III SA/Wa 2903/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-05
Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Małgorzata Długosz-Szyjko, Barbara Kołodziejczak-Osetek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu ruchomości, może być podstawą do kwestionowania legalności przepisów technicznych, które nie zostały notyfikowane, lub uchylenia decyzji stanowiących podstawę tytułu wykonawczego, jeśli inne środki prawne (np. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym) są dostępne lub termin na ich wniesienie upłynął?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i nie jest dopuszczalna, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, takie jak zarzuty. Kwestie dotyczące legalności przepisów technicznych lub uchylenia decyzji stanowiących podstawę tytułu wykonawczego nie mogą być przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną, jeśli dla tych kwestii przewidziany jest odrębny tryb postępowania. Ponadto, sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące wadliwego oznaczenia wierzyciela lub wszczęcia postępowania egzekucyjnego powinny być podnoszone w trybie zarzutów, a nie skargi na czynność egzekucyjną, zwłaszcza po upływie terminu do ich wniesienia.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej wszczął postępowanie egzekucyjne wobec spółki H. sp. z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu kar pieniężnych. Dokonano zajęcia automatów do gier. Spółka wniosła skargę na czynność egzekucyjną, podnosząc m.in. uchylenie decyzji wymiarowych przez sąd administracyjny oraz brak notyfikacji przepisów technicznych. Organ egzekucyjny oddalił skargę, a następnie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i wskazując na wadliwe określenie własności zajętych automatów oraz błędne oznaczenie tytułu wykonawczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
1. Dyrektor Izby Celnej w W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec H. sp. z o.o. z siedzibą w W. [dalej: "Skarżąca" lub "Spółka"], na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2015 r., obejmującego zaległości z tytułu kary pieniężnej w kwocie 36 000 zł wraz z odsetkami za zwłokę a także tytułu wykonawczego z [...] stycznia 2016 r. obejmującego kare pieniężna w kwocie 36 000 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Podstawę prawną obowiązków stanowiły dwie decyzje: decyzja z dnia [...] czerwca 2015 r., a także decyzja z [...] kwietnia 2015 r. utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. W celu realizacji należności objętych ww. tytułami wykonawczymi Dyrektor Izby Celnej dokonał czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu ruchomości Spółki, stanowiącej automat do gier A. nr [...] o szacunkowej wartości 2 050,00 zł, który to automat pozostawiono pod nadzorem pracownika magazynu depozytowego w L.
2. Skarżąca wniosła skargę na powyższą czynność egzekucyjną, tj. zajęcie i odbiór automatów, wskazując, że została podjęta w okolicznościach, gdy decyzje wymiarowe zostały uchylone przez sąd administracyjny. Ponadto podniosła, że zakazy eksploatowania automatów do gier losowych w miejscu, nie będącym kasynem gry oraz nieobjętym ważną koncesją na prowadzenie kasyna gry, jako przepisy techniczne, które nie były w Polsce notyfikowane, nie mogą być stosowane wobec osób, które tych zakazów nie przestrzegają.
Jednocześnie Skarżąca w skardze na czynność egzekucyjną zamieściła zarzut na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., zwanej dalej "u.p.e.a." lub "ustawą"], wskazując na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej ze względu na bezskuteczność obowiązków wyrażonych przez nienotyfikowane przepisy techniczne, powołując się zarazem na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w spr. połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11.
3. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w W. oddalił skargę na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu i odbiorze ruchomości w postaci automatów do gier [akta post. adm. – k. 26].
W odniesieniu do zawartych w skardze zarzutów Dyrektor Izby Celnej w W., postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. oddalił zarzuty z uwagi na głoszenie ich o terminie, wskazując, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ podkreślił, że skoro tytuł wykonawczy został doręczony zobowiązanej w dniu 29 stycznia 2016 r., a zatem termin do wniesienia zarzutów upłynął w dniu 5 stycznia 2015 r.
4. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Organowi zarzucono naruszenie art. 67 § 2 pkt 4 w związku z art. 67 § 4 u.p.e.a. wskazując, że zajęcia ruchomości dokonano na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w S., który nie stanowi w niniejszej sprawie podstawy prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie zaznaczono, że pod identycznym numerem tytułu wykonawczego prowadzone jest względem Skarżącej postępowanie egzekucyjne, ale na podstawie tytułu, który wystawiony został przez innego Dyrektora Izby Celnej. Spółka zarzuciła również Organowi naruszenie art. 32 w związku z art. 15 ustawy poprzez oddalenie skargi na czynność egzekucyjną, którą należałoby uznać za podjętą w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego i z brakiem poszanowania zasady upomnienia.
5. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Organu I instancji. Według Organu w niniejszej sprawie zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier dokonano zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazano, że zajęcie nastąpiło poprzez sporządzenie przez poborcę skarbowego protokołu zajęcia, który spełnia wymogi formalne określone w art. 67 § 4 ustawy.
Ponadto Organ wyjaśnił, że zarzuty Spółki wskazujące, iż zakazy eksploatowania automatów do gier losowych w miejscu niebędącym kasynem gry oraz nieobjętym ważną koncesją na prowadzenia kasyna gry, jako przepisy techniczne, które nie były w Polsce notyfikowane, nie mogą być stosowane wobec osób, które tych zakazów nie przestrzegają, nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 54 u.p.e.a. Podkreślono, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu ruchomości, ocenie podlegają wyłącznie kwestie odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny na podstawie art. 97 ustawy.
6. Skarżąca wniosła skargę do Sądu na powyższe postanowienie, w której zarzuciła Organowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Organu pierwszej instancji, podczas gdy powinien wyjaśnić, czy ruchomości, których zajęcia dokonano stanowiły własność zobowiązanego. Podniesiono, że czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona. Zdaniem Skarżącej, w niniejszej sprawie zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej Spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych.
Ponadto, jak podała Skarżąca, w sprawie doszło do błędnego określenia tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, który to tytuł Organ określił jako tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora izby Celnej w S. nr [...], w sytuacji, gdy wobec Spółki na podstawie takiego tytułu wykonawczego nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne. W ocenie Skarżącej, o zasadności tego zarzutu potwierdza sam przekonuje zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia zdanie, że "Jak już wyżej wskazano w mniejszej sprawie zobowiązanej spółce odpis tytułu wykonawczego z dnia [...].09.2015 r. nr [...] wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w W. został doręczony w dniu 29.11.2015 r.[...]". Zdaniem Skarżącej, nadal aktualne pozostaje twierdzenie, że tytuł wykonawczy o takim samym numerze, a wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S., nie został zobowiązanej doręczony.
Skarżąca podkreśliła, że prawidłowo wystosowane zawiadomienie o zajęciu, determinuje prawidłowość samej czynności egzekucyjnej a protokół, jako dowód przeprowadzenia danej czynności egzekucyjnej, musi wiernie obrazować jej przebieg oraz zawierać w swej treści wszystkie elementy obligatoryjne wynikające z art. 67 § 4 u.p.e.a.
Skarżąca powołała się na zapatrywania wyrażane w orzecznictwie i doktrynie, nawiązując do myśli wyrażonej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1523/11, zgodnie z którą z treści przepisu art. 67 u.p.e.a. wynika, iż wolą ustawodawcy jest taka konstrukcja zawiadomienia, która umożliwia identyfikację dłużnika zajętej wierzytelności, zobowiązanego oraz dochodzonych należności, jak również tytułów wykonawczych a o skuteczności zawiadomienia decydować będzie jego kompletność, tj. sytuacja, w której będzie ono zawierało wszystkie wymienione elementy, które – dodatkowo – będą prawidłowo skonstruowane. Skarżąca przywołała następnie pogląd zawarty w jednym z komentarzy do art. 67 u.p.e.a. gdzie wskazano, że ze względu na znaczenie tych dokumentów tj. protokołu zajęcia i odbioru ruchomości i pełnione funkcje nie można byłoby przyjąć, że brak któregoś z elementów stanowi wadę powodującą nieważność danego dokumentu" [P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VII, LEX].
Skarżąca wskazała, że na wagę kompletności i skuteczności czynności egzekucyjnej potwierdzonej protokołem zajęcia zwraca uwagę również P. Ostojski i W. Piątek podkreślając, że powiadomienie o zajęciu oraz protokół zajęcia [odbioru] stanowią dokumenty urzędowe. O skuteczności zawiadomienia o zajęciu oraz protokołu zajęcia będzie decydować jego kompletność, czyli sytuacja, w której będzie ono zawierało prawidłowo skonstruowane wszystkie ustawowe elementy stanowione przez art. 67 upea [...]" [P. Ostojski, W. Piątek, Egzekucja administracyjna świadczeń pieniężnych, PRESSCOM sp. z o. o.. Wrocław 2014, s. 139].
7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
8. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżony akt nie narusza prawa.
Badając rozpoznawaną sprawę według kryteriów wynikających z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. z 2014r., poz. 1647] oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c oraz art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.], Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.
9. Rozpatrując wniesioną do Sądu skargę należy na wstępie odnotować, że w skardze na czynność egzekucyjną Skarżąca podniosła kwestię uchylenia decyzji "wymiarowych" przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, które to decyzje stanowiły tytuły egzekucyjne w sprawie a także brak notyfikacji projektów przepisów technicznych [ustawy o grach hazardowych w wersji uchwalonej 19 listopada 2009 r. w Komisji Europejskiej, co – zdaniem Skarżącej – ma stanowić bezwzględny warunek dla ograniczenia w zakresie automatów do gier losowych.
Z akt w żaden sposób nie wynika, jednak aby kwestionowana czynność egzekucyjna [zajęcie ruchomości – automatów do gry] została dokonana po wyroku sądu administracyjnego uchylającym decyzje będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych. Wydaniu takiego wyroku zaprzeczył wierzyciel tj. Dyrektor Izby Celnej w S. [pisma tego organu z 5 kwietnia 2015 r. twierdzące, że należności objęte tytułami wykonawczymi są wymagalne – akta post. adm., k. 18 i 19], zaś Skarżąca nie wskazała, o jaki wyrok lub wyroki jej chodzi.
Niezależnie od tego wyjaśnić należy, że kwestia wydania takiego ewentualnego wyroku powinna być rozpatrywana w kontekście dopuszczalności egzekucji, czyli zarzutu z art. 33 § 1 pkt 6 ustawy, a nie skargi z art. 54 § 1 u.p.e.a.
W piśmie Skarżącej zatytułowanym "Skarga na czynności egzekucyjne" podano podstawę prawną żądania Skarżącej, tj. art. 54 § 1 ustawy. W piśmie tym sformułowano też zarzut jako środek procesowy z art. 33 § 1 u.p.e.a., ale zarzut ten – jak wynika z akt sprawy – został oddalony z powodu uchybienia terminowi do jego wniesienia, a nadto postanowienie z 15 kwietnia 2016 r. o oddaleniu tego zarzutu [akta post. adm. – k. 22] nie jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.
Nie może być zatem wątpliwości, że granicę sprawy niniejszej wyznacza tylko art. 54 u.p.e.a. W tak zakreślonych granicach sprawy, przedmiotem analizy organu egzekucyjnego, a następnie organu nadzoru mogły być tylko kwestie o charakterze formalnym i wykonawczym, dotyczące konkretnej czynności egzekucyjnej, gdyż przyznane w ustawie środki ochrony prawnej zobowiązanego są względem siebie niekonkurencyjne. W ramach skargi na czynność egzekucyjną nie mogą więc być rozpatrzone kwestie, dla których ustawa przewiduje odrębny tryb rozpatrzenia, np. zarzuty z art. 33.
Kwestia ewentualnej bezprawności zakazu eksploatowania automatów do gier poza kasynem, jako nie dotycząca formy wykonanej czynności egzekucyjnej, nie może być przedmiotem skargi opartej na art. 54 ustawy. Tymczasem tej właśnie kwestii poświęcona została zasadnicza część skargi na czynność egzekucyjną złożonej przez Spółkę. Pismo to obejmowało dwie kwestie – dokonanie czynności po wyroku sądu administracyjnego [co nie zostało potwierdzone], a nadto niedopuszczalność egzekucji wynikającą ze wskazywanego braku notyfikacji krajowych przepisów dotyczących gier hazardowych do Komisji Europejskiej.
10. W zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] kwietnia 2016 r. oddalające skargę Skarżąca podniosła nowe kwestie, tj. wadliwe oznaczenie tytułu wykonawczego [nieprawidłowe wskazanie, że podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. o nr [...] oraz [...], podczas gdy wobec Skarżącej nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie takich tytułów] oraz wadliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego i brak doręczenia upomnienia.
Sąd nie podzielił tych zarzutów Skarżącej.
Należy w pierwszej kolejności wskazać, że okoliczność dotycząca błędnego określenia wierzyciela mogła być kwestionowana w trybie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji z art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Ze względu na zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, okoliczności podlegające ocenie w postępowaniu dotyczącym zarzutów, nie mogą być przedmiotem rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne.
Trzeba również wziąć pod uwagę, że kwestia wyznaczenia wierzyciela właściwego w sprawach dotyczących obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, czy też z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień została odrębnie uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania [t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 1200], a także rozporządzeniu Ministra Finansów z 15 września 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania [Dz. U. z 2015 r., poz. 1494].
W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma treść § 3 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, zgodnie z którym, w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia [tj. 1 października 2015 r.], dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy.
Na mocy tego przepisu nastąpiła zmiana wierzyciela, którym w miejsce właściwych dyrektorów izb celnych stał się jeden organ – Dyrektor Izby Celnej w S. właściwy dla obszaru całego kraju.
W niniejszej sprawie – jak wynika z treści tytułów wykonawczych – należności powstały przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. i nie zostały zapłacone.
W związku z powyższym wierzycielem tych należności [w miejsce Dyrektora Izby Celnej w W.] jest obecnie Dyrektor Izby Celnej w S..
W tytule wykonawczym wystawionym w dniu 4 stycznia 2016 r. wskazano jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S., bowiem miało to miejsce po wejściu w życie powołanego rozporządzenia, natomiast w tytule wykonawczym z [...] września 2015 r. [a więc przed dniem wejścia w życie rozporządzenia], wskazano jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w W. Organ w protokole zajęcia ruchomości z dnia [...] lutego 2016 r. wskazał jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S. – który był wierzycielem od dnia 1 października 2015 r. Takie działanie organu znajdowało podstawę prawną w treści rozporządzenia, które weszło w życie po wystawieniu tytułu wykonawczego.
Tym samym wierzyciel został określony prawidłowo.
Analiza akt sprawy świadczy zatem o prawidłowości oceny Organu nadzoru, że w zakresie zastrzeżeń co do wystawienia tytułów wykonawczych przez Dyrektora Izby Celnej w S., stanowisko Skarżącej pomija, że z przepisu § 1c rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. [wydanego zgodnie z delegacją ustawową] w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, dodanego na mocy nowelizacji z 15 września 2015 r., Dyrektor Izby Celnej w S. jest właściwy na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Powyższe czyni postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. – nieuzasadnionym.
11. Natomiast pozostałe kwestie podnoszone wobec zajęcia ruchomości nie mogły być przedmiotem skargi w trybie art. 54, gdyż dedykowana jest im instytucja zarzutów [art. 33 § 1 pkt 6 i 7 u.p.e.a.]. Pomijając więc okoliczność, że te dodatkowe kwestie były już spóźnione [podniesiono je dopiero w zażaleniu], także merytorycznie je oceniając nie mogły być podstawą uwzględnienia skargi. To samo dotyczy akcentowanej w skardze do Sądu kwestii, że zajęte automaty nie stanowią jej własności, a także, że w protokole zajęcia ruchomości błędnie wskazano wierzyciela [według Spółki wierzycielem nie jest Dyrektor Izby Celnej w S.], co miało skutkować obciążeniem Skarżącej ciężarem identyfikacji wierzyciela. Należy więc ponowić ocenę, że te kolejne okoliczności nie mogły już doprowadzić do uwzględnienia skargi w trybie art. 54 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. Przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego [zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a.], a więc również czynność polegającą na zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia ruchomości.
Należy uwzględnić, że skarga na czynności egzekucyjne ma charakter środka subsydiarnego i nie będzie dopuszczalne jej wniesienie w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, albo w sytuacjach, gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu [tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 1999 r., III SA 4503/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2000 r., III SA 827/99; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 stycznia 2007r., III SA/Wa 3474/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl]. Nie jest więc dopuszczalne podnoszenie w skardze na czynności egzekucyjne okoliczności stanowiących podstawy zarzutów wskazane w art. 33 § 1 u.p.e.a. również po upływie terminu do wniesienia zarzutów [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11, LEX nr 1413364].
W związku z powyższym organ podatkowy, rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne bada postępowanie egzekucyjne jedynie w wąskim zakresie, który sprowadza się do analizy dochowania wymogów ustawowych regulujących sposób i wymogi zastosowania, tak jak w tym przypadku, konkretnego środka egzekucyjnego. Powyższy zakres badania skargi na czynności egzekucyjne również determinuje zasięg kontroli przez Sąd Administracyjny zaskarżonego postanowienia.
12. Zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a., z zastrzeżeniem art. 68 § 1 [który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania], podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi protokół zajęcia i odbioru ruchomości, sporządzony według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Na podstawie art. 67 § 2 pkt 1, 4-6 i 9, § 4 oraz art. 53 § 1 pkt 5 protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera:
- oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;
- numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia;
- kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;
- kwotę należnych kosztów egzekucyjnych;
- datę wystawienia protokołu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
- wyszczególnienie zajętych ruchomości z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego;
- adnotację, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera;
- pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów;
- pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór.
- podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów.
Jak wynika z akt sprawy, protokół zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier z [...] lutego 2016 r. zawiera wszystkie elementy wskazane w wyżej wymienionych przepisach. W szczególności do protokołu zajęcia ruchomości został wpisany automat do gier z oznaczeniem numeru i wartości szacunkowej. Protokół został podpisany przez osoby uczestniczące w czynności, w tym poborcę skarbowego. Zawarto w nim adnotację o pozostawieniu zajętej ruchomości pod dozorem Pana A. K. w magazynie Izby Celnej w W., który własnoręcznym podpisem potwierdził fakt objęcia dozoru nad ruchomością oraz informację, że na zajętej ruchomości umieszczono znak ujawniających na zewnątrz jej zajęcie. Zostały więc spełnione przesłanki zajęcia ruchomości określone w art. 98 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Protokół zajęcia ruchomości został również doręczony Skarżącej – jej upoważniony przedstawiciel uczestniczył w czynności zajęcia, potwierdził też pisemnie odbiór protokołu. Tym samym spełniono wymogi wynikające z art. 98 § 2 u.p.e.a.
13. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut Skarżącej dotyczący niewyjaśnienia tego, czyją własność stanowiły zajęte automaty. Zgodnie z art. 97 § 2 u.p.e.a., zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione.
Na podstawie art. 97 § 2 u.p.e.a. poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada, z wyłączeniem tych przedmiotów, które są wyłączone spod egzekucji na podstawie art. 8 i n. u.p.e.a. Poborca nie jest również ani obowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł prawny do rzeczy, którą dysponuje. Przyjmuje się bowiem domniemanie, że wszystko, co znajduje się w mieszkaniu zobowiązanego, jest jego własnością. Zajęciu podlegają rzeczy ruchome stanowiące własność zobowiązanego i niezwolnione spod egzekucji [art. 13 § 1 u.p.e.a.] lub niewskazane w ustawie jako rzeczy niepodlegające egzekucji [art. 8 i n. u.p.e.a.], również wówczas, gdy nie znajdują się w posiadaniu zobowiązanego, lecz są w posiadaniu innej osoby [P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VII, Lex/el. 2015, komentarz do art. 97, pkt 3].
Osoba roszcząca sobie prawa do zajętej rzeczy może bronić swych praw, zgłaszając wniosek o wyłączenie danej rzeczy spod egzekucji. Zgodnie z art. 38 § 1 u.p.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania.
W sytuacji, gdy zobowiązana spółka ma świadomość, iż zajęte ruchomości nie stanowią jej własności, tylko własność osoby trzeciej, powinna o fakcie zajęcia powiadomić osobę, której jej zdaniem prawa majątkowe zostały naruszone, aby mogła ona ewentualnie wystąpić do organu egzekucyjnego ze stosownym wnioskiem. W myśl art. 168a u.p.e.a. osoba, która rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z których przeprowadzono egzekucję przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego, może dochodzić od zobowiązanego odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę. Zobowiązany odpowiada bowiem za szkodę poniesioną przez tę osobę, jeżeli wiedząc o tym, że rzecz lub prawo do niego nie należy, nie powiadomił właściciela o zajęciu rzeczy lub prawa w terminie umożliwiającym tej osobie złożenie żądania wyłączenia danej rzeczy lub prawa spod egzekucji. Tym samym zobowiązany odniósł korzyść wskutek skierowania egzekucji do rzeczy lub prawa majątkowego, które nie stanowiły jego własności [P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, wyd. VII, Lex/el. 2015, komentarz do art. 168a, pkt 2].
Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 7 i 77 kpa, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny winien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy ruchomości których dokonanie zajęcia planuje stanowią własność zobowiązanego.
14. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.] skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło