III SA/Wa 2781/15
WyrokWSA w Warszawie2016-10-13
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Elżbieta Olechniewicz, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych, dotyczący zastosowania przepisów dotychczasowych do postępowań egzekucyjnych, ma zastosowanie również do postępowań zabezpieczających?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy ma zastosowanie również do postępowań zabezpieczających. "Postępowanie egzekucyjne w administracji" należy rozumieć szeroko, jako obejmujące wszystkie postępowania uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym postępowanie zabezpieczające. Ponadto, sąd stwierdził, że postanowienie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia, aby było skuteczne, musi zostać doręczone stronie postępowania przed upływem terminu, na jaki poprzednio przedłużono zabezpieczenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o przedłużeniu terminu zabezpieczenia należności podatkowych na majątku podatnika. Skarżący zarzucił błędne zastosowanie przepisów przejściowych ustawy o wzajemnej pomocy do postępowania zabezpieczającego oraz nieskuteczne doręczenie postanowienia o przedłużeniu terminu zabezpieczenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego wielokrotnie przedłużał termin zabezpieczenia, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymywał te postanowienia w mocy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. R. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi P. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia na majątku podatnika należności podatkowych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. R. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] - po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Pana P. R. (także "Skarżący") - utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] czerwca 2015r., nr [...] , w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia nr [...] do dnia [...] września 2015 r.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach.
Na podstawie swojej decyzji z [...] września 2013 r. orzekającej o zabezpieczeniu na majątku Skarżącego - P. R. , zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. ("Naczelnik US") wystawił zarządzenie zabezpieczenia z [...] września 2013 r. nr [...] .
Zawiadomieniem z 20 września 2013 r., działając jako organ egzekucyjny, dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku Skarżącego w [...] S.A. Zawiadomienie doręczono Bankowi 25 września 2013 r., a Skarżącemu (z odpisem zarządzenia zabezpieczenia) - 3 października 2013 r.
Kolejnymi postanowieniami z [...] grudnia 2013 r. [...] marca, [...] czerwca, [...] września 2014 r., [...] grudnia 2014 r. i [...] marca 2015 r. Naczelnik US przedłużał termin zabezpieczenia dokonanego na podstawie ww. zarządzenia zabezpieczenia odpowiednio do 19 marca 2014 r., 18 czerwca 2014 r., 18 września 2014 r., 18 grudnia 2014 r., 18 marca 2015 r. i 18 czerwca 2015 r.
Postanowienia powyższe Dyrektor Izby Skarbowej w W. ("Dyrektor IS") utrzymał w mocy, wydając odpowiednio trzy postanowienia z [...] lipca 2014 r., postanowienie z [...] grudnia 2014 r., z [...] kwietnia 2015 r. i z [...] czerwca 2015 r.
Postanowieniem z [...] czerwca 2015r. Naczelnik US przedłużył termin zabezpieczenia do 18 września 2015 r.
Wyjaśnił, że o przedłużenie terminu zabezpieczenia do tego dnia wystąpił wierzyciel, powołując się na brak prawomocnej decyzji określającej wysokość zobowiązania, w związku z którym dokonano zabezpieczenia oraz spowodowaną tym niemożność złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego (pismo z 9 czerwca 2015 r.).
Jako podstawę przedłużenia terminu zabezpieczenia Organ egzekucyjny wskazał art. 159 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) - dalej "u.p.e.a.", w brzmieniu obowiązującym do 21 listopada 2013 r. Zastosowanie przepisu w tym brzmieniu wynikało z art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1289) - dalej "ustawa o wzajemnej pomocy", stanowiącego o zastosowaniu przepisów dotychczasowych do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy.
W zażaleniu na to postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie. Zarzucił błędne zastosowanie art. 123 ustawy o wzajemnej pomocy. Jego zdaniem, skoro w przepisie tym mowa o "postępowaniach egzekucyjnych", to nie ma on zastosowania do odrębnych od nich postępowań zabezpieczających.
Ponadto, do skutecznego przedłużenia terminu zabezpieczenia konieczne było wydanie i doręczenie postanowienia w tym przedmiocie przed 18 czerwca 2015 r., tj. przed dniem, do którego zabezpieczenie obowiązywało (o ile termin zabezpieczenia był skutecznie przedłużony do dnia 18 czerwca 2015 r., co skarżący również kwestionuje).
Skarżący podniósł przy tym, że decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor IS uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. ("Dyrektor UKS") z [...] listopada 2013 r określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 249.403 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] czerwca 2015r. w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia dokonanego na podstawie zarządzenia zabezpieczenia nr [...] do dnia [...] września 2015 r.
Dyrektor IS wyjaśnił, iż postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym, którego głównym celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela. Z uwagi na pomocniczy charakter postępowania zabezpieczającego, które jest nierozerwalnie związane z postępowaniem egzekucyjnym, przyjąć należy, że przepisy dotychczasowe mają zastosowanie również do postępowań zabezpieczających wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o wzajemnej pomocy. Celem racjonalnego ustawodawcy nie było bowiem stworzenie sytuacji, gdy brak jest przepisów regulujących zdarzenie mające miejsce przed wprowadzeniem w życie nowych przepisów. Ponadto regulacje dotyczące postępowań egzekucyjnego i zabezpieczającego ustawodawca zawarł w jednym akcie prawnym i wielokrotnie odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów egzekucyjnych w postępowaniu zabezpieczającym, np. w art. 160 i art. 166b u.p.e.a. Dlatego też w zakresie przepisów przejściowych, art. 123 ust 1 ustawy o wzajemnej pomocy ma odpowiednie zastosowanie do postępowań zabezpieczających.
Zdaniem Dyrektora IS, przy analizie art. 123 ustawy o wzajemnej pomocy zasadne jest posługiwanie się wykładnią celowościową, ponieważ wykładnia językowa tego przepisu jest nie do pogodzenia z celem i funkcją postępowania zabezpieczającego jako szczególnego rodzaju postępowania poprzedzającego postępowanie egzekucyjne.
Odnosząc się do zarzutu nieskutecznego przedłużenia terminu zabezpieczenia Dyrektor IS wyjaśnił, że zgodnie z art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a."), organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą sporządzenia, a jej doręczenie ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej. Niezasadne jest więc stanowisko Skarżącego, że skuteczność przedłużenia zabezpieczenia wymaga wydania i doręczenia postanowienia o przedłużeniu terminu zabezpieczenia przed dniem, do którego obowiązywało poprzednie zabezpieczenie.
W ocenie Dyrektora IS uchylenie decyzji Dyrektora UKS z [...] listopada 2013 r. i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia nie wywiera skutku w postaci braku podstaw do trwania zabezpieczenia na majątku Skarżącego.
Przepis art. 159 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 20 listopada 2013 r., przewidywał przedłużenie zabezpieczenia o okres do 3 miesięcy, jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte. Organ egzekucyjny był więc związany żądaniem wierzyciela, który wniósł o przedłużenie terminu zabezpieczenia powołując się na brak w obrocie prawnym prawomocnej decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r., co uniemożliwia wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz przekształcenie postępowania zabezpieczającego w egzekucyjne.
W skardze złożonej na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji.
Zarzucił:
- błędne zastosowanie art. 123 ustawy o wzajemnej pomocy, który to przepis nie obowiązywał w dniu wydania zarządzenia zabezpieczenia, tj. [...] września 2013 r., który to termin zabezpieczenia po raz kolejny był przedłużony postanowieniem Naczelnika US z [...] czerwca 2015 r.;
- błędną wykładnię art. 123 ustawy o wzajemnej pomocy przez pominięcie wykładni językowej tego przepisu, a zastosowanie do jego interpretacji wykładni celowościowej, dokonanej z pominięciem obowiązujących Zasad techniki prawodawczej;
- art. 8 i art. 11 k.p.a. przez niezgodne z prawem prowadzenie postępowania;
- art. 109 § 2 w zw. z art. 110 k.p.a. przez błędne uznanie, iż dla skutecznego przedłużenia terminu zabezpieczenia nie było konieczne wydanie i doręczenie mu postanowienia o przedłużeniu terminu zabezpieczenia przed 18 czerwca 2015 r.
Powołując się na twierdzenie Dyrektora IS, że postępowanie zabezpieczające ma charakter postępowania pomocniczego do postępowania egzekucyjnego, oraz że poprzedza ono postępowanie egzekucyjne, Skarżący wywiódł, iż postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem odrębnym od postępowania egzekucyjnego. Skoro zaś postępowanie zabezpieczające nie jest postępowaniem obligatoryjnym, a jedynie fakultatywnym, nieuprawniony i oczywiście błędny jest pogląd o nierozerwalnym związaniu postępowania zabezpieczającego oraz postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucił, że na poparcie swego stanowiska Dyrektor IS nie wskazał żadnych wyroków sądów administracyjnych lub stanowisk organów administracyjnych.
