III SA/Wa 2793/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2008 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca R. J. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż jest starszą, schorowaną osobą, która utrzymuje się jedynie ze świadczenia z ZUS wynoszącego 1.192,64 zł. Do wydatków zaliczyła opłaty za energię elektryczną (75,81 zł), gaz (53,38 zł), telefon (31 zł), czynsz (340 zł), lekarstwa (100 zł), wyżywienie (592 zł). Podała, iż nie posiada rachunku bankowego. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, iż lokal, w którym mieszka jest własnością jej córki. Pełnomocnik z wyboru nie otrzymał wynagrodzenia. Dodała, iż posiada zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, które jest egzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym, w toku którego zajęto jej świadczenie. Z uwagi na wiek Skarżąca nie jest zdolna do pracy. Przedstawiła przekazy pocztowe, zeznanie podatkowe, zawiadomienie o dokonywaniu potrąceń, tytuły wykonawcze, zawiadomienia o zajęciu, dokumenty obrazujące wydatki. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wstępie należy przypomnieć, że Skarżąca korzystała już z prawa pomocy na wcześniejszym etapie postępowania. Zwolniono ją mianowicie od wpisu od skargi ponad kwotę 300 zł. Kwotę tę uiściła, a środki na ten cel – jak wyjaśnił pełnomocnik w piśmie z 15 kwietnia 2015 r. – pochodziły od córki Skarżącej – E. J. . W żadnym razie rozstrzygnięcie to nie może skutkować automatycznym przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów postępowania, bez wykazania argumentów związanych z zagrożeniem bytu Skarżącej. Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja, gdyby referendarz sądowy rozpoznający sprawę, dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej, rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, lecz w oparciu o stanowisko wyrażone bądź to w innej sprawie tej samej osoby, bądź to na wcześniejszym etapie postępowania. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy rozstrzygnięcia w innych sprawach mogą pełnić jedynie funkcję argumentu pomocniczego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2013 r., II FZ 1031/12). Przyznanie Skarżącej prawa pomocy na wcześniejszym etapie postępowania nie może mieć zatem waloru rozstrzygającego. Pierwszeństwo ma bowiem wnikliwa analiza akt niniejszej sprawy. Tymczasem z akt tych wynika, że na podstawie umowy darowizny Skarżąca darowała swojej córce E. J. m. in. zajmowany przez nią aktualne lokal mieszkalny w W. przy ul. [...] oraz trzy niezabudowane działki o łącznej powierzchni 24.814 m2. W tej sytuacji nie można tracić z pola widzenia tego, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym w sytuacji gdy strona nieodpłatnie przekazała składnik majątkowy członkowi rodziny, zasadny jest wniosek, iż obdarowany powinien pomóc darczyńcy w poniesieniu finansowego ciężaru związanego z prowadzeniem postępowania sądowego, jeżeli darczyńca nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych we własnym zakresie (por. postanowienia NSA z: 9 lipca 2015 r., I FZ 243/15; 26 listopada 2014 r., II FZ 1501/14; 13 czerwca 2012 r., II FZ 445/12; 28 listopada 2011 r., II FZ 682/11). Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Zwłaszcza, że - jak wynika z akt tej sprawy - córka Skarżącej pomogła jej już w poniesieniu kosztów wpisu od skargi w kwocie 300 zł oraz w "zapewnieniu udziału w postępowaniu doradcy podatkowemu". Z tych względów uznać należy, iż Skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.