III SA/Wa 2960/11

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2011 r. po rozpoznaniu wniosku K. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2008 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę od wpisu od skargi i opłat kancelaryjnych 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie III SA/Wa 2960/11 U Z A S A D N I E N I E 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) K.O., dalej jako skarżący lub strona, wnioskiem złożonym na formularzu PPF z 24 września 2011 r, skorygowanym formularzem z 23 listopada 2011 r., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że: - nie jest w stanie dokonać nawet symbolicznej wpłaty; - brak zwolnienia od kosztów sądowych uniemożliwi stronie dochodzenie jej praw przed sądem; - posiada udział we współwłasności nieruchomości w wysokości 25 %; - przysługuje mu "prawo do ubiegania się o udział w spadku w postaci udziału w wysokości 430/4400 1 ha we współwłasności"; - posiada samochód typu [...] 9-cio letni; - jego działalność III SA/Wa 2960/11 gospodarcza nie przynosiła przez ostatnie lata dochodu; - nie posiada żadnych innych oszczędności, nieruchomości czy przedmiotów wartościowych. 3) Następnie, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 3 listopada 2011 r., przekazał kserokopie deklaracji VAT, zeznania podatkowe PIT, wyciąg z rachunku bankowego. Nadto skarżący poinformował, że w latach 2009, 2010, 2011 nie miał (i nie ma) żadnych dochodów. Jest osobą bezrobotną, na utrzymaniu żony, której – z uwagi na [...] i [...] jej matki - pomaga w prowadzeniu działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego, sytuacja w firmie, którą pomaga prowadzić, jest dramatyczna i grozi mu pozostanie bez środków do życia. Stara się uzyskać pomoc Państwa na "ratowanie firmy" i "wyprowadzić" ją z kryzysu. Skarżący korzysta w raz z żoną z pomocy rodziny, przede wszystkim w zakresie wydatków związanych z [...] mamy żony. Wydatki, które były pokrywane przez członków rodziny to: koszt leków, jedzenia, rzeczy niezbędne do pielęgnacji chorego w [...] , wydatki na leczenie. Skarżący wskazał, ze z uwagi na to, że pozostaje na utrzymaniu żony, nie ma "własnych" wydatków i dochodów. Skarżący wskazał, ze przychody firmy nie są wystarczające na pokrycie wszystkich zobowiązań. Jako wydatki oznaczył: -840,76 zł z tytułu ZUS (nieopłacony); - 110,70 zł na rzecz S. (nieopłacony); - 2221,- zł z tytułu czynszu (nieopłacony); - 230,- zł telefon i Internet; - 100,- zł za energię elektryczną; 474 za ostatni miesiąc z tytułu prowizji na A. . Strona poinformowała, że posiadany samochód typu [...] jest nieużywany z uwagi na awarię silnika i brak środków na naprawę 4) Referendarz sądowy uznał złożone przez stronę oświadczenia, pod rygorem wynikającym z art. 233 § 1 kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, za niewystarczające do oceny jego sytuacji majątkowej w sposób uzasadniający przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, pismem z 3 listopada 2011 r., został wezwany o nadesłanie - m.in. – zestawienia ponoszonych co miesiąc wydatków i uzyskiwanych dochodów – ze wskazaniem źródła dochodu, celu wydatku oraz terminu uzyskania. Informacji tych nie przekazał, w związku z czym niemożliwa była dokładna kalkulacja jego kosztów życia i pozbawiona marginesu błędu ocena zdolności do partycypowania w kosztach sądowych. III SA/Wa 2960/11 Nadto, z analizy akt podatkowych oraz nadesłanego wyciągu z konta bankowego i dokonywanych operacji wynika, że nie jest to jedyny rachunek posiadany przez skarżącego i osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe. Informacji o pozostałych skarżący nie nadesłał. Na fakt ten zwrócił uwagę referendarz sądowy w rozpatrywanych uprzednio sprawach skarżącego (np. postanowienie III SA/Wa 2704/11). Mając jednak na uwadze to, na co także zwrócono już uwagę w innych postępowaniach, że wypływ środków dotyczył z a l e g ł y c h opłat za rachunek, ściąganych w pierwszej kolejności w razie dostępności środków, referendarz sadowy zadecydował w niniejszym postępowaniu nie wyciągać negatywnych konsekwencji dla strony z faktu niepodania, dając wiarę oświadczeniom strony o jej tragicznej sytuacji, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej. Zdaniem referendarza sądowego bezsprzeczne są istniejące trudności płatnicze strony wyszczególnione na stronie 2 pisma z 18 listopada 2011 r. (kilkumiesięczne zaległości w ZUS, z tytułu czynszu, opłat na rzecz S. ). Także z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego nie wynika możliwość połączenia zdolności strony do zaspokojenia wydatków z tytułu kosztów sądowych i zaspokojenia potrzeb życiowych, ponieważ nie umożliwia tego kwota zgromadzona na rachunku. Na wynik sprawy ma też wpływ sytuacja w jakiej znalazła się rodzina skarżącego w następstwie choroby członka rodziny i jego śmierci we wskazanej dacie oraz kompetencja do cofnięcia prawa pomocy wynikająca z art. 249 u.p.p.s.a – w razie ustalenia dobrej sytuacji majątkowej strony. Wyważając gwarancje dostępu strony do Sądu zapisane w Konstytucji RP z jednej strony i wagę niedochowania pełni obowiązków dokumentacyjnych wynikających z wezwania z 3 listopada 2011 r., referendarz sądowy zadecydował o przyznaniu prymatu postulatowi prawa do Sądu (do którego zalicza się zapoznanie z pisemnymi motywami uzasadnienia i dokumentami z akt sprawy) i zwolnieniu skarżącego od wpisu od skargi, czyli od jedynego wymagalnego obecnie kosztu. Na odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika miały wpływ nie tylko niepełne przedstawienie sytuacji strony, ale także zakres kontroli Sądu Administracyjnego (art. 134, art. 133 u.p.p.s.a.) uniezależniony w III SA/Wa 2960/11 znacznym stopniu od aktywności pełnomocnika, obowiązki informacyjne Sądu względem osoby bez pełnomocnika, co gwarantuje pełnię realizacji prawa do Sądu. 5) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , § 2, § 3art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.