Zdaniem Skarżącego, założenie racjonalności ustawodawcy nakazuje przyjąć, że w sytuacji, gdy ustawodawca rozróżnia pewne postępowania i oddziela je od siebie, postępowania te są postępowaniami odrębnymi, chyba, że co innego wynika z treści regulujących je przepisów. Jednakże ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazuje na tożsamość postępowania egzekucyjnego i postępowania zabezpieczającego, regulując to ostatnie w odrębnym dziale. Stanowiska o nierozerwalnym związku postępowań zabezpieczającego oraz egzekucyjnego nie potwierdzają także wskazane przez Dyrektora IS art. 166b i art. 160 § 1 u.p.e.a. Nie zauważa on bowiem, że posługiwanie się przez ustawodawcę odesłaniami do innych aktów prawnych (innych przepisów zawartych w tym samym akcie prawnym) to powszechny sposób redagowania aktów prawnych. Odesłania są integralnym elementem systemu prawa, który ma się cechować spójnością oraz kompleksową regulacją danego problemu. W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, że odpowiednie stosowanie nie musi oznaczać podobieństwa regulacji, a tym bardziej jej tożsamości.
Skarżący podniósł, iż ani Naczelnik US, ani Dyrektor IS nie wyjaśnili w sposób zgodny z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, przesłanek, którymi kierowali się wydając swoje postanowienia.
W przekonaniu Skarżącego z art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy jednoznacznie wynika, że przepisy dotychczasowe mają zastosowanie wyłącznie do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed 21 listopada 2013 r. Treść tego przepisu w żaden sposób nie wskazuje, iż należy go stosować również do postępowań zabezpieczających. Wnioski Dyrektora IS w tej kwestii są nieuprawnione i sprzeczne z podstawowymi zasadami techniki prawodawczej (§ 10, § 86, § 147 i § 156 ust. 1 Zasad techniki prawodawczej). Skarżący podkreślił, że u.p.e.a. zawiera odrębne definicje zajęcia zabezpieczającego (art. 1a pkt 19) oraz zajęcia egzekucyjnego (art. 1a pkt 18), traktując je jako instytucje odrębne, którym nie można nadawać takich samych znaczeń i utożsamiać ich ze sobą.
W opinii Skarżącego pogląd Dyrektora IS o możliwości zastosowania art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy do postępowania zabezpieczającego nie znajduje również oparcia w uzasadnieniu projektu tej ustawy, który nie zawiera informacji o stosowaniu przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego do postępowania zabezpieczającego.
Skarżący powołał się także na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego ("NSA") z 17 stycznia 2011 r. sygn. akt II FPS 2/10 wywodząc, iż Dyrektor IS błędnie uznał, że jest uprawniony do zastosowania wykładni celowościowej pomimo jasnego i literalnego brzmienia art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy.
Zdaniem Skarżącego, zakładając że zabezpieczenie w sposób prawidłowy zostało przedłużone do 18 czerwca 2015 r., co jednak nie nastąpiło, do skutecznego przedłużenia terminu zabezpieczenia konieczne było wydanie i doręczenie mu postanowienia w tym przedmiocie przed 18 czerwca 2015 r. Tymczasem postanowienie Naczelnika US z [...] czerwca 2015 r. Skarżący otrzymał dopiero 24 czerwca 2015 r., czyli już po upływie terminu zabezpieczenia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu oraz powtórzył przedstawioną w nim argumentację. Zarzuty skargi uznał za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek nie wszystkie z podniesionych w niej zarzutów Sąd uznał za zasadne.
Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia obejmującego zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r.
Jako podstawę prawną przedłużenia terminu zabezpieczenia Naczelnik US wskazał art. 159 u.p.e.a. w brzemieniu obowiązującym do 20 listopada 2013 r.
Przepis ten w § 1 stanowił wówczas że organ egzekucyjny na żądanie zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 2, uchyla zabezpieczenie, jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie został zgłoszony w terminie 30 dni od dnia dokonania zabezpieczenia należności pieniężnej, a w terminie 3 miesięcy od dokonania zabezpieczenia w związku z wydaniem decyzji, o której mowa w art. 33a i 33b ustawy - Ordynacja podatkowa lub w art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne, lub zabezpieczenia obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Na podstawie zaś § 2 tego artykułu, termin określony w § 1 mógł być przez organ egzekucyjny przedłużony na wniosek wierzyciela, jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte, jednakże termin wszczęcia postępowania egzekucyjnego co do obowiązku o charakterze niepieniężnym mógł być przedłużony tylko o okres do trzech miesięcy.
Nowelizacja art. 159 u.p.e.a., dokonana ustawą o wzajemnej pomocy, zlikwidowała możliwość przedłużenia terminu zabezpieczenia należności pieniężnej, z zatem także zobowiązań podatkowych.
Zgodnie z art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy, do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2-6 [zastrzeżenia nieistotne w sprawie - wyjaśnienie Sądu]. Ustawa ta weszła w życie 21 listopada 2013 r.
Zdaniem Dyrektora IS, który zaakceptował stanowisko Organu egzekucyjnego, powyższy przepis przejściowy dotyczy również postępowań zabezpieczających.
Skarżący kwestionuje to stanowisko podnosząc odrębność postępowania zabezpieczającego i postępowania egzekucyjnego oraz odwołując się do literalnego brzmienia przepisu.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko Dyrektora IS - przepis art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy znajduje zastosowanie także do postępowań zabezpieczających.
Pojęcie "postępowania egzekucyjne w administracji", jakim posłużył się ustawodawca w art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy, należy bowiem rozumieć jako "postępowania uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji", która to ustawa zawiera Dział IV "Postępowanie zabezpieczające". Zgodnie zaś z art. 1 pkt 2 u.p.e.a., ustawa ta reguluje prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2.
Wynika z powyższego, że w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji unormowano także postępowanie służące zabezpieczeniu wykonania obowiązków, jakie mogą być dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tej ustawy. W piśmiennictwie zaś przyjmuje się, że obszary regulacji wskazane w art. 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. składają się na szeroko pojęte administracyjne postępowanie egzekucyjne, o jakim traktuje tytuł ustawy (D. Kijowski w: Komentarz do art. 1 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; Lex 2010).
Użyty w art. 123 ust. 1 ustawy o pomocy wzajemnej zwrot "postępowań egzekucyjnych w administracji" odpowiada tytułowi ustawy "o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". Skoro w zatem w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji znajdują się przepisy dotyczące szeroko rozumianego postępowania egzekucyjnego, w skład którego wchodzi także postępowanie zabezpieczające, za uprawniony należy uznać wniosek Dyrektora IS, że gramatycznej wykładni zwrotu "postępowań egzekucyjnych w administracji" z art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy nie można pogodzić z systematyką ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz celem postępowania zabezpieczającego. Skoro bowiem postępowanie zabezpieczające z istoty swej ma służyć przyszłej skutecznej egzekucji obowiązku zobowiązanego, to zabezpieczenie wykonania tego obowiązku jest wpisane w cel egzekucji. Także z tego względu, z perspektywy celów każdego z działań organu egzekucyjnego, zarówno zabezpieczających, jak i egzekucyjnych, nie można zasadnie twierdzić, że postępowanie zabezpieczające pozostaje poza zakresem art. 123 ust. 1 ustawy o pomocy wzajemnej. Zważyć bowiem należało i to, że w określonych przepisami okolicznościach, czynności zabezpieczające przekształcają się w czynności egzekucyjne.
Analogiczne stanowisko zajęte zostało w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ("WSA") w Gdańsku z 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 269/15 oraz WSA w Lublinie z 5 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Lu 643/14 (dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w toku postępowania zabezpieczającego Organ egzekucyjny 25 września 2013 r. zajął wierzytelność z rachunku Skarżącego w [...] S.A. Tego bowiem dnia doręczono Bankowi zawiadomienie o zajęciu i tym samym wszczęte zostało postępowanie zabezpieczające (art. 80 § 2 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a.).
Prawidłowo zatem orzekając w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia, Organ egzekucyjny zastosował art. 159 § 1 i 2 u.p.e.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji tego przepisu dokonanej od 21 listopada 2013 r. na mocy ustawy o wzajemnej pomocy.
Sądowi z urzędu wiadomym jest, że WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 7 sierpnia 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3149/14 - uznał, iż pierwszego przedłużenia terminu zabezpieczenia dokonanego 25 września 2013 r., o którym poinformowano Skarżącego 3 października 2013 r., Organ egzekucyjny mógł dokonać najpóźniej do 3 stycznia 2014 r. Do tej daty należało więc wydać i doręczyć postanowienie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia. Postanowienie takie wydane zostało [...] grudnia 2013 r. i doręczone 7 stycznia 2014 r., czyli już po upływie terminów wskazanych w art. 159 § 1 u.p.e.a. Dlatego też Sąd uwzględnił skargę wniesioną przez Skarżącego i uchylił postanowienie Dyrektora IS z [...] lipca 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US z [...] grudnia 2013 r.
Prawomocnymi wyrokami z 7 sierpnia 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 3148/14 oraz III SA/Wa 3147/14 WSA w Warszawie uchylił kolejne postanowienia Dyrektora IS z [...] lipca 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienia Naczelnika US z [...] marca 2014 r. i 18 czerwca 2014 r.
Natomiast prawomocnym wyrokiem z 11 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 566/15 WSA w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora IS z [...] grudnia 2014 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US z [...] września 2014 r., przedłużające termin zabezpieczenia do 18 grudnia 2014 r., a wyrokiem z 24 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1770/15 WSA w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora IS z [...] kwietnia 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US z [...] grudnia 2014 r. przedłużające termin zabezpieczenia do 18 marca 2015 r.
W wyrokach powyższych Sąd stwierdził, że skoro bezskuteczne było pierwsze przedłużenie terminu zabezpieczenia, również kolejne dokonane przez Naczelnika US przedłużenia terminu zabezpieczenia, nie mogły zostać uznane za skuteczne. Sąd wskazał, że doręczenie kolejnych postanowień Naczelnika US następowało po upływie terminu, na jaki poprzednio przedłużono termin zabezpieczenia.
Także w rozpoznanej sprawie postanowienie Naczelnika US z [...] czerwca 2015 r., przedłużające termin zabezpieczenia do 18 września 2015 r., doręczono Skarżącemu po upływie terminu zabezpieczenia, który stosownie do postanowienia Naczelnika US z [...] marca 2015 r. wyznaczony został na 18 czerwca 2015 r.
Postanowienie Naczelnika US z [... czerwca 2015 r., które z związku z tym należało doręczyć najpóźniej 18 czerwca 2015 r., Skarżący otrzymał 24 czerwca 2015 r.
W świetle powyższego przedłużenie terminu zabezpieczenia na podstawie postanowienia Naczelnika US z [...] czerwca 2015 r. nie mogło być uznane za skuteczne.
Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym skuteczna jest decyzja wprowadzona do obrotu prawnego, co następuje w momencie doręczenia jej stronie postępowania. Zgodnie z art. 110 k.p.a., z chwilą doręczenia decyzji stronie jest nią związany organ administracyjny, który decyzję wydał. Jak wskazał NSA w powołanym przez Skarżącego wyroku z 12 grudnia 2013 r. sygn. akt II OSK 964/12 (dostępny j.w.), samo wydanie decyzji w określonym dniu nie jest wystarczające do jej skuteczności prawnej - dopóki decyzja nie zostanie doręczona stronie, nie można mówić, że nastąpiło wydanie decyzji wywołującej skutki prawne.
Zdaniem Sądu, wprawdzie stanowisko powyższe wypracowano w odniesieniu do decyzji, ale należy je stosować również do postanowień wydawanych przez organy egzekucyjne, które to postanowienia wywołują skutki prawne w odniesieniu do zobowiązanych. Na podstawie zaś art. 18 u.p.e.a. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym unormowanym tą ustawą, a zatem także w postępowaniu zabezpieczającym.
W konsekwencji Sąd uznał, że warunkiem związania organu egzekucyjnego wydanym postanowieniem o przedłużeniu terminu zabezpieczenia (art. 159 § 2 i 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 20 listopada 2013 r.) jest jego doręczenie stronie postępowania zabezpieczającego, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Sąd stwierdza zatem, że w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia art. 159 § 1 i 2 u.p.e.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uwzględniając przedstawioną wyżej ocenę prawną Dyrektor IS weźmie pod uwagę, że przedłużenie terminu przedmiotowego zabezpieczenia nie jest już możliwe.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Na wniosek Skarżącego, Sąd zasądził na jego rzecz koszty postępowania sądowego, zgodnie z art. 200 ww. ustawy w kwocie równej uiszczonemu wpisowi od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło