III SA/Wa 2773/06

` P O S T A N O W I E N I E Dnia 29 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... czerwca 2005 r. nr ... w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług postanawia - odrzucić skargę - Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z 29 sierpnia 2006 r. wezwano M. K. do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1.500 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki w podatku od towarów i usług. W odpowiedzi Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który zarówno przez Referendarza sądowego jak i przez Sąd został pozostawiony bez rozpoznania, z uwagi na niezłożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Postanowieniem z 26 kwietnia 2007 r. sygn. akt I FZ 116/07 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie Sądu I instancji pozostawiające wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, pismem z 16 maja 2006r. ponownie wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1.500 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru niniejszego wezwania wynika, iż zostało ono doręczone osobie uprawnionej do odbioru przesyłki 4 czerwca 2007 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku skargi upłynął 11 czerwca 2007 r. W rejestrze dochodów budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na dzień 27 czerwca 2007 r. nie stwierdzono wpływu kwoty 1.500 zł z tytułu wpisu sądowego, do którego uiszczenia wezwano. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 230 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - ppsa), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały; pismem takim jest między innymi skarga. Jeśli należny wpis nie został uiszczony, wzywa się wnoszącego skargę do jego uiszczenia. W myśl natomiast art. 220 §3 ppsa skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez sąd. Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie, w piśmie skierowanym do Skarżącego, w sposób prawidłowy zostało zawarte wezwanie do uiszczenia należnego wpisu. Jak już wspomniano wezwanie do dokonania tej czynności, zawierające pouczenie o skutkach jej niewykonania, doręczono 4 czerwca 2007 r. Termin siedmiodniowy do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 11 czerwca 2007 r. Mimo upływu terminu wskazanego w wezwaniu Skarżący nie uiścił wpisu sądowego. Na powyższą ocenę nie mogło mieć wpływu pismo Skarżącego z dnia 6 czerwca 2007 r. zatytułowane "zażalenie", w którym Skarżący powołując się na trudną sytuację materialną, wnosił o odstąpienia od wpisu sądowego i umożliwienie skutecznej obrony. Pismo to, zgodnie z jego treścią należało potraktować jako kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca nie złożył przedmiotowego wniosku na urzędowym formularzu PPF, mimo iż już dwukrotnie Sąd przesyłał mu ten formularz i zobowiązywał do jego wypełnienia i nadesłania (zob. karta ... i karta ... akt sądowych). Sąd podkreśla, iż występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone prawem przesłanki. Podkreślić należy, iż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Wolą ustawodawcy postępowanie "wpadkowe" w przedmiocie prawa pomocy jako instytucja o charakterze szczególnym zostało obwarowane określonymi wymogami formalnymi. Zgodnie z art. 252 § 2 ppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Jednocześnie art. 257 ppsa stanowi, że wniosek, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania. Z powyższych regulacji wynika, że instytucja prawa pomocy jako forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa uzależniona jest od czynnego udziału strony. To od współdziałania strony uzależnione jest czy procedura merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zostanie uruchomiona. Złożenie wniosku na urzędowym formularzu stanowi warunek sine qua non tego postępowania. Podkreślenia wymaga, że instytucja prawa pomocy - jak w niniejszej sprawie - nie może służyć instrumentalnemu traktowaniu przepisów prawa. Składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy w innej formie niż prawem przewidziana - przy pełnej świadomości strony co do ciążącego obowiązku - należy uznać za nadużycie prawa (por. postanowienie WSA w Warszawie z 10 listopada 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 457/05). Zdaniem Sądu, strona składając kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy w warunkach, o których wyżej mowa musi mieć na względzie, że nie ma to wpływu na bieg terminu z art. 220 ppsa. Odmienna interpretacja przepisu mogłaby pozwolić stronom na nieograniczone przewlekanie postępowania sądowoadministracyjnego poprzez składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy w innej formie niż prawem przewidziana. Przyjąć w związku z tym należy, iż złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, bez zachowania wymaganej prawem formy, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a tym samym, skoro po upływie tego terminu skarżący nie uiszcza wpisu, zachodzi przesłanka do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 ppsa. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. W postanowieniu z 11 maja 2005 r., I OZ 413/05, niepubl., NSA wskazał, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w trakcie biegu terminu do uiszczenia wpisu nie może zniweczyć skutków jego nieuiszczenia. Uwzględniając powyższy stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 220 §3 ppsa, orzekł jak w sentencji.