III SA/Wa 2858/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Owsiak po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K.K. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 2858/17 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie - W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł Skarżący – K.K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia z 5 października 2017 r. wezwano Skarżącego do złożenia do złożenia w Sądzie wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponadto, wezwano Skarżącego do nadesłania zeznań podatkowych skarżącego oraz osób prowadzących ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe za 2016 r., wskazania i udokumentowania wszystkich aktualnych źródeł utrzymania skarżącego oraz osób prowadzących ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe (wynagrodzenie za pracę, renta, zasiłki, inne świadczenia), nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za ostatnie trzy miesiące, przedstawienia zestawienia wysokości miesięcznych dochodów i wydatków składających się na bieżące utrzymanie skarżącego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wskazania i udokumentowania innych okoliczności, które uniemożliwiają skarżącemu poniesienie kosztów sądowych - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W piśmie z 19 października 2017 r. Skarżący poinformował o złożeniu wniosku na urzędowym formularzu PPF i jednocześnie wniósł o przedłużenie, o co najmniej 14 dni, terminu na dostarczenie dokumentów źródłowych i złożenie dodatkowych oświadczeń. Do pisma załączył formularz PPF, w którym wypełnił jedynie pierwszą stronę i złożył podpis. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2017 r. starszy referendarz sądowy w WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zawnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest możliwa weryfikacja sytuacji finansowej Skarżącego, gdyż do dnia wydania postanowienia nie nadesłał dokumentów i oświadczeń, do których złożenia był wzywany. Ponadto, złożony przez niego formularz nie zawiera żadnych danych o jego sytuacji finansowej. W dniu 13 grudnia 2017 r. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że starszy referendarz sądowy dokonał błędnej oceny jego sytuacji majątkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 260 § 1 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast uregulowana w art. 243-262 P.p.s.a. instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Celem ustanowienia prawa pomocy było zapewnienie osobom fizycznym i jednostkom organizacyjnym znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej rzeczywistej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W dalszej kolejności wskazania wymaga, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, czyli stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym, np. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Jeżeli natomiast oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Obowiązek ten rozciąga się przy tym na wszystkie dokumenty zawierające dane na temat sytuacji majątkowej strony, pozwalające tym samym zbadać istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy. Wystosowanie wezwania ma na celu weryfikację informacji zawartych we wniosku poprzez ich konfrontację ze stosowną dokumentacją i w efekcie poczynienie ustaleń, które byłyby wolne od jakichkolwiek wątpliwości. Podkreślić w tym miejscu także należy, że przyznanie prawa pomocy następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że w stosunku do jego osoby zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Użyte w treści art. 246 P.p.s.a. słowo "wykazać" oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11). W przedmiotowej sprawie starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, przyjmując, że nie było możliwe dokonanie pełnej oceny realnej kondycji finansowej Skarżącego. W ocenie Sądu, starszy referendarz sądowy prawidłowo zbadał przesłanki przyznania prawa pomocy uznając, że Skarżący nie wykazała w sposób należyty, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż Skarżący w sposób celowy ukrywa przed Sądem swoją sytuację finansową. Wskazać trzeba, że Skarżący do dnia wydania niniejszego postanowienia nie złożył żadnych dokumentów dot. jego sytuacji finansowej, mimo, że od dnia wydania stosowanego zarządzenia przez starszego referendarza sądowego minęły już prawie cztery miesiące. Ponadto, Skarżący złożył formularz PPF, w którym wypełnił jedynie pierwszą stronę i złożył podpis. Działania Skarżącego stanowią w istocie nadużycia prawa procesowego, gdyż Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w celu przedłużenia postępowania sądowego a nie uzyskania prawa pomocy. Mając na względzie powyższe, Sąd działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.