III SA/Wa 2839/15

WyrokWSA w Warszawie2016-06-22

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Elżbieta Olechniewicz, Piotr Przybysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej jest zgodne z prawem, jeśli zażalenie zostało wniesione jeden dzień po terminie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia było zgodne z prawem. Organ prawidłowo ustalił, że zażalenie zostało wniesione z jednodniowym uchybieniem terminu, co zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej stanowiło podstawę do stwierdzenia uchybienia terminowi i pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia. Sąd podkreślił, że rozpoznanie zarzutów dotyczących meritum sprawy, w której nastąpiło uchybienie, wykracza poza zakres kontroli sądu w przypadku zaskarżenia postanowienia o uchybieniu terminowi.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych. Naczelnik odmówił przywrócenia terminu, a postanowienie zostało doręczone skarżącemu. Skarżący złożył zażalenie, które Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził jako wniesione z uchybieniem terminu, ponieważ zostało nadane w placówce pocztowej jeden dzień po upływie ustawowego terminu. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc argumenty dotyczące meritum sprawy i odpowiedzialności urzędu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Piotr Przybysz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia oddala skargę Wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2015r. A. K., dalej jako Skarżący zwrócił się do Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego W. o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu z tytułu odpłatnego zbycia prawa do lokalu mieszkalnego w W. położonego przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej w ustawowym terminie do 2 maja 2011r. Powyższe postanowienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 20 lipca 2015r. Skarżący w dniu 28 lipca 2015r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc m.in. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w przedmiotowej sprawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej. Podkreślił, iż niniejsze postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o przysługującym Stronie prawie wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. Jak wynika z potwierdzenia odbioru, przedmiotowe postanowienie zostało doręczone bezpośrednio adresatowi - Skarżącemu w dniu 20 lipca 2015 r., co ww. potwierdził własnoręcznym podpisem. W związku z powyższym Organ stwierdził, iż termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 27 lipca 2015r. (poniedziałek). Organ zauważył, iż zażalenie z dnia 26 lipca 2015r. na powyższe postanowienie organu I instancji zostało przez Stronę wniesione w placówce pocztowej W. w dniu 28 lipca 2015r., o czym świadczy widniejąca na kopercie data stempla pocztowego, a więc zostało wniesione 1 dzień po ustawowym terminie. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wyjaśnił, iż dokonał sprzedaży mieszkania, które otrzymał w spadku po swojej mamie D. K. Zaznaczył, iż niedochowanie przez niego warunków do skorzystania z ulgi nie było zamierzone a do odpowiedzialności powinien być pociągnięty notariusz. W ocenie Skarżącego Urząd Skarbowy winien poinformować go jako podatnika, iż nie dokonał on formalności a nie wyczekiwać praktycznie 5 lat i uznając go za winnego nakładać mu niewspółmierna karę przekraczającą 50.000zł, która była nieznacznie niższa od osiągniętego przychodu ze sprzedaży mieszkania. W dalszej części skargi wskazał, iż nie dochowanie warunków do zwolnienia było związane z problemami rodzinnymi, w tym śmiercią jego syna w dniu [...] lipca 2015 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępnie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 przytoczonego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2015r. o odmowie Skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Sąd nie dopatrzył się również w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz naruszeń prawa powodujących obowiązek stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do uzasadnienia skargi i podnoszonych w niej zarzutów Sąd wskazuje, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. zbadał przedmiotową sprawę z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego. Sąd po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż postępowanie organów administracyjnych i wydane w sprawie postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia było zgodne z przepisami prawa. Zwrócić ponadto należy uwagę, że zaskarżone rozstrzygnięcie ma charakter czysto formalny. Stąd też dla wydania przez Sąd wyroku wystarczające jest dokonanie kontroli tego, czy organ podatkowy drugiej instancji zasadnie stwierdził wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu. Rozpoznawanie zarzutów Skarżącego, które wykraczają poza ww. kwestie jest bezprzedmiotowe. Innymi słowy w przypadku zaskarżenia takiego postanowienia do sądu administracyjnego, sąd rozpoznaje sprawę tylko w przedmiocie tego uchybienia, nie zaś w przedmiocie sprawy, w której uchybienie nastąpiło. Należy wskazać, iż ocena prawidłowości postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2015r. o odmowie Skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej wykracza poza granice danej sprawy, o których mowa w art. 133 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że zgodnie z art. 236 § 2 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; - dalej: O.p.) zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. W myśl art. 12 § 6 pkt 2 O.p. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529). Stosownie do art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, zaś w myśl § 2 ww. art. 228 postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne. W badanej sprawie doręczenie postanowienia organu pierwszej instancji nastąpiło w dniu 20 lipca 2015 r., co Skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem (zwrotne potwierdzenie odbioru k- 17 akt administracyjnych). Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia rozpoczął bieg następnego dnia po doręczeniu ww. postanowienia, tj. w dniu 21 lipca 2015 r., a upłynął z końcem zakreślonego terminu, czyli w dniu 27 lipca 2015 r. Jak wynika natomiast z akt sprawy, zażalenie z dnia 26 lipca 2015r. na powyższe postanowienie organu I instancji zostało przez Skarżącego wniesione w placówce pocztowej W. w dniu 28 lipca 2015r., o czym świadczy widniejąca na kopercie data stempla pocztowego (k- 18 akt administracyjnych). Tym samym zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia (1 dzień po ustawowym terminie). W związku z powyższym za zasadne należy uznać stwierdzenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., że postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2015r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, zgodnie z dyspozycją art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 236 oraz art. 239 O,.p.. W świetle ww. przepisów konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Uchybienie terminowi nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest bowiem pogląd, że uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2009 r., w sprawie I FSK 854/08). Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia, dlatego też postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia (odwołania) powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po analizie zgromadzonego w tym zakresie materiału dowodowego. W badanej sprawie warunki te zostały spełnione. Przekroczenie terminu jest oczywiste i udokumentowane w sposób niebudzący wątpliwości. W tym stanie rzeczy Sąd uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło