III SA/Wa 2784/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólnika spółki akcyjnej za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - Wnioskiem z 26 września 2012 r. P. S. (dalej - "Skarżący" lub "Wnioskodawca") zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Wprawdzie w pkt 4 wniosku, złożonego na urzędowym formularzu, Skarżący nie zaznaczył jego zakresu, jednakże z załączonego do wniosku pisma oraz z treści samego wniosku jednoznacznie wynika, iż wnosi on o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Tym samym, z uwagi na względy ekonomiki procesowej, referendarz sądowy odstąpił od wzywania Wnioskodawcy o uzupełnienie wniosku uznając, iż złożony on został w tym właśnie zakresie. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, iż przedmiotem zaskarżonych przez niego do Sądu decyzji są zobowiązania podatkowe w łącznej kwocie ponad 200.000 zł, w związku z czym należny od nich wpis stosunkowy wynosił będzie kilka tysięcy złotych. W ocenie Wnioskodawcy, jego obecna sytuacja majątkowa i zarobkowa nie pozwala na uiszczenie wpisów w tej wysokości, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczeń Wnioskodawcy wynika, iż uzyskuje on dochód ze stosunku pracy w wysokości 8.100 zł brutto, a jego żona - 5.800 zł brutto. Z wynagrodzenia Skarżącego potrącana jest kwota 825,58 zł tytułem zapłaty za szkolenie na [...]. Wnioskodawca spłaca kredyt hipoteczny w wysokości 3.500 zł. Utrzymanie nieruchomości wynosi miesięcznie ok. 1.000 zł. Wnioskodawca łoży na utrzymanie syna 2.000 zł oraz na mieszkanie, w którym mieszka żona z synem. Koszty dojazdów do pracy Skarżącego kształtują się na poziomie 800 zł. Wnioskodawca wskazał, iż otrzymywane przez niego wynagrodzenie w całości przeznaczane jest na koszty utrzymania, które w ostatnim okresie wzrosły z uwagi na problemy osobiste. Z uwagi na pogorszenie sytuacji majątkowej Wnioskodawca wystąpił od banku o wstrzymanie rat kapitałowych kredytu hipotecznego. Bank przyznał zawieszenie spłat na okres jednego roku. Od 2005 r. Wnioskodawca pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej a od kilku miesięcy również w faktycznej separacji. Do swojego majątku Skarżący zaliczył jedynie udział w nieruchomości (50% domu w zabudowie bliźniaczej) oraz samochód osobowy marki [...] z 2004 r. Do wniosku Skarżący załączył dokumentację dotyczącą kredytu hipotecznego oraz zawieszenia spłaty rat, rachunki za przedszkole, zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, rachunki za gaz, energię elektryczną, ochronę, wywóz śmieci, internet oraz akt notarialny dotyczący umowy o ustanowienie między małżonkami rozdzielności majątkowej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 - dalej "P.p.s.a.") właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek należało zatem uwzględnić sytuację majątkową Skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych. W związku powyższym, wskazać trzeba, iż Wnioskodawca zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 2783/12 oraz III SA/Wa 2784/12. W każdej z tych spraw wpis sądowy wynosi po 500 zł (wpis stały), a nie po kilka tysięcy, jak jest przekonany Skarżący. Łącznie więc Wnioskodawca obowiązany jest do uiszczenia wpisów sądowych w wysokości 1.000 zł. Odnosząc się do sytuacji materialnej Skarżącego, zauważyć należy, iż rzeczywiście, mimo wysokich dochodów, Wnioskodawca ponosi bardzo duże wydatki związane z utrzymaniem domu, mieszkania, w którym mieszka jego żona z synem, obsługą kredytu, obowiązkowym szkoleniem, dojazdami do pracy. Przy czym, w ocenie referendarza sądowego, pomimo tych znaczących wydatków dochód, który w trzyosobowej rodzinie, wynosi 13.900 zł brutto, pozwala na takie gospodarowanie wydatkami, aby uiszczenie wpisów w łącznej wysokości 1.000 zł nie spowodowało uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny. Zauważyć również należy, iż aktualnie w stosunku od Wnioskodawcy i jego żony zawieszona została spłata kredytu hipotecznego. Nie można też przyjąć, iż całość kosztów związanych z utrzymaniem domu i mieszkania spoczywa jedynie na Skarżącym. Mimo rozdzielności majątkowej, na żonie Wnioskodawcy, jako współwłaścicielu nieruchomości, również ciąży obowiązek partycypacji w tych kosztach. Wskazać też należy, że załączone do wniosku faktury za prąd i gaz oraz rachunek z przedszkole wystawione są na oboje małżonków. W konsekwencji ustosunkowując się do złożonych oświadczeń, uznać należało, że wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Bez wątpienia Skarżącego nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców. Podsumowując przyjąć należy, iż okoliczności podnoszone we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzasadniają twierdzenia, że Skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków niezbędnych do uiszczenia wpisu sądowego. W konsekwencji nie spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., warunkująca przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.