III SA/Wa 2902/16

WyrokWSA w Warszawie2017-10-05

Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Małgorzata Długosz-Szyjko, Barbara Kołodziejczak-Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu ruchomości, może być podstawą do kwestionowania prawidłowości określenia wierzyciela egzekucyjnego oraz czy organ egzekucyjny ma obowiązek wyjaśniać własność zajętych ruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga na czynność egzekucyjną (art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) ma charakter subsydiarny i nie może być podstawą do kwestionowania kwestii, dla których ustawa przewiduje inne środki prawne, takie jak zarzuty (art. 33 u.p.e.a.). Dotyczy to również prawidłowości określenia wierzyciela. Ponadto, organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do badania własności zajmowanych ruchomości, a jedynie do zajęcia tych, którymi zobowiązany faktycznie włada, z wyłączeniem przedmiotów wyłączonych spod egzekucji. Właściciel rzeczy może dochodzić swoich praw poprzez wniosek o wyłączenie spod egzekucji.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wszczął postępowanie egzekucyjne wobec H. sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu kar pieniężnych. W celu realizacji należności dokonano zajęcia ruchomości Spółki w postaci automatów do gier. Spółka wniosła skargę na czynność egzekucyjną, zarzucając m.in. jej podjęcie w czasie uchylenia decyzji wymiarowych przez sąd administracyjny oraz wadliwe określenie tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny oddalił skargę, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, podnosząc m.in. że zajęte ruchomości nie stanowią jej własności.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wszczął postępowanie egzekucyjne wobec H. sp. z o.o. z siedzibą w W. [dalej "Skarżąca" lub "Spółka"], na podstawie tytułu wykonawczego z [...] września 2015 r., obejmującego zaległości z tytułu kary pieniężnej w kwocie 36 000 zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz na podstawie tytułu wykonawczego Dyrektora Izby Celnej w S. z [...] stycznia 2016 r. obejmującego zaległości z tytułu kary pieniężnej w kwocie 36 000 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Podstawę prawną obowiązków stanowiła decyzja z [...] czerwca 2015 r. oraz decyzja z dnia [...] kwietnia 2015 r., utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. W celu realizacji należności objętych ww. tytułami wykonawczymi Dyrektor Izby Celnej w W. dokonał czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu ruchomości Spółki w postaci automatów do gier A. nr [...], A. nr [...], A. nr [...], H. nr [...], A. nr [...], C. nr [...], H. nr [...], H. nr [...], B. nr [...], A. nr [...], A. nr [...] [akta post. adm. – k. 52, 54-55, 58]. Skarżąca wniosła skargę na powyższą czynność egzekucyjną, tj. zajęcie automatów, wskazując, że została podjęta w czasie uchylenia decyzji wymiarowych przez sąd administracyjny. Ponadto podniosła, że zakazy eksploatowania automatów do gier losowych w miejscu nie będącym kasynem gry oraz nieobjętym ważną koncesją na prowadzenie kasyna gry, jako przepisy techniczne, które nie były w Polsce notyfikowane, nie mogą być stosowane wobec osób, które tych zakazów nie przestrzegają. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w W. [akta post. adm. – k. 70-73] oddalił skargę na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu i odbiorze ruchomości w postaci automatów do gier. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie [akta post. adm. – k. 81-82]. Organowi zarzucono naruszenie art. 67 § 2 pkt 4 w związku z art. 67 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., zwanej dalej "u.p.e.a." lub "ustawą"] wskazując, że w przedmiotowej sprawie doszło do niewłaściwego określenia tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, który organ egzekucyjny, określił jako tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. [nr [...] oraz nr [...]], w sytuacji gdy wobec Zobowiązanej Spółki na podstawie takich tytułów wykonawczych nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne. Spółka zarzuciła również Organowi naruszenie art. 32 w związku z art. 15 ustawy poprzez oddalenie skargi na czynność egzekucyjną, którą należałoby uznać za podjętą w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego i z brakiem poszanowania zasady upomnienia. Postanowieniem z [...] lipca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Organu pierwszej instancji [akta post. adm. – k. 89-93]. Według Organu w niniejszej sprawie zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier dokonano zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazano, że zajęcie nastąpiło poprzez sporządzenie przez poborcę skarbowego protokołów zajęcia, które spełniają wymogi formalne określone w art. 67 § 4 ustawy. Organ podkreślił, iż w ramach skargi na czynności egzekucyjne rozpoznaniu podlegają jedynie zarzuty dotyczące kwestii formalnoprawnych w ramach realizacji danej czynności egzekucyjnej, Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził prawidłowość wskazania w protokołach zajęcia jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S. Powołał się na obowiązujące od 1 października 2015 r. przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania [Dz.U. z 2015 r. poz. 1494]. Wskazał, że zgodnie z jego § 3 w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. Organ podniósł, iż zobowiązanej Spółce odpis tytułu Dyrektora Izby Celnej w W. został doręczony w dniu 29 grudnia 2015 r., natomiast odpis tytułu wykonawczego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w S. został doręczony w dniu 25 stycznia 2016 r. W ocenie Organu nie można zatem przyjąć argumentacji Skarżącej, iż czynności egzekucyjne podjęte zostały w ramach nieprawidłowo wszczętego postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. ponadto wskazał, że w odniesieniu do zarzutów Spółki wskazanych w uzasadnieniu skargi, a dotyczących naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 ustawy, Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. zarzuty zgłoszone pismem z dnia 26 lutego 2016 r. oraz z dnia 3 marca 2016 r., oddalił z uwagi na złożenie ich z uchybieniem terminu. Skarżąca wniosła skargę do Sądu na powyższe postanowienie, w której zarzuciła Organowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Organu pierwszej instancji, podczas gdy powinien wyjaśnić, czy ruchomości, których zajęcia dokonano stanowiły własność zobowiązanego. Podniesiono, że czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona. W niniejszej sprawie zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej Spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych. W ocenie Skarżącej w przedmiotowej sprawie doszło do niewłaściwego określenia tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia. Organ egzekucyjny określił go jako tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. nr [...], w sytuacji gdy wobec zobowiązanej Spółki na podstawie takiego tytułu wykonawczego nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne. W efekcie czynność taką należałoby uznać za podjętą w ramach niewszczętych prawidłowo postępowań egzekucyjnych oraz z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia, co powinno uzasadniać uwzględnienie skargi; Skarżąca podniosła również, że prawidłowo wystosowane zawiadomienie o zajęciu determinuje prawidłowość samej czynności egzekucyjnej. Protokół jako dowód przeprowadzenia danej czynności egzekucyjnej musi wiernie obrazować jej przebieg oraz zawierać w swej treści wszystkie elementy obligatoryjne wynikające z art. 67 § 4 u.p.e.a. W tym zakresie Skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w spr. o sygn. akt III SA/Wa 1523/11, oraz poglądy przedstawicieli doktryny. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.] sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Z 2012 r., poz. 270 dalej "P.p.s.a."], sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W piśmie Spółki zatytułowanym "Skarga na czynności egzekucyjne" [akta post. adm. – k. 69-73] podano podstawę prawną żądania Skarżącej, tj. art. 54 § 1 ustawy. W piśmie tym sformułowano dodatkowo zarzut jako środek procesowy z art. 33 § 1 u.p.e.a., nawiązujący do niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w sprawie, co Skarżąca umotywowała brakiem notyfikacji projektów przepisów technicznych [ustawy o grach hazardowych w wersji uchwalonej 19 listopada 2009 r. w Komisji Europejskiej, co – zdaniem Skarżącej – ma stanowić bezwzględny warunek dla ograniczenia w zakresie automatów do gier losowych. Nie może być zatem wątpliwości, że granicę sprawy niniejszej wyznacza tylko art. 54 ustawy egzekucyjnej. W tak zakreślonych granicach sprawy, przedmiotem analizy Organu egzekucyjnego, a następnie Organu nadzoru, mogły być tylko kwestie o charakterze formalnym i wykonawczym, dotyczące konkretnej czynności egzekucyjnej, gdyż przyznane w ustawie środki ochrony prawnej zobowiązanego są względem siebie niekonkurencyjne. W ramach skargi na czynność egzekucyjną nie mogą więc być rozpatrzone kwestie, dla których ustawa przewiduje odrębny tryb rozpatrzenia, np. zarzuty z art. 33. Rozpatrując wniesioną do Sądu skargę należy zatem odnotować, że z akt w żaden sposób nie wynika, aby kwestionowana czynność egzekucyjna [zajęcie ruchomości – automatów do gry] została dokonana po wyroku sądu administracyjnego uchylającym decyzję będącą podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Wydaniu takiego wyroku zaprzeczył wierzyciel – Dyrektor Izby Celnej w S. [pisma tego organu z 5 kwietnia 2016 r. – akta post. adm., k. 67 i 69], zaś Spółka nie wskazała, o jaki wyrok jej chodzi. Niezależnie od tego wyjaśnić należy, że kwestia wydania takiego ewentualnego wyroku powinna być rozpatrywana w kontekście dopuszczalności egzekucji, czyli zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 ustawy, a nie skargi z art. 54. Wszystkie formalne wymogi czynności egzekucyjnej zostały w sprawie spełnione. Zastosowano istniejący środek egzekucyjny, protokół zajęcia odpowiada warunkom art. 98 § 1 ustawy, zawiera on opis zajętej rzeczy, spełnione zostały wszystkie warunki opisane w art. 97 – 100 ustawy egzekucyjnej, a także we wskazanych w postanowieniu przepisach wykonawczych. Kwestia ewentualnej bezprawności zakazu eksploatowania automatów do gier poza kasynem, jako nie dotycząca formy wykonanej czynności egzekucyjnej, nie może być przedmiotem skargi opartej na art. 54 ustawy. Tymczasem tej właśnie kwestii poświęcona została zasadnicza część pisma - skargi Spółki z dnia 18 lutego 2016 r. Pismo to obejmowało tylko dwie kwestie – dokonanie czynności po wyroku sądu administracyjnego [co okazało się nieprawdą], a nadto niedopuszczalność egzekucji wynikającą ze wskazywanego braku notyfikacji krajowych przepisów dotyczących gier hazardowych do Komisji Europejskiej. Ta druga kwestia została jednak powiązana z wniesionym zarzutem z art. 33 § 1 pkt 6 ustawy, dlatego słusznie nie została objętą rozpatrzeniem w ramach skargi z art. 54 upea. Natomiast w zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] kwietnia 2016 r. oddalające skargę Skarżąca podniosła nowe kwestie, tj. wadliwe oznaczenie tytułu wykonawczego [nieprawidłowe wskazanie, że podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. o nr [...] oraz [...], podczas gdy wobec Skarżącej nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie takich tytułów] oraz wadliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego i brak doręczenia upomnienia. Sąd nie podzielił zarzutów Skarżącej dotyczących błędnego określenia wierzyciela. Należy w pierwszej kolejności wskazać, że okoliczność dotycząca błędnego określenia wierzyciela mogła być kwestionowana w trybie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji z art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Ze względu na zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, okoliczności podlegające ocenie w postępowaniu dotyczącym zarzutów, nie mogą być przedmiotem rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne. Trzeba również wziąć pod uwagę, że kwestia wyznaczenia wierzyciela właściwego w sprawach dotyczących obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, czy też z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień została odrębnie uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania [t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 1200], a także rozporządzeniu Ministra Finansów z 15 września 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania [Dz. U. z 2015 r., poz. 1494]. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma treść § 3 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, zgodnie z którym, w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia [tj. 1 października 2015 r.], dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. Na mocy tego przepisu nastąpiła zmiana wierzyciela, którym w miejsce właściwych dyrektorów izb celnych stał się jeden organ – Dyrektor Izby Celnej w S. właściwy dla obszaru całego kraju. W niniejszej sprawie – jak wynika z treści tytułów wykonawczych – należności powstały przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. i nie zostały zapłacone. W związku z powyższym wierzycielem tej należności [w miejsce Dyrektora Izby Celnej w W.] jest obecnie Dyrektor Izby Celnej w S. W tytule wykonawczym wystawionym w dniu 4 stycznia 2016 r. [akta post. adm. – k. 3-4] wskazano jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S., bowiem miało to miejsce po wejściu w życie powołanego rozporządzenia, natomiast w tytule wykonawczym z [...] września 2015 r. [akta post. adm. – k. 12-13] a więc wystawionym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, wskazano jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w W. Organ w protokołach zajęcia ruchomości z dnia [...] lutego 2016 r. wskazał jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S., który był wierzycielem od dnia 1 października 2015 r. Takie działanie organu znajdowało podstawę prawną w treści rozporządzenia, które weszło w życie po wystawieniu tytułu wykonawczego. Tym samym wierzyciel został określony prawidłowo. Analiza akt sprawy świadczy zatem o prawidłowości oceny Organu nadzoru, że w zakresie zastrzeżeń co do wystawienia tytułów wykonawczych przez Dyrektora Izby Celnej w S., stanowisko Skarżącej pomija, że z przepisu § 1c rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. [wydanego zgodnie z delegacją ustawową] w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, dodanego na mocy nowelizacji z 15 września 2015 r., Dyrektor Izby Celnej w S. jest właściwy na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powyższe czyni postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. – nieuzasadnionym. Natomiast pozostałe kwestie nie mogły być przedmiotem skargi w trybie art. 54, gdyż dedykowana jest im instytucja zarzutów [art. 33 § 1 pkt 6 i 7 u.p.e.a.]. Pomijając więc okoliczność, że te dodatkowe kwestie były już spóźnione [podniesiono je dopiero w zażaleniu], także merytorycznie je oceniając nie mogły być podstawą uwzględnienia skargi. Ten sam błąd, dotyczący spóźnionego podniesienia kolejnych kwestii, Skarżąca popełniła w skardze do Sądu, w której zaakcentowała ewentualną okoliczność, że zajęte automaty nie stanowią jej własności, a także, że w protokołach zajęcia ruchomości błędnie wskazano wierzyciela [według Spółki wierzycielem nie jest Dyrektor Izby Celnej w S.], co miało skutkować obciążeniem Skarżącej ciężarem identyfikacji wierzyciela. Należy więc ponowić ocenę, że te kolejne okoliczności nie mogły już doprowadzić do uwzględnienia skargi w trybie art. 54 u.p.e.a. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego [zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a.], a więc również czynność polegającą na zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia ruchomości. Należy uwzględnić, że skarga na czynności egzekucyjne ma charakter środka subsydiarnego i nie będzie dopuszczalne jej wniesienie w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach, gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu [tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 1999 r., III SA 4503/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2000 r., III SA 827/99; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 stycznia 2007r., III SA/Wa 3474/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. Nie jest więc dopuszczalne podnoszenie w skardze na czynności egzekucyjne okoliczności stanowiących podstawy zarzutów wskazane w art. 33 § 1 u.p.e.a. również po upływie terminu do wniesienia zarzutów [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11, LEX nr 1413364]. W związku z powyższym organ podatkowy, rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne bada postępowanie egzekucyjne jedynie w wąskim zakresie, który sprowadza się do analizy dochowania wymogów ustawowych regulujących sposób i wymogi zastosowania, tak jak w tym przypadku, konkretnego środka egzekucyjnego. Powyższy zakres badania skargi na czynności egzekucyjne również determinuje zasięg kontroli przez Sąd Administracyjny zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a., z zastrzeżeniem art. 68 § 1 [który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania], podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi protokół zajęcia i odbioru ruchomości, sporządzony według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Na podstawie art. 67 § 2 pkt 1, 4-6 i 9, § 4 oraz art. 53 § 1 pkt 5 protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera: - oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; - numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; - kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; - kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; - datę wystawienia protokołu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. - wyszczególnienie zajętych ruchomości z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego; - adnotację, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera; - pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów; - pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór. - podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów. Jak wynika z akt sprawy, protokoły zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier z [...] lutego 2016 r. zawierają wszystkie elementy wskazane w wyżej wymienionych przepisach. W szczególności zostały do nich wpisane automaty do gier z oznaczeniem ich numerów i wartości szacunkowej. Protokoły zostały podpisane przez osoby uczestniczące w czynności, w tym poborcę skarbowego. Zawarto w nim adnotację o pozostawieniu zajętej ruchomości pod dozorem Pana A. K. w magazynie Izby Celnej w W., który własnoręcznym podpisem potwierdził fakt objęcia dozoru nad ruchomością oraz informację, że na zajętej ruchomości umieszczono znak ujawniających na zewnątrz jej zajęcie. Zostały więc spełnione przesłanki zajęcia ruchomości określone w art. 98 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Protokół zajęcia ruchomości został również doręczony Skarżącej – jej upoważniony przedstawiciel uczestniczył w czynności zajęcia, potwierdził też pisemnie odbiór protokołów. Tym samym spełniono wymogi wynikające z art. 98 § 2 u.p.e.a. Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut Skarżącej dotyczący niewyjaśnienia tego, czyją własność stanowiły zajęte automaty. Zgodnie z art. 97 § 2 u.p.e.a., zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. Na podstawie art. 97 § 2 u.p.e.a. poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada, z wyłączeniem tych przedmiotów, które są wyłączone spod egzekucji na podstawie art. 8 i n. u.p.e.a. Poborca nie jest również ani obowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł prawny do rzeczy, którą dysponuje. Przyjmuje się bowiem domniemanie, że wszystko, co znajduje się w mieszkaniu zobowiązanego, jest jego własnością. Zajęciu podlegają rzeczy ruchome stanowiące własność zobowiązanego i niezwolnione spod egzekucji [art. 13 § 1 u.p.e.a.] lub niewskazane w ustawie jako rzeczy niepodlegające egzekucji [art. 8 i n. u.p.e.a.], również wówczas, gdy nie znajdują się w posiadaniu zobowiązanego, lecz są w posiadaniu innej osoby [P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VII, Lex/el. 2015, komentarz do art. 97, pkt 3]. Osoba roszcząca sobie prawa do zajętej rzeczy może bronić swych praw, zgłaszając wniosek o wyłączenie danej rzeczy spod egzekucji. Zgodnie z art. 38 § 1 u.p.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. W sytuacji, gdy zobowiązana spółka ma świadomość, iż zajęte ruchomości nie stanowią jej własności, tylko własność osoby trzeciej, powinna o fakcie zajęcia powiadomić osobę, której jej zdaniem prawa majątkowe zostały naruszone, aby mogła ona ewentualnie wystąpić do organu egzekucyjnego ze stosownym wnioskiem. W myśl art. 168a u.p.e.a. osoba, która rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z których przeprowadzono egzekucję przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego, może dochodzić od zobowiązanego odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę. Zobowiązany odpowiada bowiem za szkodę poniesioną przez tę osobę, jeżeli wiedząc o tym, że rzecz lub prawo do niego nie należy, nie powiadomił właściciela o zajęciu rzeczy lub prawa w terminie umożliwiającym tej osobie złożenie żądania wyłączenia danej rzeczy lub prawa spod egzekucji. Tym samym zobowiązany odniósł korzyść wskutek skierowania egzekucji do rzeczy lub prawa majątkowego, które nie stanowiły jego własności [P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, wyd. VII, Lex/el. 2015, komentarz do art. 168a, pkt 2]. Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 7 i 77 kpa, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny winien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy ruchomości których dokonanie zajęcia planuje stanowią własność zobowiązanego. Z tych względów, nie dopatrując się żadnych uchybień natury formalnej w zakresie wykonania zajęcia ruchomości przez Organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło