III SA/Wa 2894/16
WyrokWSA w Warszawie2017-08-29
Skład orzekający: Sylwester Golec, Anna Sękowska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie wezwania do stawienia się w charakterze podejrzanego w sprawie karnej skarbowej, dotyczącej uchylania się od opodatkowania przez niezłożenie zeznania podatkowego, skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Doręczenie wezwania do stawienia się w charakterze podejrzanego w sprawie karnej skarbowej nie skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli wezwanie to nie informuje o wszczęciu postępowania karnego skarbowego związanego z tym zobowiązaniem. W takiej sytuacji organ egzekucyjny nie wykazał, że egzekwowane zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, co skutkuje obowiązkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego zobowiązania podatkowego z powodu jego przedawnienia. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, twierdząc, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z doręczeniem wezwania do stawienia się w charakterze podejrzanego w sprawie karnej skarbowej. Skarżący zaskarżył postanowienie organu drugiej instancji, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia i nierozpoznanie zarzutów zażalenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz M. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Anna Wesołowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2016r., nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz M. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
III SA/Wa 2894/16
Uzasadnienie
Na podstawie akt sprawy Sąd przyjął następujący stan faktyczny za podstawę do wydania wyroku w sprawie.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. prowadził postepowanie egzekucyjne w stosunku do Skarżącego M.C.G.. Przedmiotem egzekucji było zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2009.
Skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619, z późn. zm), dalej: "u.p.e.a." W uzasadnieniu wniosku Skarżący stwierdził, że zobowiązanie podatkowe egzekwowane od Skarżącego wygasło na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), dalej powoływanej, jako "O.p." wskutek przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. We wniosku wskazano również, że organ przed wystawieniem tytułu wykonawczego nie wysłał do Skarżącego upomnienia.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że [...] listopada 2015 r. wszczął postępowanie karne skarbowe, które dotyczyło zobowiązania podatkowego egzekwowanego w niniejszej sprawie. Organ na podstawie art. 70c O.p. wysłał do Skarżącego zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Przesyłka zawierająca zawiadomienie została zwrócona do organu jako przesyłka nieodebrana. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. [...] listopada 2015 r. wysłał do Skarżącego wezwanie do stawienia się w charakterze podejrzanego w sprawie uchylania się od opodatkowania przez niezłożenie zeznania podatkowego PIT-36 za 2009 r. tj. o czyn z art. 54 § 2 O.p. k.k.s. Wezwanie to zostało doręczone [...] listopada 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że doręczenie tego wezwania spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Organ wskazał też, że w sprawie na podstawie § 2 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia [...] października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2014 r., poz. 1494 ze zm.) nie było wymagane doręczenie Skarżącemu upomnienia przed wystawieniem tytułu wykonawczego.
Na postanowienie organu pierwszej instancji Skarżący wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W..
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Organ drugiej instancji zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że doręczenie Skarżącemu wezwania z dnia [...] listopada 2015 r. do stawienia się w charakterze podejrzanego w sprawie uchylania się od opodatkowania przez niezłożenie zeznania podatkowego PIT-36 za 2009 r. tj. o czyn z art. 54 § 2 O.p. k.k.s., spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
Na postanowienie organu drugiej instancji Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. przez uznanie, że egzekwowany obowiązek nie wygasł wskutek przedawnienia,
- art. 7, art. 71 § 1, art. 80 k.p.a. przez nierozpoznanie w pełni zarzutów zawartych w zażaleniu, które podniesiono w związku z błędnym doręczaniem Skarżącemu pisma zawiadamiającego o zwieszeniu biegu terminu przedawnienia.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę zarzuty w niej wywiedzione uznał za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sąd na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) dalej powoływanej jako P.p.s.a. rozpoznał sprawę niniejszą w trybie uproszczonym.
W rozpoznanej sprawie organy obydwu instancji odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczyło prowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie egzekucyjne. Podstawą do odmowy uznania zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego było twierdzenie przez organy obydwu instancji, że w niniejszej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Czynnością, która spowodowała zdaniem organów zawieszenie biegu terminu przedawnienia było wszczęcie postępowania karnego skarbowego dotyczącego zobowiązania podatkowego, którego dotyczy niniejsza sprawa. Zdaniem organów o wszczęciu tego postępowania Skarżący został skutecznie zawiadomiony w dniu [...] listopada 2015 r., kiedy to doręczono mu wezwanie organu prowadzącego dochodzenia karne skarbowe z dnia [...] listopada 2015 r. do stawienia się w charakterze podejrzanego w sprawie uchylania się od opodatkowania przez niezłożenie zeznania podatkowego PIT-36 za 2009 r. tj. o czyn z art. 54 § 2 O.p. k.k.s.
Oceniając skuteczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczyła niniejsza sprawa, należało wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 781/16 dokonał oceny prawnej skutków prawnych doręczenia Skarżącemu, wskazanego w wydanych w niniejszej sprawie postanowieniach organów obydwu instancji, wezwania z dnia [...] listopada 2015 r. w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy niniejsza sprawa. W wyroku tym Sąd stwierdził, że przedmiotowe wezwanie nie spowodowało zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy niniejsza sprawa. Sąd stwierdził, że zawiadomienie to nie informowało o wszczęciu postępowania karnego skarbowego związanego ze zobowiązaniem podatkowym, którego egzekucja była prowadzona w niniejszej sprawie.
Wskazany wyrok jest prawomocny. Stosownie do treści art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Na podstawie powołanych przepisów ocena prawna zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 781/16 jest wiążąca w niniejszej sprawie. Według tej oceny powoływane w niniejszej sprawie przez organy obydwu instancji skierowane do Skarżącego wezwanie z dnia [...] listopada 2015 r. do stawienia się w organie w charakterze podejrzanego nie skutkowało zawieszeniem na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, które było egzekwowane od Skarżącego w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w rozpoznanej sprawie organ nie wykazał, że w sprawie egzekwowano zobowiązanie podatkowe, które nie uległo przedawnieniu. Efektem tego było bezpodstawne orzeczenie zaskarżonym postanowieniem oraz postanowieniem organu pierwszej instancji, na podstawie przedmiotowego wezwania, o braku przesłanki do zastosowania w sprawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W rozpoznanej sprawie doszło do błędnej odmowy zastosowania przez organy art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 O.p. i w zw. z art. 70 § 1 pkt 6 O.p.
Przy ponowny rozpoznaniu wniosku Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego organy będą miały obowiązek uwzględnić ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania przed sądem składały się: wpis w kwocie 100 zł pobrany od Skarżącego na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł ustalone na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r. Nr 31, poz. 153).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło