III SA/Wa 2925/15
WyrokWSA w Warszawie2016-10-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.), Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędzia WSA Tomasz Janeczko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, powołując się na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego, jeśli wniosek zawiera wyczerpujący opis zdarzenia przyszłego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest sprzeczna z jej funkcją informacyjną i gwarancyjną, jeśli organ twierdzi, że sprawa wymaga postępowania podatkowego. Organ ma obowiązek merytorycznie rozpatrzyć wniosek, a w razie potrzeby wezwać do jego uzupełnienia, zamiast odsyłać wnioskodawcę do innego trybu orzekania, co niweczy sens postępowania interpretacyjnego.Stan faktyczny
S. sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania przy zakupie od Wspólnot Mieszkaniowych lokali powstałych w wyniku nadbudowy/rozbudowy. Spółka przedstawiła szczegółowy opis zdarzenia przyszłego oraz swoje stanowisko, argumentując, że transakcja będzie podlegać PCC ze względu na wyłączenie z VAT. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, twierdząc, że pytania wymagają przeprowadzenia postępowania podatkowego w oparciu o konkretną dokumentację, a nie interpretacji przepisów prawa podatkowego.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów (obecnie: Minister Rozwoju i Finansów) z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzystu pięćdziesięciu siedmiu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki Sędzia WSA Tomasz Janeczko po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów (obecnie: Minister Rozwoju i Finansów) z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów (obecnie: Minister Rozwoju i Finansów) z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzystu pięćdziesięciu siedmiu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 28 maja 2015 r. został złożony przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca", "spółka" lub "strona") wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania przy zakupie od Wspólnoty Mieszkaniowej lokali.
We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.
Spółka podpisała z trzema Wspólnotami Mieszkaniowymi w formie aktu notarialnego umowy zobowiązujące do ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży. Te trzy nieruchomości położone są w W.. Pierwsza z nich zabudowana jest pięciokondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 624,13 m2, obejmującym 13 samodzielnych lokali, z którego wyodrębniono 9 lokali, dla których założone zostały księgi wieczyste. Wspólnota Mieszkaniowa wyraziła zgodę na nadbudowę, rozbudowę i przebudowę budynku w wyniku, których ma powstać piąta kondygnacja nadziemna wraz z antresolą albo piąta i szósta kondygnacja nadziemna budynku, na których zostaną wybudowane lokale mieszkalne stanowiące samodzielne lokale mieszkalne. Druga nieruchomość to budynek wielolokalowy o czterech kondygnacjach nadziemnych o powierzchni użytkowej lokali 2 263.64 m2 w którym znajduje się 45 lokali samodzielnych. Wspólnota Mieszkaniowa jest właścicielem nieruchomości wspólnej o powierzchni 590,63 m2, którą stanowi strych położony na czwartej kondygnacji, który ma być przeznaczony na nadbudowę i rozbudowę, w wyniku której powstanie piąta kondygnacja, gdzie zostaną wybudowane i wyodrębnione samodzielne lokale. Trzecia nieruchomość zabudowana jest pięciokondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej 1.385,63 m2, obejmującym 25 samodzielnych lokali, z którego wyodrębniono 19 lokali, dla których założone zostały księgi wieczyste. Wspólnota Mieszkaniowa wyraziła zgodę na nadbudowę, rozbudowę i przebudowę budynku w wyniku, których na piątej kondygnacji zostaną wybudowane samodzielne lokale mieszkalne.
W następstwie zawartych umów zobowiązaniowych, Wspólnoty mają ustanowić odrębną własność nowopowstałych lokali, oraz sprzedać je na rzecz inwestora, jakim jest spółka. Inwestor w umowach zobowiązał się do ponoszenia wszelkich koszów związanych z inwestycją, w tym również administracyjnych.
Powyższe ustalenia wynikają z zawartych aktów notarialnych, w których szczegółowo ustalono prawa i obowiązki stron, również co do ceny za jaką mają być przeniesione na rzecz inwestora lokale. Umowa przenosząca własność zostanie jednak zawarta po wybudowaniu lokali i ich wyodrębnieniu (w ramach tej umowy). Umowa ta będzie jednak jedynie rzeczowym wykonaniem zobowiązań wynikających z zawartych umów zobowiązujących.
Wskazane Wspólnoty Mieszkaniowe nie są zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT nie wykonują, ani nawet nie mogą wykonywać czynności wyodrębnienia lokali w sposób powtarzający się (poza z góry znanymi i ograniczonymi częściami wspólnymi lub nadającymi się do nadbudowy).
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:
1. Czy przy zakupie od Wspólnoty Mieszkaniowej lokali powstałych na wyżej wymienionych zasadach (nieruchomość należąca do Wspólnoty Mieszkaniowej, nakłady pozwalające na wyodrębnienie lokali ponoszone przez stronę). Spółka będzie zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?
2. Czy podstawą opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest wartość strychu i innych pomieszczeń wspólnych Wspólnoty Mieszkaniowej z chwili zawarcia umowy zobowiązującej, która ustala wszystkie istotne warunki przyszłej sprzedaży?
Skarżąca przedstawiła swoje stanowisko, zgodnie z którym umowa sprzedaży zawarta pomiędzy Wspólnotą, a spółką będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Powyższe opodatkowanie wynikać ma z wyłączenia spod opodatkowania podatkiem od towarów i usług uregulowanego w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - potwierdza to m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w O. w interpretacji z dnia [...]09.2004 znak PD [...].
Strona zauważyła, że Wspólnoty Mieszkaniowe nie są zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT, nie wykonują, ani nawet nie mogą wykonywać czynności wyodrębnienia lokali w sposób powtarzający się, a więc w ramach działalności gospodarczej (poza z góry znanymi i ograniczonymi częściami wspólnymi lub nadającymi się do nadbudowy). Dodatkowo spółka podniosła, że opodatkowanie PCC wynika ze zwolnienia przedmiotowego wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zgodnie z którym zwolniona z tego podatku jest dostawa budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy: a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim, b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata. Spółka uznała, że nieruchomości będące przedmiotem sprzedaży spełniają powyższy warunek zwolnienia od VAT.
Skarżąca podkreśliła, że Wspólnoty Mieszkaniowe nie mają prawa do odliczenia VAT naliczonego związanego z dokonywanymi nakładami. Takie prawo przysługuje spółce, która prowadzi inwestycję i w tym zakresie odlicza VAT na zasadach ogólnych. Skarżąca bowiem jak będzie dokonywała sprzedaży lokali będzie naliczała od takich czynności VAT. Mając na uwadze powyższe zgodnie z regułą wskazaną w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ze względu na wyłączenie VAT z powodów podmiotowych (sprzedającym jest Wspólnota Mieszkaniowa nie będąca podatnikiem) oraz przedmiotowych (zwolnienie z art. 43 ustawy o VAT) wyodrębnienie i sprzedaż lokali będzie opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych, który jest zobowiązana zapłacić spółka.
Według stanowiska strony podstawą obliczenia podatku od czynności cywilnoprawnych należnego w chwili zawarcia umowy przyrzeczonej powinna być cena nieruchomości liczona według stanu z dnia zawarcia umowy zobowiązującej. Warunkiem uznania podstawy opodatkowania według stanu z dnia zawarcia umowy zobowiązującej jest to, aby umowa przenosząca własność była wykonaniem umowy przyrzeczonej i była zawarta na warunkach w niej uzgodnionych. Przedmiotem opodatkowania jest wartość rynkowa pomieszczenia wspólnego/strychowego. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli zawarcie umowy przenoszącej własność następuje w wyniku wykonania zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy przenoszącej własność. Oznacza to, że w świetle tego przepisu, nie należy identyfikować obowiązku podatkowego w momencie podpisania umowy przyrzeczenia sprzedaży mimo, że umowa ta ustala wszystkie istotne warunki umowy przyrzeczonej. Obowiązek ten należy zidentyfikować z chwilą przeniesienia własności. Powyższe nie ma jednak znaczenia dla ustalenia podstawy opodatkowania. Na podstawie tej umowy spółka jest uprawniona i zobowiązana do przeprowadzenia inwestycji w określonej części nieruchomości w sensie już tylko cywilnoprawnym należącej do Wspólnoty. W znaczeniu ekonomicznym nieruchomość należy już do spółki, oczywiście pod warunkiem, że wykona swoje zobowiązania. Powyższe rozróżnienie na różny status cywilnoprawny i ekonomiczny wynika głównie z tego, że polskie prawo cywilne nie dopuszcza przeniesienia własności nieruchomości z zastrzeżeniem warunku.
Skarżąca podkreśliła, że w zakresie skutków podatkowych zarówno orzecznictwo sądów polskich, jak i orzecznictwo ETS wyraźnie wskazują, że skutki prawnopodatkowe nie muszą się pokrywać ze skutkami cywilnoprawnymi. W tym zakresie ekonomicznie przedmiotem sprzedaży ze strony Wspólnoty na rzecz spółki jest nieruchomość według stanu z zawarcia umowy zobowiązującej, tak jest określona i w takiej wysokości jest płatna cena za tę nieruchomość. Przeniesienie własności następuje w momencie kiedy nakłady przez spółkę już zostaną poczynione, czyli wartość rynkowa nieruchomości będzie większa. Spółka prowadzi we własnym imieniu i na swoją rzecz inwestycję, księguje i odlicza na zasadach ogólnych wszystkie poniesione nakłady. Płaci cenę sprzedaży według zawartej umowy zobowiązującej. Między innymi z tego powodu podstawa opodatkowania PCC nie może obejmować kosztów poniesionych i zaksięgowanych przez spółkę. Umowa przyrzeczona ma natomiast jedynie walor skutku rzeczowego przeniesienia własności w zakresie cywilnoprawnym.
Strona ponadto zwróciła uwagę, że nakłady na nieruchomość są inwestycją w obcym środku trwałym. Umowa zobowiązująca powinna określać przedmiotowo istotne postanowienia umowy przyrzeczonej, co w przypadku adaptacji strychu na cele mieszkalne oznacza, iż należy wskazać jej przedmiot (wielkość lokalu oraz przynależny do niego udział w częściach wspólnych nieruchomości) oraz cenę sprzedaży. Skarżąca powołują się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 14.09.2003 r., III CKN 493/01, wyroku z dnia 16.09.2010 r., III CSK 289/09) stwierdziła, że należny PCC powinien być pobrany przez notariusza od wartości części wspólnej, przed nadbudową i adaptacją - czyli zgodnie ze stanem faktycznym na dzień podpisania umowy zobowiązującej. Wartość nakładów została bowiem poniesiona, zaksięgowana i odliczona przez spółkę.
Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Minister Finansów - Organ upoważniony Dyrektor Izby Skarbowej w W. / Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w P. wydał postanowienie z [...] lipca 2015 r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania.
Organ powołał się na treść art. 14h, art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 ustawy Ordynacji podatkowej. Stwierdził, że w zakresie określonym zadanymi pytaniami, a dotyczącym wskazania:
1. Czy przy zakupie od Wspólnoty Mieszkaniowej lokali powstałych na wyżej wymienionych zasadach (nieruchomość należąca do Wspólnoty Mieszkaniowej, nakłady pozwalające na wyodrębnienie lokali ponoszone przez Spółkę), Spółka będzie zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?
2. Czy podstawą opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest wartość strychu i innych pomieszczeń wspólnych Wspólnoty Mieszkaniowej z chwili zawarcia umowy zobowiązującej, która ustala wszystkie istotne warunki przyszłej sprzedaży?
nie mogą być przedmiotem interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, bowiem nie stanowi to wykładni przepisów prawa podatkowego. Treść i sposób sformułowania zadanych pytań wskazuje, że organ w interpretacji indywidualnej miałby w istocie przeprowadzić postępowanie i podejmować rozstrzygnięcia zastrzeżone dla innego trybu orzekania, w tym w ramach czynności sprawdzających, postępowania kontrolnego czy podatkowego, które są prowadzone oparciu o konkretną dokumentację, a nie interpretować przepisy prawa materialnego.
W związku z powyższym organ interpretacyjny uznał, że w niniejszej sprawie znalazł zastosowanie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie.
W wyniku ponownej analizy sprawy Minister Finansów postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2015 r.
Na powyższe postanowienie spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to poprzez:
1) naruszenie art. 120, art. 121 ust. 1 i art. 125 w zw. z art. 14 h ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez odmowę wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego pomimo wskazania wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy;
2) naruszenie art. 121, art. 122 i art. 124 ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez niedokonanie prawidłowej interpretacji wyjaśnień składanych przez skarżąca, wyjaśnienie przesłanek podjętej decyzji w sposób sprzeczny z rzeczywistym stanem faktycznym, nieuwzględnienie wyjaśnień skarżącej oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego;
3) naruszenie art. 165a § 1 w związku z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji spełnienia przez wniosek wszystkich wymogów wskazanych w art. 14b ww. ustawy.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wydanie interpretacji indywidualnej zgodnej ze stanowiskiem skarżącej oraz zwrot kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Kontroli Sądu podane zostało postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku Skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych.
Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.; dalej "O.p.", zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania (art. 165 O.p.), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepis ten ma zastosowanie do postępowań o wydanie interpretacji z mocy art. 14h tejże ustawy. Przyczyną odmowy wydania interpretacji może być zakres przedmiotowy wniosku.
Zakres przedmiotowy interpretacji określony został przez ustawodawcę w art. 14b § 1 O.p., stanowiącym że minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Ocena możliwości wydania interpretacji z uwagi na przedmiotowy zakres zagadnienia budzącego wątpliwości wnioskodawcy musi uwzględniać wynikający z przepisów O.p. przedmiotowy zakres interpretacji.
Sąd wskazuje ponadto, iż właściwy organ podatkowy, wydając interpretacje indywidualne jest związany ograniczeniami wynikającymi z rozdziału 1a Ordynacji podatkowej "Interpretacje przepisów prawa podatkowego". Tytuł ten wskazuje, że kompetencje organu podatkowego ograniczono do interpretacji przepisów prawa podatkowego. Należy zatem przyjąć, że zarówno z redakcji ww. tytułu rozdziału, jak również z umieszczonego w tym rozdziale przepisu art. 14b § 1 O.p. wynika, że chodzi o przepisy prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p.:
- przepisy ustaw podatkowych,
- postanowień ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz
- ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także
- przepisów aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych.
Skarżąca spółka we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego opisała stan faktyczny, w tym wskazała prawnopodatkowy status jej kontrahenta, czyli Wspólnoty Mieszkaniowej oraz przedmiot planowanych transakcji i okoliczności, w jakich dojdzie do ich zawarcia.
W kontekście tak zakreślonego stanu faktycznego spółka zwróciła się z pytaniem, czy przy zakupie od Wspólnoty Mieszkaniowej lokali powstałych na wymienionych zasadach (nieruchomość należąca do Wspólnoty Mieszkaniowej, nakłady pozwalające na wyodrębnienie lokali ponoszone przez stronę), Spółka będzie zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych oraz czy podstawą opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest wartość strychu i innych pomieszczeń wspólnych Wspólnoty Mieszkaniowej z chwili zawarcia umowy zobowiązującej, która ustala wszystkie istotne warunki przyszłej sprzedaży?
Organ uznał jednak, że ww. pytania nie mogą być przedmiotem interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, bowiem nie stanowi to wykładni przepisów prawa podatkowego. Treść i sposób sformułowania zadanych pytań wskazuje, że organ w interpretacji indywidualnej miałby w istocie przeprowadzić postępowanie i podejmować rozstrzygnięcia zastrzeżone dla innego trybu orzekania, w tym w ramach czynności sprawdzających, postępowania kontrolnego czy podatkowego, które są prowadzone oparciu o konkretną dokumentację, a nie interpretować przepisy prawa materialnego.
Tymczasem, zdaniem Sądu, wniosek skarżącej i stawiane przez nią zarzuty należy rozpatrywać w kontekście funkcji i celów instytucji indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
I tak, instytucja interpretacji indywidualnej pełni funkcje informacyjne oraz gwarancyjne w stosunku do wnioskodawcy. Podatnik bowiem uprawniony jest wystąpić o wyjaśnienie treści i znaczenia określonej normy prawnej, zaliczanej do prawa podatkowego. W ten sposób uzyskuje on informacje jak należy rozumieć określony przepis prawny. Podatnik ma zaś gwarancje przewidywalności postępowania ze strony organu podatkowego. W sytuacji ciągłej zmienności prawa podatkowego, bardzo dużej ilości tych przepisów, braku precyzji w ich tworzeniu podatnik inicjuje niejako prewencyjną aktywność organu podatkowego, poznając jego stanowisko jeszcze przed ewentualnym wszczęciem postępowania wymiarowego.
Zatem całkowicie sprzeczne z funkcją gwarancyjną i informacyjną indywidualnej interpretacji jest postępowanie Ministra Finansów, który odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Skoro bowiem okoliczności mogą być przeanalizowane w toku postępowania podatkowego to tym bardziej mogą być przedmiotem indywidualnej interpretacji.
Uwzględniając powyższe obowiązkiem organu podatkowego było udzielenie interpretacji indywidualnej. Wnioskodawca bowiem domagał się interpretacji przepisu prawa podatkowego w kontekście ściśle wskazanego stanu faktycznego. W istocie więc wnosił o zweryfikowanie przez Ministra Finansów, czy prawidłowo dokonał subsumcji tego zdarzenia przyszłego pod obowiązujące przepisy.
Nie budzi żadnych wątpliwości to, że w przypadku czynności podejmowanych przez organ podatkowy w toku ewentualnego postępowania podatkowego, obowiązkiem organu, wynikającym z art. 122 O.p. byłoby przeanalizowanie stanu faktycznego pod kątem obowiązujących przepisów z zakresu opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Inną kwestią jest natomiast ustalenie, czy w stanie faktycznym podatnik podał wszystkie elementy niezbędne do zajęcia stanowiska przez organ. Podkreślić należy, że organ w postępowaniu o wydanie interpretacji nie jest uprawniony do ingerencji w stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) zawarty we wniosku. Jego rolą jest ocena stanowiska wnioskodawcy na podstawie przedstawionego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego jako prawidłowe albo nieprawidłowe. Natomiast, o ile organ uzna, że zaprezentowany we wniosku stan faktyczny nie został przedstawiony w sposób wyczerpujący, zobowiązany jest, stosownie do art. 14h w związku z art. 169 § 1 i z art. 14b § 3 O.p., wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia w tym zakresie wniosku. Jeżeli natomiast w ocenie organu stan faktyczny jest wyczerpująco przedstawiony, to wniosek powinien zostać merytorycznie rozpatrzony. W tym względzie nie przekonuje powołany przez organ argument związany z koniecznością prowadzenia w tej sprawie postępowania podatkowego w oparciu o konkretną dokumentację.
Organ nie wskazał bowiem jaka konkretnie okoliczność istotna z punktu widzenia pytania wnioskodawcy (i dlaczego) może zostać ustalona wyłącznie w postępowaniu podatkowym i o jaką konkretnie dokumentację może chodzić jako podstawę ustaleń w tym zakresie.
Należy przy tym zauważyć, że funkcja ochronna interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego znajdzie zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji stan faktyczny odpowiada stanowi rzeczywistemu. Innymi słowy jeżeli w toku postępowania podatkowego stan faktyczny ustalony zostanie odmiennie aniżeli został opisany we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, to wydana interpretacja nie będzie pełnić swojej funkcji ochronnej.
Reasumując, za niedopuszczalne uznać zatem należało "odesłanie" wnioskodawcy do wyniku ewentualnego postępowania podatkowego, które to działanie niweczy sens postępowania interpretacyjnego. Skoro bowiem organ uważa, że daną sprawę można zbadać w postępowaniu podatkowym, to nie może twierdzić, iż jest to niemożliwe w postępowaniu interpretacyjnym. Organ - o czym była mowa - ma bowiem możliwość wezwania wnioskodawcy o dodatkowe wyjaśnienia i informacje.
Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, że instytucja interpretacji indywidualnych stanowi element ochrony praw jednostki przy wywiązywaniu się z obowiązków podatkowych.
Sąd na tym etapie sprawy nie mógł wypowiedzieć się merytorycznie i w związku z tym nie mógł potwierdzić stanowiska skarżącej prezentowanego w tym zakresie. Fakt uchylenia przez Sąd postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie oznacza bowiem, że stanowisko skarżącej w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest prawidłowe bądź wadliwe. Tej okoliczności Sąd w ogóle nie badał.
Sąd, mając powyższe na względzie uznał, że zasadne było uwzględnienie skargi, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718). Orzeczenie o stronie zwrocie kosztów postępowania sądowego ma zaś swoją podstawę w art. 200, art. 205 § 2 i 4 oraz art. 209 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło