III SA/Wa 2820/15
WyrokWSA w Warszawie2016-12-06
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Tomasz Janeczko, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, a wskazane przez niego mienie nie pozwala na zaspokojenie zaległości w znacznej części?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo orzekły o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości spółki. Egzekucja wobec spółki była bezskuteczna, a wskazane przez skarżącego mienie (samochody, lokal użytkowy) nie pozwalało na zaspokojenie zaległości w znacznej części, biorąc pod uwagę ich wartość w stosunku do wysokości zobowiązań podatkowych oraz problemy z identyfikacją i egzekwowalnością tego mienia. Ponadto, sąd podkreślił, że obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość obciąża każdego członka zarządu indywidualnie, niezależnie od zasad reprezentacji spółki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej K. K. jako członka zarządu spółki za zaległości w podatku od towarów i usług. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności skarżącego, co zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak uwzględnienia jego stanowiska, wniosków dowodowych oraz błędną ocenę materiału dowodowego. Skarga została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Lemiesz, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej wraz z pozostałym członkiem zarządu oraz spółką odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r., 2010 r. oraz 2012 r. oddala skargę
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., orzekł o odpowiedzialności podatkowej K. K. ("Skarżący" lub "Strona") za zaległości podatkowe [...]([...]) Sp. z o.o. w W. (dalej "spółka") z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r., 2010 r., oraz czerwiec 2012 r., odsetek za zwłokę od powyższej należności oraz kosztów postępowania egzekucyjnego, solidarnie ze spółką oraz drugim członkiem zarządu (wyłączając zaległości za czerwiec 2012 r.).
Skarżący złożył od powyższej decyzji odwołanie wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie jako wydanej z naruszeniem:
1. art. 123 w związku z art. 200 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.; dalej "Op"), poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia stanowiska strony, które Skarżący wyraził w formie pisemnej w dniu 22 grudnia 2014r. tj. w terminie określonym w art. 200 §1 Op;
2. art. 122 i art. 123 w związku z art. 188 Op, poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia wniosków dowodowych przedstawionych przez Stronę w pismach z dnia 22 listopada 2014r. i 22 grudnia 2014r;
3. art. 122 w związku z art. 187 §1 Op, poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego;
4. art. 122 w związku z art. 187 §1 Op, poprzez zaniechanie zebrania wszystkich dowodów mających znaczenie w sprawie;
5. art. 201 §1 pkt 2 Op, poprzez wydanie decyzji w sytuacji oczekiwania na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez sąd, a mianowicie wydania orzeczenia w postępowaniu sądowym w sprawie ujawnienia majątku spółki, którego uczestnikiem jest D. L.;
6. art. 116 §1 Op, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w chwili wydawania decyzji prowadzona egzekucja jest na etapie, na którym nie może być określona jako w całości lub w części bezskuteczna oraz przy jednoczesnym braku zlokalizowania ruchomości, o których organ I instancji pisze w zaskarżonej decyzji.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] sierpnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Według Dyrektora w sprawie spełnione zostały formalne warunki orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego, określone w art. 108 § 2 pkt 3 Op. Organ podkreślił ponadto, że zarówno w czasie powstania zobowiązań objętych przedmiotową decyzją, jak i w terminie ich płatności, Skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki. Organ wskazał, że Skarżący uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 14 października 2003 r. został powołany na stanowisko Wiceprezesa Zarządu. Funkcję członka zarządu Skarżący pełnił do 31 maja 2013r. Na podstawie art. 227 § 2 Kodeksu spółek handlowych, z dniem 31 maja 2013r. w wyniku złożonej rezygnacji z członkostwa z zarządzie spółki z dniem złożenia oświadczenia, Skarżący został odwołany z funkcji Prezesa Zarządu. Ponadto Dyrektor wskazał, że z odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców KRS z dnia 24 października 2014r. nr [...] wynika, iż Skarżący funkcję członka zarządu Spółki pełnił w okresie od 6 listopada 2003r. do 8 sierpnia 2013r.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził ponadto, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż egzekucja wobec spółki była bezskuteczna. W konkluzji Organ podzielił w całości stanowisko Naczelnika, iż w sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - Skarżącego. Jednocześnie podzielił także pogląd, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki egzoneracyjne, wymienione w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 O.p.
Wskazał, że po upływie terminu płatności zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 oraz 2010 roku oraz za czerwiec 2012 r. zaistniała przesłanka złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z uwagi na nieregulowanie wymagalnych zobowiązań i wniosek taki powinien był być złożony w terminie 14 dni licząc od dnia 25 lutego 2009 r. W ocenie Organu odwoławczego, w czasie pełnienia przez Stronę obowiązków w zarządzie, zaszła także druga przesłanka upadłościowa wykazana w art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, stanowiąca podstawę do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, bowiem majątek spółki nie wystarczał na pokrycie jej wymagalnych zobowiązań na koniec 2008 r. Zatem wniosek o upadłość złożony przez Skarżącego w dniu 13 maja 2013 r. był spóźniony.
Organ podkreślił ponadto, że Skarżący nie wskazał mienia, z którego możliwa byłaby egzekucja należności podatkowych spółki.
Skarżący, nie zgadzając się z tą decyzją Dyrektora, złożył skargę do Sądu. Zarzucił decyzji naruszenie:
1) art. 122 w zw. z art. 191 Op oraz art. 194 §1 Op, poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów zebranych w sprawie, a mianowicie informacji z bazy CEPiK, protokołu o stanie majątkowym spółki, protokołu z rozprawy z dnia 23 lutego 2015 r., sygn. I Cps 158/14, informacji o składnikach majątku spółki z dnia 17 marca 2015 r., 14 maja 2015 r., 15 czerwca 2015 r., 18 czerwca 2015 r., 20 lipca 2015 r. i stwierdzenie na ich podstawie, że spółka nie posiada majątku nadającego się do egzekucji, a w konsekwencji stwierdzenie, że w chwili wydawania obu decyzji prowadzona egzekucja pozostaje na etapie, na którym może być określana jako w całości lub w części bezskuteczna,
2) art. 116 pkt 1. lit. a) Op, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji w sytuacji, gdy we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki;
3) art. 116 pkt 2 Op, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji w sytuacji, gdy w trakcie postępowania odwoławczego Strona ujawniła i wskazała mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości w całości;
4) art. 123 Op w zw. z art. 200 §1 Op, poprzez stwierdzenie, że Organ I instancji nie naruszył tych przepisów, podczas gdy wydał swoją decyzję bez uwzględnienia stanowiska Strony z dnia 22 grudnia 2014 r. zawierającego wnioski dowodowe, którego przekazanie Organowi I instancji Strona sygnalizowała pisemnie w dniu otrzymania postanowienia wydanego w trybie art. 200 §1 Op, i które to stanowisko Strona złożyła w terminie określonym w tym przepisie. Organ I instancji wydał jednak decyzję przed doręczeniem pisma Strony z dnia 22 grudnia 2014 r., a zatem bez uwzględnienia jego treści, co miało wpływ na rozstrzygnięcie;
5) art. 122, art. 123 w zw. z art. 188 Op, poprzez stwierdzenie, że Organ I instancji nie naruszył tych przepisów, podczas gdy wydał swoją decyzję bez uwzględnienia wniosków dowodowych Strony przedstawionych w pismach z dnia 22 listopada 2014 r., 22 grudnia 2014 r., co miało znaczenie dla rozstrzygnięcia, gdyż w konsekwencji tych naruszeń doszło do ustalenia błędnego stanu faktycznego i niestwierdzenia, że Skarżący nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki lub o wszczęcie postępowania układowego;
6) art. 127, art. 122 oraz art. 123 w zw. z art. 188 Op, poprzez zaniechanie powtórnego, wnikliwego rozpoznania sprawy, przede wszystkim poprzez nierozpoznanie ww. wniosków dowodowych;
7) art. 127, art. 122 w zw. z art. 187 §1 oraz art. 191 Op, poprzez zaniechanie przez powtórnego, wnikliwego rozpoznania sprawy i rozpatrzenia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. przede wszystkim akt rejestrowych spółki, z których wynika sposób reprezentacji w tej spółce oraz fakt, iż Strona nie była uprawniona do skutecznego samodzielnego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania układowego przed 10 maja 2013 r., a nadto wynika, że wniosek o ogłoszenie Strona złożyła niezwłocznie po tym, jak udziałowcy dokonali zmian w jej statucie w ten sposób, że Stronie przysługiwało prawo samodzielnej jej reprezentacji;
8) art. 127, art. 122 w zw. z art. 187 §1 Op, poprzez zaniechanie zebrania wszystkich dowodów mających znaczenie w sprawie tj. przede wszystkim pism będących w posiadaniu spółki, w których kilkakrotnie Strona zwracała się z wnioskami do pozostałych członków zarządu oraz prokurenta o wspólne podpisanie przygotowanych przez Stronę wniosków o ogłoszenie upadłości spółki, względnie o udzielenie pełnomocnictwa, oraz zlecenie profesjonalnemu pełnomocnikowi sporządzenia i złożenie takiego wniosku, a także z wnioskami do wspólników spółki o podjęcie uchwały w sprawie dokonania dopłat do kapitału zakładowego lub podwyższenia tego kapitału;
9) art. 201 §1 pkt 2 Op, poprzez wydanie decyzji w sytuacji oczekiwania na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez sąd, a mianowicie wydania orzeczenia w postępowaniu sądowym w sprawie ujawnienia majątku spółki.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie.
W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w W. zasadnie wskazał, że dla skutecznego przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na osobę trzecią art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga wystąpienia wskazanych przesłanek pozytywnych oraz braku przesłanek negatywnych. Rolą organów jest wykazanie powstania zaległości w dacie, kiedy dana osoba pełniła funkcję członka zarządu, a także wykazanie bezskuteczności egzekucji względem samej spółki. Z kolei rzeczą osoby, na którą organ zamierza przenieść odpowiedzialność, jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość (układ), albo że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu, albo w końcu, że istnieje mienie, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki.
Analiza akt sprawy, a także lektura samej skargi, prowadzą do wniosku, że wystąpienia przesłanek pozytywnych Skarżący w zasadzie nie kwestionuje. Jest przecież poza sporem, że pełnił on funkcję członka zarządu spółki [...] Sp. z o. o. w czasie, gdy powstała jej zaległość w VAT za wymienione miesiące 2009 i 2010 r. oraz czerwiec 2012 r. Z kolei, odnośnie do bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, odnotować należy podjęcie - po formalnym wszczęciu postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. – licznych czynności egzekucyjnych, które zmierzały do ustalenia majątku nieruchomego, ruchomego oraz pieniędzy spółki. Prowadzone czynności zakończyły się umorzeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ten organ egzekucyjny z powodu bezskuteczności egzekucji. Organy prowadzące postępowanie w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności nie mogły zignorować takiego dowodu bezskuteczności egzekucji. Stan tej oczywistej bezskuteczności wynikał ponadto z postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] W. z dnia 6 sierpnia 2013 r. wydanego we wszczętym postępowaniu upadłościowym. Sąd upadłościowy ustalił stan, według którego spółka nie posiadała "...żadnego majątku, który pozwoliłby na pokrycie kosztów postępowania.". Według tego Sądu spółka nie dysponowała ani nieruchomościami, ani ruchomościami, ani środkami finansowymi. W efekcie, na podstawie art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony. Stan zupełnego braku majątku potwierdził nawet sam pełnomocnik spółki (r. pr. A. K.) w protokole o stanie majątkowym spółki z dnia 5 września 2013 r., zaś nominalna prezes zarządu, tj. D. L., oświadczyła wobec Sądu Rejonowego dla [...], że nic jej nie wiadomo na temat majątku spółki, której była prezesem zarządu. Wskazała, że zgodziła się zostać prezesem zarządu w zamian za 200 zł, które zaoferował jej jedyny udziałowiec J. R., gdyż on sam miał "...sądowy zakaz bycia prezesem." (t. V akt sprawy, k. 67). Nie można zgodzić się z tezą skargi, że takie oświadczenia nie miały żadnego znaczenia, i że z tych oświadczeń osób reprezentujących spółkę, a nadto z urzędowych dokumentów i z orzeczeń sądowych, nie można było wywodzić bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Uprawnione przyjęcie, że egzekucja ta była bezskuteczna, przerzucało natomiast ciężar wykazania istnienia mienia spółki na Skarżącego. Abstrahując więc od faktu, że Organy zgromadziły wystarczające dowody bezskuteczności egzekucji wobec spółki [...] Sp. z o.o., wzywanie jako świadka udziałowca tej spółki, J. R. (o co wnosił Skarżący), byłoby obarczaniem Organów obowiązkiem wykazywania istnienia mienia, z którego można byłoby zaspokoić zaległości, czyli obowiązkiem, który na mocy rozstrzygnięcia ustawowego został przypisany członkowi zarządu. On właśnie powinien wskazać mienie, a nie tylko środki dowodowe dla ustalenia ewentualnego istnienia tego mienia.
Wskazywanie później przez ww. pełnomocnika spółki (r.pr. A. K.), w pismach z dnia 17 marca 2015 r., 14 maja 2015 r oraz 20 lipca 2015 r., majątku w postaci kilku samochodów spółki, samo w sobie budzi więc zdziwienie, skoro w dniu 5 września 2013 r. zapewniał on, w spółka nie ma żadnego majątku. Niemniej, przyjmując, że majątek taki mógł się ujawnić na późniejszym etapie postępowania, należy odnotować, że uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności poprzez wskazanie majątku spółki może nastąpić tylko wtedy, gdy – zgodnie z literalnym brzmieniem art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji – majątek taki pozwala na zaspokojenie zaległości spółki co najmniej "w znacznej części", a ponadto – co wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowego – gdy majątek taki jest bezsporny, realny, łatwo identyfikowalny, dostępny i egzekwowalny. Tymczasem trafnie oceniły Organy, że relacja wartości tych czterech samochodów do istniejącej zaległości spółki w VAT za poszczególne miesiące 2009 i 2010 r. oraz za czerwiec 2012 r. wynosi rażąco i wyraźnie mniej niż ½ (wartość samochodów wskazywanych jako własność spółki – 68 000 zł, wysokość przeniesionych zaległości z odsetkami – ponad 3, 2 mln). Nie można więc uznać, że taka wartość jest "znaczna". Co więcej – wymóg, aby wskazywany majątek pozostawał w jakiejś rozsądnej relacji do wielkości zaległości spółki należy interpretować przez pryzmat wszystkich tych zaległości, a nie tylko objętych danym postępowaniem podatkowym w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności. Ratio legis art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji polega na tym, aby odstąpić od przeniesienia na członka zarządu zaległości dopiero wówczas, kiedy wskazywany przez niego majątek spółki może zaspokoić w co najmniej znacznej części wszelkie zaległości, które w jakimkolwiek postępowaniu (postępowaniach) są przedmiotem decyzji przenoszącej odpowiedzialność, gdyż dopiero wówczas zrozumiałe staje się odstąpienie od przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu. Gdyby bowiem odstąpienie od przeniesienia odpowiedzialności rozpatrywać jedynie w kontekście jednego postępowania, czyli w kontekście okoliczności wynikającej z przypadkowej i technicznej decyzji organu (kwestią techniczną i arbitralną pozostaje to, czy organ podatkowy przeprowadzi odrębne postępowania w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za każdy okres rozrachunkowy spółki, czy też jedno postępowanie za te wszystkie okresy łącznie), to wskazywanie tego samego mienia (np. tego samego samochodu) musiałoby być potraktowane jako uwalniające od odpowiedzialności w każdym prowadzonym postępowaniu w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności. Z pewnością nie taki cel przyświecał Ustawodawcy przy konstruowaniu art. 116 § 1 pkt 2 O.p. W tym kontekście Sąd podkreśla znaną mu z urzędu okoliczność, że w postępowaniu w przedmiocie przeniesienia na Skarżącego odpowiedzialności za zaległości spółki w VAT za grudzień 2008 r. (sprawa objęta postępowaniem sądowym o sygn. III SA/Wa 2819/15), na Skarżącego przeniesiono dodatkowo odpowiedzialność za zaległości w kwocie 164 354, 90 zł. Dopiero z tej perspektywy uwidacznia się w pełni, jak niewielką wartość miałyby te cztery samochody wskazywane przez Skarżącego w ww. pismach. Ponadto, dwa z tych samochodów (marki M.) nie zostały zidentyfikowane co do miejsca postoju (miały znajdować się w W. lub w S.), samochód marki T. - według danych z CEPiK – w ogóle nie był własnością spółki, zaś sam Skarżący nie podał o tym ostatnim pojeździe żadnych bliższych danych odsyłając Organy do dokumentacji znajdującej się w spółce. Tymczasem powtórzyć należy, że nominalna prezes zarządu spółki, D. L., nie miała na ten temat żadnej wiedzy. O istnieniu wszystkich tych pojazdów wiedział natomiast organ egzekucyjny, który mimo tego, w dniu 24 lutego 2015 r., umorzył postępowanie wobec jego bezskuteczności, zaś po uzyskaniu ww. informacji co do ewentualnego miejsca postoju samochodów nie zdecydował się na ponowne wszczęcie egzekucji wobec spółki.
Prowadzi to do wniosku, że Skarżący nie wskazał mienia, z którego można byłoby zaspokoić zaległości spółki w znacznym stopniu. Do tego samego wniosku prowadzi też powoływanie się na dysponowanie przez spółkę nieruchomością przy ul. Z w W. W piśmie z dnia 20 lipca 2015 r. Skarżący (jego pełnomocnik) sam zauważył, że z księgi wieczystej wynika, iż spółka nie jest jej właścicielem. Nawet, jeśli wpis w księdze wieczystej wyniknął z pomyłki, uzyskanie prawidłowego wpisu wymagałoby długotrwałego i kosztownego postępowania sądowego. Co więcej – jak ocenił Sąd upadłościowy, wskazywany lokal użytkowy to w istocie basen przeciwpożarowy, którego wyodrębnienie jako oddzielny lokal było prawdopodobnie wadliwe. Z tego powodu toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności wyodrębnienia tego basenu jako oddzielnego lokalu (t. V akt, k. 30). W końcu, jak ustalił Sąd upadłościowy, własność tej nieruchomości została przez spółkę [...] przeniesiona na inną spółkę, zresztą z naruszeniem Prawa upadłościowego i naprawczego, gdyż bez wiedzy i zgody tymczasowego nadzorcy sądowego.
W kwestii podnoszonej w skardze przedwczesności wydania zaskarżonej decyzji z powodu niezakończenia postępowania w przedmiocie wyjawienia majątku spółki [...], Sąd podziela ocenę Organów, iż to postępowanie w żadnym razie nie stanowiło zagadnienia wstępnego w sprawie o przeniesienie odpowiedzialności. Instytucja wyjawienia majątku dłużnika znajduje zastosowanie właśnie wtedy, gdy egzekucja staje się bezskuteczna (art. 71 § 1 ustawy egzekucyjnej), wynik tego postępowania o wyjawienie majątku jest tylko jednym z wielu możliwych dowodów dla przyjęcia stanu bezskuteczności egzekucji i nie stanowi żadnego, formalnego prejudykatu dla takiej oceny. Co więcej – jak Sąd wyżej odnotował, D. L., formalna prezes zarządu spółki, w trakcie składanych wyjaśnień podała jednoznacznie, że nic nie wie na temat majątku spółki. Niezrozumiałe są więc zarzuty skargi, że Organy powinny powstrzymać się z wydaniem decyzji aż do zakończenia postępowania o wyjawienie jej majątku.
Akcentowana w decyzji kwestia dotycząca daty, kiedy w spółce wystąpiły przesłanki upadłości, jest drugorzędna o tyle, że przecież na Skarżącego przeniesiono odpowiedzialność za zaległości spółki powstałe przed zgłoszeniem wniosku o upadłość. Wniosek zgłoszono dopiero w maju 2013 r., Organy przyjęły natomiast, że przesłanki do zgłoszenia takiego wniosku pojawiły się już w styczniu 2009 r. W tej kwestii konieczne jest jedynie podkreślenie już literalnego brzmienia art. 21 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego. Wynika z tego przepisu, że obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość obciąża każdego członka zarządu indywidualnie, niezależnie od sposobu reprezentacji w innych sprawach. Co prawda w skardze wskazano na wyrok NSA, w którym za okoliczność wyłączającą winę w niezgłoszeniu wniosku uznano brak na to zgody innych członków zarządu (II FSK 1953/09), jednakże nauka prawa oraz inne orzeczenia tego Sądu (np. II FSK 562/13) wskazują na zawsze aktualny obowiązek każdego członka zarządu spółki zgłoszenia wniosku we właściwym czasie, niezależnie od zasad reprezentacji spółki w innych sprawach. Dlatego tak obszernie zreferowany zarzut skargi, polegający na wydaniu decyzji przez Organ I instancji z naruszeniem art. 200 Ordynacji podatkowej i zignorowaniu wniosków dowodowych zawartych w piśmie z 22 grudnia 2014 r., nie ma w istocie znaczenia. W tym piśmie Skarżący wnioskował przecież o przeprowadzenie dowodu, że to nie on decydował w spółce o sprawach finansowych, i że nie on był "dysponentem" w tej spółce. Tymczasem art. 116 Ordynacji podatkowej zobowiązuje przenieść odpowiedzialność na członka zarządu spółki, a nie na osobę, w która była w niej "jednoosobowym dysponentem" (cokolwiek Skarżący miał na myśli używając tego zwrotu), ani nie na osobę, która decyduje de facto o sprawach spółki. Członek zarządu, w polskim prawie handlowym, ma prawo i obowiązek prowadzić sprawy spółki, gdyż to jego właśnie prawo handlowe czyni menadżerem spółki i osobą odpowiedzialną za jej losy. Jeśli nawet członek zarządu respektuje jakieś nieformalne ustalenia dotyczące tego, kto de facto prowadzi sprawy spółki, i godzi się na status menadżera pozornego, fikcyjnego, to nie zmienia to jego odpowiedzialności prawnej. Skarżący był więc zobowiązany zgłosić wniosek o upadłość na czas, nawet pomimo braku zgody na tę czynność ze strony innych członków zarządu, udziałowca spółki lub jeszcze innych osób.
Z tego względu pominięcie w decyzji Naczelnika wniosków zawartych w piśmie z 22 grudnia 2014 r. nie mogło mieć wpływu na prawidłowość decyzji i wynikającą z niej ocenę, że Skarżący ponosi winę w zbyt późnym zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło