać w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie zostało wykazane przez Skarżącego uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi, nadto wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony w terminie. Strona wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2019 r. Zarzucono Dyrektorowi: 1) naruszenie art. 162, art. 163 § 2 pkt 1 w zw. z art. 122 oraz art. 187 § 1 Op, poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w wyniku błędnego uznania, że wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony w terminie, a brak winy w uchybieniu terminowi nie został uprawdopodobniony, 2) art. 121 § 1, art 123 § 1, art. 200 § 1 Ordynacji oraz art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, poprzez niewyznaczenie terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, a także wydanie zaskarżonego postanowienia z pominięciem wniosku Skarżącego o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy oraz przedstawienia dodatkowego stanowiska, w odpowiedzi na argumenty Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B., czym naruszono prawo Strony do obrony i bycia wysłuchanym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie wskazując, że w zaskarżonym postanowieniu nie dopuszczono się zarzucanych naruszeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r, poz. 1302 ze zm., dalej - "Ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Wyrok Sądu w sprawie niniejszej jest prostą konsekwencją wyroku wydanego w sprawie III SA/Wa 2762/19. Otóż w tamtej sprawie Sąd uchylił postanowienie Dyrektora stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] listopada 2016 r. Sąd uznał, że Skarżący nie uchybił temu terminowi. W wyniku tego wyroku Sąd obecnie orzekający wskazuje, że skoro Skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania, to wniosek o przywrócenie takiego terminu powinien być co prawda rozpatrzony odmownie, ale z zasadniczo inną argumentacją Dyrektora – nie można przywrócić terminu, któremu nie uchybiono. W dalszym postępowaniu Dyrektor uwzględni ten pogląd Sądu. Sąd za zbyteczne uznał przeprowadzanie dowodu z pism załączonych do skargi, na okoliczność, że szereg innych podmiotów, a nawet sam Naczelnik L. Urzędu Celno – Skarbowego w B., kierowało swoje pisma na nazwisko wskazanego wyżej pełnomocnika J. C. Wykazanie tej okoliczności miałoby ewentualne znaczenie w sprawie ze skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu na wniesienie odwołania. Sprawa dotycząca odmowy przywrócenia tego terminu jest wtórna względem tamtej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. W kwestii kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Na koszty te złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego (480 zł) oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł). Skarżący został bowiem zwolniony z kosztów sądowych, więc nie uiścił wpisu od skargi. Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 Ppsa. Sąd nie przychylił się do wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie, gdyż akta zawierały wszystkie dokumenty potrzebne dla rozpoznania skargi w trybie uproszczonym, a nadto Strony jasno wypowiedziały się co do bezspornych w istocie okoliczności faktycznych, a także co do prawnej oceny tych okoliczności. Rozprawa nie była więc konieczna.