III SA/Wa 2816/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania postanawia: 1) odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. 2) odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]. S.B. dalej "Skarżący", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r., utrzymującego w mocy postanowienie własne z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2011 r. ustalającej Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2005 r. w kwocie 27 143 zł. Pismem z dnia 27 grudnia 2012 r. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2011 r. wydanej w sprawie ustalenia Skarżącemu wysokości przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2005 r. w kwocie 27.143,00 zł w całości z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody, tak majątkowej jak i niemajątkowej, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci narażenia zdrowia w związku z przebytymi [...] oraz operacją [...], ewentualnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. w całości z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody, tak majątkowej jak i niemajątkowej, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci narażenia zdrowia w związku z przebytymi już [...] oraz operacją [...]. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, iż na chwilę obecną nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej ani osobistej, jak też nie osiąga przychodów ze stosunku pracy czy renty. Skarżący nie osiąga żadnych dochodów, pozwalających na sfinansowanie w czasie wyznaczonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. ustalonej kwoty podatku wynoszącej 27.143,00 zł oraz kwoty 47.504 zł ustalonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., do zapłaty której został wezwany pismem z dnia 28 listopada 2012 r. Zaznaczył, iż będzie zmuszony zaciągnąć w tym celu pożyczkę, co może doprowadzić do popadnięcia Skarżącego w stan zadłużenia w związku z koniecznością spłaty odsetek. Wskazał iż ponosi obecnie koszty leczenia związane z [...]. Skarżący zaznaczył, iż rozpoznano u niego [...] oraz [...]. Przebył dwa [...], jeden w 1998 r. a kolejny 2001 r. W dniach od 1 kwietnia do 2 kwietnia 2002 r. Skarżący przebywał w Oddziale [...] z rozpoznanym [...]. Choroba [...] ogranicza zdolność Skarżącego do wykonywania pracy. W przypadku Skarżącego choroba ta ma charakter niestabilny, z zaburzeniami [...] i [...] oraz [...]. Skarżący podniósł ponadto, iz [...] marca 2012 r. przeszedł skomplikowaną [...]. W związku z chorobą zmuszony jest systematycznie korzystać ze specjalistycznej opieki medycznej. Zaznaczył, iż stres związany z koniecznością zgromadzenia znacznych środków finansowych w tak krótkim czasie, w celu wykonania decyzji, od której został pozbawiony odwołania bez podstawy prawnej, powiększa ryzyko wystąpienia nieodwracalnych skutków dla zdrowia Skarżącego. Zdaniem Skarżącego w przedmiotowej sprawie, przy obecnym stanie zdrowia Skarżącego oraz jego sytuacji finansowej, wykonanie zaskarżonej decyzji, z którą łączy się konieczność podjęcia działań mających na celu pozyskanie znacznego wsparcia finansowego prowadzi do sytuacji, w której istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody o charakterze niemajątkowym w postaci groźby kolejnego [...]. Zaznaczył, iż stres i napięcie psychiczne potęguje jego poczucie rażącej niesprawiedliwości w związku z brakiem podstaw do wydania decyzji wymiarowej oraz pozbawienia Skarżącego możliwości odwołania od decyzji i rozpatrzenia sprawy w dwóch instancjach. W ocenie Skarżącego waga uchybień organu zwiazanych z wezwaniem do usunięcia braków formalnych odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2011 r., jak również istniejące w związku z powyższym poczucie bezprawia oraz znacząca kwota podatku ustalonego w ten sposób, do zapłaty którego wezwał Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., grożąc Skarżącemu postępowaniem egzekucyjnym, stanowią istotne czynniki stresogenne, które w powiązaniu z [...] Skarżącego stwarzają niebezpieczeństwo dla jego zdrowia. Zdaniem Skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji stwarza niebezpieczeństwo, że ochrona prawna jaką zapewnić powinna możliwość wszczęcia postępowania sądowo-administracyjnego i dochodzenia praw przed sądem administracyjnym stanie się dla Skarżącego iluzoryczna. Zaznaczył, iż zachowanie status quo do czasu rozpoznania skargi przez Sąd, pozwoli zagwarantować pełną ochronę procesową i przygotowanie się na finansowe skutki zaskarżonego postanowienia i decyzji bez narażenia na nagłe i niepotrzebne emocje związane z poczuciem krzywdy bezprawnymi działaniami organu podatkowego, które mogą mieć nieodwracalne konsekwencje dla zdrowia Skarżącego. Do wniosku Skarżący załączył dokumentację medyczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a." zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie natomiast z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może - po przekazaniu mu skargi - na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zauważyć należy, że nie każdy akt administracyjny ma charakter wykonalny. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, oraz aktów, na podstawie których dany podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Zgodnie z przeważającymi poglądami doktryny nie kwalifikują się do wykonania wszelkie akty administracyjne odmowne. Nie można mówić o wykonaniu decyzji odmownej, ponieważ nie ma ona przedmiotu wykonania. (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, LexisNexis Warszawa 2005 r., str. 295-296). W przekonaniu Sądu, zaskarżone postanowienie ma charakter odmowny, bowiem Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2011 r. Tym samym, zaskarżone postanowienie jest niewątpliwie aktem administracyjnym nie podlegającym wykonaniu, gdyż nie nałożyło na Skarżącego żadnych obowiązków, ani nie przyznało mu praw określonych w przepisach prawa. W tej sytuacji wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony. Odnosząc się do wniosku Skarżącego dotyczącego wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2011 r. należy uznać, iż jest on nieuzasadniony. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, sprowadzający się w gruncie rzeczy do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uniemożliwia Sądowi ocenę czy przesłanki te w sprawie zachodzą. W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Skarżący w niniejszej sprawie uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2011 r. powołał się na zły stan zdrowia oraz sytuację finansową. Stwierdził, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się dla niego ze stresem związanym z koniecznością zgromadzenia znacznych środków finansowych w krótkim czasie, co prowadzi do sytuacji, w której istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody o charakterze niemajątkowym w postaci groźby kolejnego [...]. Skarżący szeroko opisując swój stan zdrowia nie podał jednak żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, dotyczących jego sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Z treści wniosku nie wynika, jakie dochody osiąga, jakim majątkiem dysponuje Skarżący oraz czy faktycznie wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje nieodwracalne szkody o charakterze niemajątkowym. O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). Wskazać należy, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa ww. przepisie oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Skoro zatem Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania Skarżącego o wydaniu zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów prawa. Jednocześnie Sąd informuje, iż niniejsze postanowienie nie zamyka Skarżącemu drogi do złożenia ponownego wniosku w trybie art. art. 61 § 3 p.p.s.a., który w przypadku takiego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w przypadku Skarżącego przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcia twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami może zostać rozpoznany pozytywnie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.