III SA/Wa 2881/11

WyrokWSA w Warszawie2012-07-20

Skład orzekający: Marek Kraus, Krystyna Kleiber, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego (in rem) bez poinformowania o tym podatnika przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, skutkuje zawieszeniem biegu tego terminu, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. (sygn. akt P 30/11)?
Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania karnego skarbowego (in rem) bez poinformowania o tym podatnika przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie skutkuje zawieszeniem biegu tego terminu. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. (sygn. akt P 30/11) stwierdziło niezgodność art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej z Konstytucją RP w zakresie, w jakim wywołuje skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia, gdy podatnik nie jest informowany o postępowaniu. W związku z tym, jeśli nie zaistniały inne okoliczności skutkujące zawieszeniem lub przerwaniem biegu przedawnienia, a jedynie wszczęcie postępowania karnego skarbowego, należy uznać, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez firmy, które zdaniem organów nie były rzeczywistymi dostawcami towaru. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Kluczowym zagadnieniem stało się ustalenie, czy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz T. S. kwoty 5.617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2012 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz T. S. kwotę 5.617 zł (słownie: pięć tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] określającą T. S., prowadzącemu działalności gospodarczą pod nazwą "A." (dalej: "Skarżący"), wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do października 2005 r. i za grudzień 2005 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za luty 2005 r. Rozstrzygnięcia te zapadły w następującym stanie faktycznym. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. wszczął u Skarżącego postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. W wyniku postępowania kontrolnego stwierdził, że Skarżący w okresie od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 31 maja 2005 r., naruszając postanowienia § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm., dalej: "rozporządzenie z 2004 r.") dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w oparciu o następujące faktury VAT, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji dostawy towaru, wystawione przez M. M., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą F.H.U. "M.": Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej podkreślił, że ustalenia takie wynikają z włączonych do akt postępowania kontrolnego, postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., materiałów dowodowych. Wymienił w szczególności przesłuchania, dokonane w trakcie prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w O. postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...], M. P. (z domu M.) z dnia [...] kwietnia 2009 r., w charakterze podejrzanej oraz R. M. z dnia [...] marca 2009 r., w charakterze świadka. Wskazał także, iż zgromadzony przez Prokuraturę w trakcie postępowania przygotowawczego o sygn. akt [...] materiał dowodowy stał się podstawą wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia [...] marca 2010 r. o sygn. akt [...]. W powołanym wyroku w sprawie M. P. (z domu M.) Sąd stwierdził, że brała ona udział - w okresie od października 2004 r. do września 2005 r. w zorganizowanej grupie przestępczej, zajmującej się wprowadzeniem do legalnego obrotu gospodarczego paliwa niewiadomego pochodzenia oraz wystawiała, w ramach prowadzonej fikcyjnej działalności, w sposób nierzetelny faktury VAT dokumentujące sprzedaż oleju napędowego na rzecz indywidualnych odbiorców, których dane otrzymywała od ustalonej osoby, wiedząc o tym, że w rzeczywistości nie była właścicielem ani dostawcą towaru widniejącego na wystawionych dokumentach, przyjmowała także od odbiorców paliwa firmy "M." zapłatę, a następnie przekazywała za pośrednictwem R. M. środki płatnicze J. G. Wyrok ten jest prawomocny. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdził także, iż Skarżący w okresie od dnia 1 czerwca 2005 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. naruszył przepisy art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej - "u.p.t.u."), dokonując obniżenia zadeklarowanego podatku należnego o podatek naliczony na podstawie faktur VAT, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji dostawy towaru, wystawionych przez M. M., prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą F.H.U. "M." oraz A. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "I.": Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej ustalił powyższe w oparciu o włączony do akt postępowania kontrolnego postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., materiał dowodowy - dotyczący A. S., prowadzącego działalność gospodarcza pod firmą "I.". Wskazał, że A. S. przesłuchany w charakterze podejrzanego w dniu [...] października 2006 r. zeznał, że nigdy nikomu nie sprzedawał oleju napędowego, ani też go nie kupował oraz, że wystawiał, poświadczające nieprawdę, faktury VAT dotyczące sprzedaży przez jego firmę oleju napędowego. A. S. zeznał ponadto w dniu [...] kwietnia 2007 r., że jego rolą było jedynie wypisywanie faktur na komputerze z listy jaką otrzymał od J. G. i R. M. zaś celem uwiarygodnienia swojej działalności rozliczał się z prowadzonej przez siebie działalności w Urzędzie Skarbowym. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wskazał, że działalność prowadzona przez A. S. stała się podstawą sformułowania przeciwko niemu aktu oskarżenia z dnia [...] czerwca 2007 r., sporządzonego przez Prokuraturę Okręgową w O. i skierowanego do Sądu Rejonowego w P., który prowadzi sprawę pod sygn. akt [...]. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdził, na podstawie art. 193 § 1 i art. 193 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "O.p."), że prowadzone przez Skarżącego w okresie od lutego 2005 r. do października 2005 r. ewidencje dla potrzeb podatku od towarów i usług, będące "księgą" w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 4 O.p., są nierzetelne w części obejmującej zaewidencjonowanie faktur VAT wystawionych przez "M." oraz "I.", gdyż nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego. Uznał, że w tym zakresie ewidencje te nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Wskazał także, iż załączone do pisma Skarżącego z dnia [...] grudnia 2010 r. zestawienia faktur VAT, dokumentujących zakup oleju napędowego w szczegółowo wskazanych ilościach oraz zeznania świadków - kierowców zatrudnionych u T. S. nie wniosły niczego istotnego do ustaleń postępowania. W ocenie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej problemem źródła pochodzenia paliwa, jego ilości, miejsca przechowywania, sposobu dostarczania oraz wielkości zużycia nie miał znaczenia w sprawie. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdził ponadto, że Skarżący, naruszając przepis art. 109 ust. 3 u.p.t.u., zawyżył o kwotę 30 zł wartość zadeklarowanego podatku naliczonego za grudzień 2005 r., wykazując w deklaracji kwotę 26.120 zł, podczas gdy z rejestru zakupów VAT za ten miesiąc wynikała kwota 26.090 zł. 2. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Skarżący, działając poprzez pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Decyzji zarzucił: 1) naruszenie § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia z 2004 r. oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u., poprzez uznanie, iż faktura dokumentująca czynność, która w rzeczywistości miała miejsce nie może stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego, 2) naruszenie art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich działań, które mogłyby wyjaśnić sprawę, 3) naruszenie art. 191 O.p. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu, 4) naruszenie art. 210 § 4 O.p. poprzez nie odniesienie się do dowodów dopuszczonych w styczniu 2011 r. na wniosek Skarżącego. 3. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podkreślił na wstępie, że możliwość orzekania za okresy od stycznia do listopada 2005 r. w kwestii rozliczenia podatku od towarów i usług, ustała z końcem 2010 r., co wynika z brzmienia art. 70 § 1 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności. Zauważył jednakże, iż pomimo upływu okresu wskazanego w art. 70 § 1 O.p. w niniejszej sprawie nie nastąpiło przedawnienie z uwagi na wszczęte w dniu [...] listopada 2010 r. postępowanie karne skarbowe, skutkujące, w myśl art. 70 § 6 ust. 1 O.p., zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w pierwszej kolejności musiał dokonać oceny ustaleń stanu faktycznego, gdyż jego błędne ustalenie przesądzałoby o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Wskazał, że organy podatkowe obowiązane są gromadzić dowody przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść podatnika, ale nie mogą być obarczone obowiązkiem poszukiwania dowodów w nieograniczonym zakresie i podważających ich własne ustalenia. Stwierdził, że organ pierwszej instancji uczynił temu zadość, gdyż zgromadził materiał dowodowy w sposób niezbędny do podjęcia decyzji - dopuścił wszystkie możliwe dowody, poddał analizie dokumenty księgowe oraz m.in. wyjaśnienia złożone przez Skarżącego i protokoły przesłuchania świadków. Włączył, także, jako dowody w sprawie, dokumenty znajdujące się w aktach o sygn. [...] Sądu Okręgowego w O. oraz o sygn. [...] Sądu Rejonowego w P. Dyrektor Izby Skarbowej, odnosząc się do meritum sprawy, stwierdził, że z orzecznictwa sądowo-administracyjnego wynika, że przepis art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u. należy interpretować w taki sposób, że faktura nie odzwierciedlająca rzeczywiście dokonanej czynności przez jej wystawcę, która rodziłaby u niego obowiązek podatkowy, nie daje odbiorcy tej faktury prawa do odliczenia wykazanego w niej podatku. Zauważył, że sama faktura nie tworzy prawa do odliczenia podatku od towarów i usług na niej wykazanego, bowiem przysługuje ono tylko wówczas, gdy podatek naliczony związany jest nie tylko z faktycznie dokonanymi czynnościami, ale wykonanymi przez podatnika uprawnionego do wystawienia faktury. Podkreślił, że organy podatkowe są obowiązane do badania nie tylko wysokości kwot podatku naliczonego, lecz również walorów formalnych faktury oraz okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów lub usług. Zaznaczył, że zasada neutralności podatku od towarów i usług dotyczy nie tylko czynności (dostaw towarów i usług) podlegających co do zasady opodatkowaniu tym podatkiem, ale także podmiotów będących stronami tych czynności. Zatem wystawienie faktury przez podmiot, który nie był dostawcą towaru (usługi) powoduje naruszenie zasady neutralności podatku od towarów i usług nawet wówczas, gdy towar (usługa) zostały nabyte przez podatnika z innego (nieujawnionego) źródła. W ocenie Dyrektora izby Skarbowej wskazana zasada neutralności nie uzasadnia zatem zachowania przez Skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT, wystawionych przez firmę M. oraz I., gdyż faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistości, bowiem nie dokumentują transakcji (czynności) zawartych pomiędzy podmiotami ujawnionymi w ich treści. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że organ podatkowy nie kwestionuje faktu nabycia oleju napędowego przez Skarżącego. Prawo do pomniejszenia podatku należnego zakwestionowane zostało ze względu na fakt, iż podmioty te w rzeczywistości nie były stroną transakcji wskazanej na fakturach. Wystawiane faktury były zatem nierzetelne, gdyż jako właściciela sprzedawanego oleju napędowego przedstawiały podmiot, który nim nie był. Zaznaczył także, iż działalność podmiotów M. oraz I. polegała jedynie na wystawianiu faktur za sprzedaż oleju napędowego, którym firmy te w ogóle nie dysponowały. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym opinia biegłego w kwestii ilości zużytego dla celów prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie zgodził się ponadto z zarzutem Skarżącego nie odniesienia się przez organ pierwszej instancji do dowodów przeprowadzonych na wniosek Skarżącego w styczniu 2011 r. i wskazał, że w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej szczegółowo odniesiono się zarówno do zeznań świadków jak i znajdujących się w aktach sprawy zestawień dotyczących zakupu i zużycia paliwa. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję organu odwoławczego Skarżący, działając poprzez pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzucił: 1) naruszenie § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia z 2004 r. oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u., poprzez uznanie, iż faktura dokumentująca czynność, która w rzeczywistości miała miejsce nie może stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego, 2) naruszenie art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich działań, które mogłyby wyjaśnić sprawę, 3) naruszenie art. 191 O.p. poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów zgromadzonych w postępowaniu, 4) naruszenie art. 210 § 4 O.p. poprzez nie odniesienie się do dowodów dopuszczonych w styczniu 2011 r. na wniosek Skarżącego. W uzasadnieniu skargi ponownie przedstawił argumentacje zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. 5. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. 6. . Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 12 lipca 2012 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W., w odpowiedzi na wezwanie Sądu z 9 lipca 2012 r., złożył kserokopię postanowienia Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] listopada 2010 r., na mocy którego wszczęto postępowanie karno-skarbowe o sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 7.1. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 7.2. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów, niż zostały w niej powołane . Na wstępie stwierdzić trzeba, że jak trafnie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej możliwość orzekania, w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług, za miesiące od stycznia do listopada 2005 r. ustała z końcem 2010 r., co wynika z brzmienia art. 70 § 1 O.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności podatku. Dyrektor Izby Skarbowej stanął jednocześnie na stanowisku, że w sprawie niniejszej nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego, gdyż przed upływem terminu określonego w art. 70 § 1 O.p., tj. w dniu 22 listopada 2010 r. wszczęto postępowanie karne-skarbowe, skutkujące, w myśl art. 70 § 6 ust. 1 O.p., zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Zauważyć należy w związku z tym, że Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt I FSK 525/10, na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) i art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm., dalej: "ustawa o Trybunale Konstytucyjnym") przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik nie jest informowany, do momentu uznania go za podejrzanego – jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?" Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie o sygn. akt P 30/11 (Dz. U. z 2012 r. poz. 848), udzielił odpowiedzi na pytanie prawne przedstawione mu ww. postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z ustnych motywów podjętego rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego wynika, że jedną z przyczyn zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Skutek ten następuje z mocy prawa z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia w sprawie (in rem), o którym podatnik nie jest informowany. W związku z tym nie wie on o zaistnieniu przesłanki zawieszenia biegu przedawnienia. Powstaje wówczas stan niepewności co do sytuacji prawnej podatnika, który nie wie, czy jego zobowiązanie podatkowe wygasło, bowiem o tym, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne skarbowe, podatnik dowiaduje się dopiero z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów ( w fazie postępowania in personam). Trybunał wskazał następnie, że zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa wymaga, by podatnik nie tkwił w stanie niepewności przez bliżej nieokreślony czas. Art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem 5-letniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., narusza zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, gdyż o zmianie swojej sytuacji faktycznej i prawnej podatnik dowiaduje się po tym, jak ta zmiana już nastąpiła. Trybunał podkreślił, że naruszenie zasady ochrony zaufania do państwa i prawa polega na tym, że ze zdarzeniem, o którym podatnik nie jest informowany, ustawodawca wiąże niekorzystne dla niego skutki prawne w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż zakwestionowany przepis, w obecnie obowiązującym brzmieniu, również zawiera normę uznaną za niekonstytucyjną, co skutkuje koniecznością nowelizacji art. 70 § 6 pkt 1 O.p.( zob. Komunikat prasowy wydany po ogłoszeniu ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. dostępnym na stronie internetowej http://www.trybunal.gov.pl) 7.3. W związku w powyższym wskazać należy, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym orzeka on w sprawach zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją RP, natomiast w myśl art. 69 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym orzeczenie Trybunału może odnosić się do całego aktu normatywnego albo do poszczególnych jego przepisów. Z kolei zgodnie z art. 190 ust. 1 i ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne oraz wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. 7.4. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że sprawa niniejsza dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług, za poszczególne miesiące od lutego do października 2005 r., oraz za grudzień 2005r. w związku z tym termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące od lutego do października kończył się z upływem 2010 r., a za miesiąc grudzień z końcem 2011r. co wynika z brzmienia art. 70 § 1 O.p. Natomiast decyzje organów podatkowych obu instancji zostały wydane i doręczone w 2011r. Postanowienie Inspektora Kontroli Skarbowej, na mocy którego wszczęto postępowanie karno-skarbowe w sprawie (in rem) wydane zostało dnia [...] listopada 2010 r. W aktach sprawy brak jest dowodu, iż do końca 2010 r., a więc końca biegu 5-letniego terminu przedawnienia, Skarżący został poinformowany, aby postępowanie to przerodziło się w postępowanie karno-skarbowe przeciwko niemu (in personam). Dyrektor Izby Skarbowej pomimo wezwania Sądu do nadesłania postanowienia o przedstawieniu zarzutów Skarżącemu takiego dokumentu nie przedłożył. Zgodnie zatem z przedstawionym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. należy w niniejszej sprawie pominąć skutki prawne art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wydanym postanowieniem Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2010 r., na mocy którego wszczęto dochodzenie o przestępstwo skarbowe. Jednocześnie należy wskazać, że w aktach sprawy brak jest dowodu wskazującego na zaistnienie innych okoliczności skutkujących zawieszeniem lub przerwaniem biegu przedawnienia. W związku z powyższym ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy ustali czy w niniejszej sprawie zaszły inne okoliczności skutkujące zawieszeniem względnie przerwaniem biegu przedawnienia, o których mowa w art. 70 O.p W przypadku braku w przedmiotowej sprawie innych okoliczności skutkujących zawieszeniem względnie przerwaniem biegu przedawnienia, niż wskazane przez Dyrektora Izby Skarbowej wszczęcie przez Inspektora Kontroli Skarbowej w dniu [...] listopada 2010 r. postępowania karnego skarbowego należy uznać, że możliwość orzekania w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług Skarżącego za okresy od lutego do października 2005 r. przedawniła się z końcem 2010 r. W związku z powyższym przedwczesne jest ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego zawartych w skardze. 7.5. Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Skarbowej w W. uwzględni przedstawioną w niniejszym wyroku ocenę prawną. 7.6. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c ) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego w kwocie równej uiszczonemu wpisowi, opłacie skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło