III SA/Wa 291/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2012 po rozpoznaniu wniosku adw. P. H. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 r. postanawia przyznać pełnomocnikowi strony skarżącej – adw. P. H. – kwotę 360,- zł (trzysta sześćdziesiąt.) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, kwotę 23 % podatku VAT w wysokości 82,80,- zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy); łącznie kwotę 442,80,- zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) Po ustanowieniu przez referendarza sądowego postanowieniem z 10 listopada 2010 r. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, wyznaczeniu przez ORA pismem z 29 grudnia 2010 r. pełnomocnikiem z urzędu – adw P. H., pełnomocnik, pismem z 6 marca 2012 r. zwrócił się o "zasądzenie na rzecz skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej zwrotu kosztów obu postępowań pierwszoinstancyjnych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych" oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, które nie zostały uiszczone w całości ani w części. Nadto pełnomocnik z urzędu sporządził skargę kasacyjną, wniosek o przywrócenie terminu oraz stawił się na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji w dniu 27 marca 2012 r., niezależnie już od tego, że brał udział w rozprawie przed Sądem II instancji dniu 6 grudnia 2011 r. Referendarz sądowy wskazuje, że wyznaczony przez Sąd pełnomocnik ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - dalej jako u.p.p.s.a). Do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy – m.in. – reprezentowanie przed Sądem I instancji, wniesienie środków odwoławczych albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Niesporne jest też, zarówno w orzecznictwie jak i w piśmiennictwie, że wynagrodzenie należy się za pomoc prawną faktycznie udzieloną, co miało miejsce w sprawie, ponieważ pełnomocnik występował zarówno przed NSA (protokół rozprawy z 6 grudnia 2011 r. I FSK 429/11 na karcie 143) jak też przed Sądem I instancji po wyroku NSA (por. protokół rozprawy z 27 marca 2012 r. III SA/Wa 291/12, karta 173 akt sądowych), a za wyraz jego aktywności można uznać choćby wynik sprawy. Udział pełnomocnika znajduje odzwierciedlenie w treści pism składanych w trakcie postępowania. Referendarz sądowy wskazuje, że kwota 380 zł (trzysta osiemdziesiąt złotych) zasądzona od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego w ostanowieniu z 16 grudnia 201 r. I FSK 429/11 nie obejmuje kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, ponieważ koszty nieopłaconej pomocy prawnej dla pełnomocnika z urzędu są zasądzane ze środków budżetowych, co powinno być wyodrębnione w treści rozstrzygnięcia. Z § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. o opłatach za czynności adwokackie oraz ponoszeniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm). wynika, że ustawodawca rozróżnia stawki za czynności adwokackie w zależności od podmiotu, przed którym pełnomocnik prowadzi postępowanie: Sądem Administracyjnym I instancji lub Naczelnym Sadem Administracyjnym. Referendarz sądowy wskazuje, że za reprezentowanie skarżącego przed Sądem I instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna w wysokości 1227,- zł w sprawie (zarządzenia Przewodniczącego w każdej ze spraw z 16 marca 2010 r.), stawkę oblicza się na podstawie § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. o opłatach za czynności adwokackie oraz ponoszeniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm). Zgodnie z tym przepisem, stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 500 zł do 1500 zł - 180 zł. Natomiast zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit a/ rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z uwagi, że występowanie przed Sądem II instancji było pierwszym przejawem aktywności pełnomocnika należało zastosować stawkę 100 %, tj kwotę przyznawaną pełnomocnikowi oznaczyć na 180,- zł. Skoro adwokat, został pełnomocnikiem strony po wydaniu przez Sąd wyroku oddalającego skargę, czyli po zakończeniu postępowania sądowego w pierwszej instancji, a więc nie reprezentował strony w postępowaniu w I instancji a jedynie w postępowaniu kasacyjnym, to tym samym "...nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji..." (II FZ 353/06). Z uwagi na to, że jeżeli profesjonalny pełnomocnik reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie (II FZ 42/09, II FZ 38/09). Na tą samą kwotę (180 zł), co w postępowaniu przed Sądem II instancji referendarz sądowy oznacza, stosując uprawnienie przewidziane w art. 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej za udział w postępowaniu przed Sądem I instancji w następstwie wyroku NSA. Dlatego, należało, na podstawie art. 250, art. 258 § 2 pkt 8, § 3 u.p.p.s.a., orzec, jak w sentencji.