III SA/Wa 2913/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Honorata Łopianowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2013 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. E. sp. z o.o. (dalej: Skarżąca lub Spółka) – reprezentowana przez r. pr. M.T. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. opisaną w komparycji niniejszego postanowienia. Wraz ze skargą Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku Spółka podkreśliła, że wysokość zobowiązania podatkowego jest znaczna i stanowi ona dla Spółki istotne obciążenie finansowe. Spółka stwierdziła, że prowadzi dynamiczną działalność i co miesiąc odprowadza z tytułu transakcji podatek VAT. W tym zakresie natychmiastowe egzekwowanie skarżonej decyzji całkowicie burzy strategię podatkową i system rozliczeń Spółki, uniemożliwiając jej racjonalne działanie na rynku i właściwe planowanie biznesowe oraz powoduje po stronie Spółki zagrożenie upadłości. Skarżąca załączyła do wniosku sprawozdanie finansowe za 2016 r., na dowód, iż zysk osiągnięty w ostatnim roku w żaden sposób nie zbilansował zaległości Spółki za lata poprzednie. Pismem z dnia 19 grudnia 2017 r., Skarżąca uzupełniła ww. wniosek. Poinformowała, iż konta bankowe Spółki zostały zajęte na mocy sześciu tytułów wykonawczych. Skarżąca podkreśliła, że co miesiąc ponosi stałe koszty związane ze swoją działalnością, znacząco obciążające jej możliwości finansowe. Według wyliczeń Spółki, saldo na jej koncie bankowym z uwzględnieniem zajęć kwot przez organ egzekucyjny będzie się wahać w granicach od -300.000 zł do -500.000 zł. Zdaniem Spółki, jej obecna sytuacja ekonomiczna nie pozwala na terminowe uregulowanie zobowiązań podatkowych. Na poparcie swoich twierdzeń, Spółka przedstawiła szereg dokumentów, w tym zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, tytuły wykonawcze, formularz ZUS P DRA, faktury, wyciągi z rachunku bankowego oraz listy płac. Skarżąca stwierdziła, że kontynuowanie zajęcia rachunku bankowego doprowadzi do całkowitej utraty przez Spółkę płynności finansowej oraz zmusi Spółkę do ogłoszenia upadłości. Spółka wskazała, że w przypadku uznania przez Sąd skargi za zasadną, może okazać się, że odzyskanie przez Skarżącą należności VAT będzie bezprzedmiotowe, ponieważ do tego czasu Spółka na skutek paraliżu finansowego spowodowanego zajęciami jej rachunków bankowych utraci wszelką płynność finansową, co miałoby stanowić o groźbie nieodwracalnej szkody majątkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a." zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Z powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane przesłanki są zwrotami niedookreślonymi, klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. W tym miejscu, wskazać należy, że w art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza zatem, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Sąd zauważa, że przedmiotem sporu w sprawie jest należność pieniężna a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Zagrożenie egzekucją należności określonej przez organy podatkowe nie stanowi samo w sobie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ obowiązkiem każdego jest wykonywanie ciężarów publicznoprawnych. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz bez przedstawienia dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Skarżąca przedstawiła szereg dokumentów mających uzasadnić wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków". Sąd uznał, że argumentacja Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca jest podmiotem profesjonalnym, funkcjonującym w powszechnym obrocie gospodarczym. Od podmiotu profesjonalnego należy wymagać dochowania odpowiedniego miernika staranności i w jego zakresie mieści się terminowe zadośćuczynienie zobowiązaniom publicznoprawnym, a także zabezpieczenie środków pieniężnych na ten cel. Należy zauważyć, że Spółka powinna wykorzystać wszelkie dostępne środki, aby ponieść obowiązujące ją ciężary publicznoprawne. Jednym z takich środków jest np. upłynnienie części składników majątku Spółki (ruchomości, nieruchomości). Twierdzenie Spółki o "burzeniu strategii podatkowej" i "uniemożliwieniu racjonalnego działania na rynku oraz właściwego planowania biznesowego" należy uznać za nietrafne. Spółka, jako podmiot funkcjonujący, jak sama wskazała, w dynamicznym środowisku, powinna dostosować planowanie biznesowe i wewnętrzną strategię, aby tak, jak inni uczestnicy obrotu gospodarczego, ponosić terminowo i regularnie ciężary publiczne. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 1271/07. Ważny interes strony może przejawiać się w uniknięciu utraty płynności finansowej strony, zwolnień pracowników, czy też zaprzestania prowadzenia działalności. Rzecz jednak w tym, że wystąpić musi, a przynajmniej być prawdopodobne zagrożenie, że wykonanie decyzji spowoduje takie właśnie skutki. Wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem o charakterze wyjątkowym. Skarżąca musi wykazać, że dokonała wszelkich czynności z dochowaniem należytej staranności, aby móc wykonać akt wydany przez powołany do tego organ administracji publicznej. Tego zaś Skarżąca nie wykazała. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji nie może być sam fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego – sam fakt, że podatnik nie zdecydował się na dobrowolne uiszczenie należności, nie może być uznany za równoznaczny z tym, że jego powody w tym względzie są usprawiedliwione z punktu widzenia art. 61 § 3 P.p.s.a. (w tym przede wszystkim związane są z obiektywną niemożnością zapłaty) (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt I FZ 47/17). Sąd zauważa, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por.: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Co więcej, należy ponownie podkreślić, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 1 P.p.s.a.). Sąd w postępowaniu o wstrzymanie wykonania aktu nie jest władny rozstrzygać o prawidłowości prowadzenia egzekucji z majątku Skarżącej, ani o zgodności z prawem wydanej decyzji. Zatem w postępowaniu o wstrzymanie wykonania aktu Sąd nie może rozstrzygnąć o trafności skargi na akt wydany przez organ administracji publicznej. Może jedynie rozstrzygnąć o zaistnieniu bądź nie, przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.