III SA/Wa 2839/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 9 maja 2014 r. nr IPPP1/443-428/14-2/AW w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: zawiesić postępowanie sądowe J. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej zwana: "Spółką") zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług (dalej zwany: "VAT") w zakresie zastosowania stawki VAT przy dostawie towarów oraz świadczenia usług związanych z najmem lokali użytkowych. We wniosku Spółka przedstawiła następujący stan faktyczny: W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka świadczy usługi w zakresie wynajmu lokali użytkowych. W związku z tym ponosi koszty nabycia towarów i usług niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania tych lokali: 1) Towary - energia elektryczna, energia cieplna, gaz przewodowy; 2) Usługi - dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej, gazu przewodowego, odprowadzania i oczyszczania ścieków, wywozu i unieszkodliwiania odpadów. Zawarte przez Spółkę umowy z najemcami lokali określają, iż najemca za najem lokalu użytkowego będzie płacił stałą miesięczną kwotę czynszu niezależną od innych świadczeń objętych umową. Najemca jest też zobowiązany do odrębnego uiszczania zapłaty za dostarczone towary i usługi zużywane w trakcie korzystania z lokalu, o których mowa wyżej (zwane: "mediami"). Najemca nie ma zawartych odrębnych umów na dostawę mediów z ich dostawcami. Wynagrodzenie Spółki za dostarczone najemcy media opiera się na kwocie wynagrodzenia, jakie musi ona zapłacić dostawcy towarów i usług, na podstawie otrzymywanych faktur zakupowych. W związku z tym najemca jest zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia za otrzymywane w ramach umowy najmu świadczenia w wysokości równowartości kwoty, jaką Spółka musi zapłacić dostawcy za towary i usługi mediowe. W odniesieniu do sprzedaży usług najmu, dostawy towarów i usług mediowych Spółka dokonuje ich opodatkowania, jako jedno świadczenie, przy zastosowaniu stawki VAT w wysokości 23%. W związku z powyższym Spółka zadała pytanie: czy świadczenie usług najmu i dostawę towarów/usług mediowych należy opodatkować, jako jedno świadczenie złożone stawką VAT w wysokości 23%? Zdaniem Spółki świadczenie usług najmu i dostawy towarów/usług mediowych należy traktować, jako odrębne świadczenia opodatkowane stawką VAT właściwą tego rodzaju świadczeniom, zatem sprzedaż towarów i usług powinna być opodatkowana w następujący sposób: 1) Usługi najmu stawką VAT - 23%; 2) Towary - energia elektryczna, energia cieplna, gaz przewodowy stawką VAT - 23%; 3) Usługi - dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej, gazu przewodowego stawką VAT - 23%; 4) Usługi - odprowadzania i oczyszczania ścieków, wywozu i unieszkodliwiania odpadów stawką VAT - 8%. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z 9 maja 2014 r. uznając stanowisko Spółki za nieprawidłowe stwierdził, że opisana usługa wynajmu lokali użytkowych jest usługą złożoną, która łączy w sobie usługę sensu stricte najmu nieruchomości i przyporządkowane do niej dostawy i usługi związane z zapewnieniem możliwości pełnowartościowego użytkowania, takie jak dostawa wody, energii elektrycznej, gazu czy usługa odprowadzania ścieków, które są nierozerwalnie ze sobą związane. Tym samym wszystkie świadczenia (dostawy towarów, jak i świadczone usługi) będące elementem podstawowego świadczenia, powinny być opodatkowane na takich samych zasadach jak usługa podstawowa, która nadaje całości zasadniczy charakter. W sprawie usługą podstawową jest wynikająca z umowy usługa wynajmu lokali użytkowych, świadczona przez Spółkę na rzecz najemców. Kwota opłat z tytułu kosztów związanych z zapewnieniem mediów (woda, energia elektryczna, energia cieplna, gaz, odprowadzenie i oczyszczanie ścieków, wywóz i unieszkodliwianie odpadów) pozostaje w bezpośrednim związku z przedmiotem umowy. Stanowią one integralną część świadczonej przez Spółkę usługi - jeden z 3 elementów będących przedmiotem umowy. Pełnią funkcję pomocniczą w stosunku do usługi zasadniczej, jaką jest wynajem lokali. Umowy na dostawy mediów nie są zawierane bezpośrednio przez biorącego w najem, zatem kwoty należne z tytułu tych świadczeń pozostają w bezpośrednim związku z przedmiotem umowy najmu, stanowiąc część świadczonej usługi zasadniczej. Ww. świadczenia nie stanowią odrębnej usługi, lecz są elementem pewnej całości, stanowiącej jedno świadczenie - usługę najmu lokalu. W związku z tym, że świadczenie usługi najmu wraz ze świadczeniami dodatkowymi stanowi jedną usługę, do podstawy opodatkowania należy doliczyć te świadczenia oraz zastosować jednolitą stawkę podatku, właściwą dla usługi zasadniczej (tj. usługi najmu). Do usług najmu lokali użytkowych, w ramach których najemcy oprócz regulowania miesięcznego czynszu są zobowiązani do ponoszenia opłat za dostawę towarów i świadczenie usług (media) dostarczane do lokali za pośrednictwem wynajmującego, prawidłowym jest zastosowanie stawki VAT właściwej dla usługi zasadniczej, tj. w przedmiotowej sprawie 23% stawki VAT zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej zwana: "u.p.t.u."). Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie Spółki do usunięcia naruszenia prawa, stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. interpretację indywidualną Spółka zarzuciła naruszenie art. 41 ust. 1 i 2 u.p.t.u. przez jego błędną interpretację i wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Postępowanie sądowe należało zawiesić. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej zwana: "P.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym (dalej zwany: "TK"). Jeśli chodzi o interpretację pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", to praktyka sądowa opowiada się za jego szerokim rozumieniem, wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. w przypadku podjęcia stosownej uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny lub wystąpienia do TK z pytaniem prawnym (zob. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2009r., sygn. akt I FZ248/09; M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 w komentarzu do art. 125 P.p.s.a. [w:] B. Deuter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006; postanowienie NSA z 20 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 200/08, LEX nr 505445). W ramach tego pojęcia mieści się również przypadek wystąpienia przez sąd administracyjny z pytaniem wstępnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w innej podobnej sprawie. Podkreśla się przy tym, że w świetle obowiązujących przepisów orzeczenie TSUE dotyczące wykładni prawa wspólnotowego ma moc wiążącą nie tylko w sprawie, w której sąd skierował pytanie prejudycjalne, a także w innych podobnych sprawach rozpoznawanych przez sądy administracyjne (zob. postanowienia NSA z 23 listopada 2010r., sygn. akt I FSK 1242/09 i z 22 listopada 2010r., sygn. akt I FSK1866/09). Sądowi z urzędu wiadomo, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 22 października 2013 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 1389/12, zawiesił postępowanie, a wcześniej wystąpił, na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE C 326 z 26 października 2012r.), do TSUE z następującymi pytaniami prawnymi: 1) Czy przepisy art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 1 i art. 24 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.06.347.1 ze zm.; dalej zwana: "Dyrektywą 112") należy interpretować w ten sposób, że dochodzi do dostaw przez wynajmującego energii elektrycznej, cieplnej i wody oraz usług wywozu nieczystości na rzecz najemcy lokalu, bezpośrednio zużywającego te towary i usługi, które dostarczane są do tego lokalu przez wyspecjalizowane podmioty trzecie, w sytuacji gdy stroną umów o dostawy tych towarów i świadczenie usług jest wynajmujący przenoszący jedynie koszty ich poniesienia na najemcę lokalu z nich faktycznie korzystającego? 2) W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie pierwsze - czy koszty energii elektrycznej, cieplnej i wody oraz wywozu nieczystości zużytych przez najemcę lokalu powiększają u wynajmującego podstawę opodatkowania (czynsz), o której mowa w art. 73 Dyrektywy 112, z tytułu świadczenia usługi najmu, czy też przedmiotowe dostawy i usługi stanowią świadczenia odrębne od usługi wynajmu lokali? Zdaniem WSA w Warszawie odpowiedź TSUE na powyższe pytania prejudycjalne, zadane przez NSA na mocy ww. postanowienia, będzie miała istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, z uwagi na tożsamość przedstawionych w nich zagadnień i kwestii spornej powstałej między Spółką a organem interpretacyjnym. Sąd wobec powyższego doszedł do wniosku, że zasadnym jest zawieszenie postępowania. Pytania prejudycjalne są bowiem środkiem służącym zapewnieniu jednolitości (spójności) stosowania prawa unijnego w zakresie tych przepisów krajowych, które podlegają procesowi harmonizacji (por. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 22 lutego 1990r. w sprawie C-221/88, Zb. Orz. ETS 1990). Przepisami takimi jest polska u.p.t.u. Oczekiwanie przez inne sądy krajowe na rozstrzygniecie TSUE w przedmiocie pytania prejudycjalnego zadanego przez jeden z sądów krajowych w sprawie istotnej w konkretnym sporze, stanowi realizację zasady lojalnej współpracy wynikającej z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE C 83 z 30 marca 2010 r. s. 13). Należy również podkreślić, iż Sąd nie może przyjąć interpretacji odmiennej niż dokonana wcześniej przez TSUE, bo wtedy przywłaszczyłby sobie wyłączną kompetencję do wykładni prawa wspólnotowego (zob. D. Dominik, Orzecznictwo polskich sądów administracyjnych po wyrokach Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, Przegląd Podatkowy 2010, nr 1, s. 9). Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.