III SA/Wa 2996/17

WyrokWSA w Warszawie2018-07-05

Skład orzekający: Maciej Kurasz, Matylda Arnold-Rogiewicz, Barbara Kołodziejczak-Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest zasadne, gdy strona twierdzi, że nie miała możliwości odbioru korespondencji z powodu tymczasowego aresztowania członka zarządu, a następnie zwolnienia go z aresztu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania było zasadne. Doręczenie decyzji w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej zostało uznane za skuteczne, ponieważ przesyłka została wysłana na prawidłowy adres siedziby spółki, dwukrotnie awizowana, a następnie przechowywana przez wymagany okres. Nawet jeśli członek zarządu był tymczasowo aresztowany, został zwolniony na długo przed wydaniem decyzji, a mimo to nie podjął działań w celu aktualizacji adresu do doręczeń ani nie zapewnił regularnego sprawdzania skrzynki pocztowej. Brak możliwości odbioru korespondencji wynikał z nienależytej staranności strony.
Stan faktyczny
Spółka E. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., które stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] w B. dotyczącej podatku VAT. Spółka twierdziła, że nie miała możliwości odbioru korespondencji z powodu tymczasowego aresztowania prezesa zarządu, a następnie zaniedbań biura rachunkowego. Organ uznał decyzję za doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, co skutkowało uchybieniem terminu do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę 1. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r., stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania "[...] Sp. z o.o.", dalej jako "Skarżąca", "Strona" od decyzji Naczelnika [...] w B. [...] z dnia [...] marca 2017 r. 2. Stan faktyczny sprawy przestawia się następująco: Naczelnik [...] w B. [...] decyzją z dnia [...] marca 2017 r. określił wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług za I - IV kwartał 2015 r. oraz I i II kwartał 2016 r. a także kwoty podatku od towarów i usług podlegające wpłacie za miesiące styczeń - kwiecień, lipiec, wrzesień - grudzień 2015 r. oraz styczeń - maj 2016 r. Powyższą decyzję uznano za doręczoną w dniu 18 kwietnia 2017 r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U, z 2017 r. poz. 201. z późn. zm., dalej – O.p.), po dwukrotnym awizowaniu przesyłki w dniach 4 i 12 kwietnia 2017 r., co dokumentują adnotacje operatora pocztowego naniesione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. 3. W dniu 29 maja 2017 r. do Naczelnika [...] w B.[...] płynęło odwołanie wraz z wnioskiem z dnia 26 maja 2017 r., o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. 4. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wskazał, że z akt sprawy wynika że, zaskarżona decyzja Naczelnika [...] w B. [...] z dnia [...] marca 2017 r., została uznana za doręczoną w dniu 18 kwietnia 2017 r. w trybie art. 150 O.p., po dwukrotnym awizowaniu przesyłki w dniach 4 i 12 kwietnia 2017 r. co dokumentują adnotacje operatora pocztowego naniesione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Według Organu termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 19 kwietnia 2017 r., a upłynął w dniu 2 maja 2017 r. (wtorek). Natomiast Strona odwołanie wniosła za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 26 maja 2017 r., na co wskazuje stempel pocztowy. W tak ustalonych okolicznościach faktycznych Organ uznał, że Strona uchybiła czternastodniowemu terminowi wyznaczonemu przez art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Z uwagi na powyższe ustalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził, że niemożliwym jest rozpatrzenie odwołania i ustosunkowanie się do podniesionych w nim zarzutów. 5. Pismem z dnia 8 sierpnia 2017 r., Skarżąca zaskarżyła do Sądu postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] lipca 2017 r., stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] w B. [...] z dnia [...] marca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 150 § 2 i art. 151 O.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w niniejszej sprawie skutek prawny doręczenia decyzji nastąpił z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej, w sytuacji gdy Organ miał informacje oraz wiedzę, że z uwagi na tymczasowe aresztowanie Prezes Spółki nie jest ona właściwie reprezentowana i nie ma możliwości odbioru korespondencji. W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że pomimo pełnej wiedzy, że jedyny Członek Zarządu Spółki jest pozbawiony wolności (tymczasowo aresztowany na okres do grudnia 2016 r.), Organ z pełną świadomością wysyłał wszelką korespondencję na adres biura rachunkowego i to pomimo wiedzy, że żaden z pracowników biura nie był pełnomocnikiem Spółki. W opinii Skarżącej, tego typu działanie Organu stanowi ewidentne naruszenie art. 121 O.p. Ponadto Skarżąca podkreśliła, że do uchybienia wniesienia odwołania doszło całkowicie bez winy Strony na skutek działania podmiotu zewnętrznego (biura księgowego), które nie poinformowało Skarżącej o odmowie odbierania korespondencji. 6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, stan faktyczny został ustalony prawidłowo i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 7. Podnieść należy, że przepisy Ordynacji podatkowej przewidują dla dokonania czynności, w tym dla wniesienia odwołania terminy, których dochowanie warunkuje skuteczność czynności. Termin na wniesienie odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie bowiem z art. 223 § 1 i 2 O.p., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję; odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia: 1) decyzji stronie; 2) zawiadomienia, o którym mowa w art. 103 § 1. Zgodnie z art. 228 § pkt 2 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: 1) niedopuszczalność odwołania; 2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania; 3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. Postanowienia w tym przedmiocie są ostateczne (art. 228 § 2 O.p.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że dopełnione zostały warunki uznania przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika [...] w B. [...] z dnia [...] marca 2017 r., za doręczoną w trybie art. 150 § 4 w zw. z art. 151 § 1 O.p. Przesyłkę skierowano bowiem na prawidłowy adres, tj. ul. [...] w S.. Adres ten był adresem widniejącym w ewidencji organu [Skarżąca wskazywała go w czynnościach podejmowanych wobec organów] i w Krajowym Rejestrze Sądowym jako adres siedziby Spółki. Zachowany został też okres czternastodniowego przechowywania przesyłki skierowanej na adres Skarżącej w S. przy ul. [...] przez urząd pocztowy, a Skarżąca została dwukrotnie zawiadomiona o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej; przy czym drugie zawiadomienie nastąpiło z zachowaniem upływu siedmiodniowego terminu liczonego od pierwszego zawiadomienia, a zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej umieszczano w skrzynce pocztowej adresata. Zwrot przesyłki jako niepodjętej w terminie nastąpił w dniu 18 kwietnia 2017 r., czyli po upływie 14 dni. W związku z tym, zgodnie z art. 150 § 4 O.p. z upływem dnia 18 kwietnia 2017 r. prawidłowo przyjęto domniemanie faktyczne doręczenia przesyłki (przyjmując, że datą doręczenia jest upływ ostatniego dnia okresu przechowywania pisma przez pocztę – art. 150 § 2 w zw. z § 1 pkt 1 O.p.). Tym samym termin do wniesienia odwołania zaczął biec od 19 kwietnia 2017 r. i zakończył się w dniu 2 maja 2017 r. 8. Natomiast Skarżąca złożyła odwołanie w dniu 26 maja 2017 r. a zatem ponad trzy tygodnie po terminie. Skarżąca razem z odwołaniem od decyzji Naczelnika [...] w B. [...] z dnia [...] marca 2017 r., złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który został rozpatrzony postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. - odmownie. Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia [...] października 2017r. (sygn. akt III SA/Wa 2997/17) skargę odrzucił. Podkreślenia wymaga fakt, że postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i ocena prawidłowości wniesienia odwołania to dwa różne zagadnienia. W tych okolicznościach w ocenie Sądu administracyjnego Organ zgodnie z prawem nie mógł postąpić inaczej niż wydając postanowienie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Skarżąca Spółka w skardze na to postanowienie twierdzi, że termin do wniesienia odwołania powinien być liczony od daty w której Prezes Zarządu tej spółki faktycznie dowiedziała się o istnieniu decyzji i zapoznała się jej treścią. Sąd nie może zgodzić się z takim twierdzeniem. Nie w każdym wypadku ustawodawca wymaga faktycznego przekazania pisma stronie, aby można było uznać, że zostało ono doręczone, a termin do wniesienia odwołania zaczął biec. W art. 150 § 4 O.p. ustawodawca ustanawia bowiem fikcję prawną doręczenia pisma w przypadku gdy nie udało się dokonać doręczenia w trybie doręczenia właściwego (art 148 O.p.), ani w trybie doręczenia zastępczego (art. 149 O.p.). W tym miejscu powtórzyć należy, że decyzję doręczono pod istniejący adres, zgłoszony zarówno w Krajowym Rejestrze Sądowym jak i w Organie podatkowym jako adres siedziby Spółki. Wysyłając poprzez operatora pocztowego decyzję na ten adres Organ prawidłowo wykonał dyspozycję zawartą w art. 151 § 1 O.p. Ponieważ pod adresem siedziby nie zastano osoby legitymującej się upoważnieniem do odbierania korespondencji Spółki w skrzynce pocztowej umieszczono awizo, a przesyłkę przechowywano w placówce pocztowej przez określony przepisem czas. W ten sposób także prawidłowo zrealizowano dyspozycję zawartą w art 150 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 151 § 1 O.p. Z chwilą upływu określonego przepisami terminu z mocy art. 150 § 4 ww. ustawy powstało domniemanie faktyczne, że skuteczne doręczenie miało miejsce i od tej chwili zaczął biec termin do wniesienia odwołania. Skarżąca zarzuca też, że nie było możliwe skuteczne odbieranie korespondencji i odpowiedź na tę korespondencję, ze względu na fakt tymczasowego aresztowania jedynego członka zarządu. Także ten zarzut nie może być podstawą do uchylenia skarżonego postanowienia, ponieważ jak wynika z akt sprawy Prezes Zarządu została zwolniona z aresztu w dniu 28 grudnia 2016 r., a decyzja od której wniesiono odwołanie została wydana 31 marca 2017 r. Wobec tego Prezes Zarządu Spółki będąc na wolności, przez ponad trzy miesiące miała możliwość podejmowania działań w toczącej się sprawie. Należy podkreślić, że Prezes Zarządu Spółki wiedziała o toczącej się sprawie, ponieważ w dniu 27 września 2016 r. osobiście odebrała postanowienie o wszczęciu postepowania kontrolnego co stwierdza jej własnoręczny podpis, a ponadto rzeczywiście pewne czynności w toczącej się sprawie podejmowała np. polegające na przeglądaniu akt sprawy. W tym okresie miała też faktyczną możliwość i obowiązek wskazania Organowi adresu właściwego do doręczeń jeżeli był to adres inny niż adres siedziby spółki. Taki obowiązek nakłada na stronę art. 146 § 1 O.p. Organ podatkowy prowadzący postepowanie dysponował adresem siedziby Spółki, wiedział, że członek zarządu jest na wolności i że według przepisów w toczącym się postępowaniu to na stronie spoczywa ciężar aktualizacji adresu właściwego do doręczeń. Wobec tego Organ nie miał obowiązku podejmować nadzwyczajnych działań w celu ustalenia innego adresu, nie miał też nawet przesłanek, do poszukiwania innego adresu. Z tych względów należy uznać, że Organ podatkowy w tym zakresie nie naruszył zasady ogólnej postepowania wyrażonej w art. 121 O.p. Nie mogą być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji twierdzenia Skarżącej, że nie mogła ona powziąć informacji o wydanej decyzji, ponieważ przedstawiciele biura rachunkowego pod którego adresem znajduje się siedziba spółki odmówili odebrania korespondencji i poinformowania Skarżącej o tym fakcie. Relacje pomiędzy Skarżącą, a rzeczonym biurem rachunkowym są bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a obowiązkiem osoby prawnej dbającej o swoje interesy jest takie zorganizowanie odbioru korespondencji, żeby dokonywała go osoba uprawniona, a przynajmniej aby zawartość skrzynki pocztowej była regularnie przez uprawnionych przedstawicieli spółki sprawdzana (szczególnie jeżeli wiadomo, że w danym czasie toczy się wobec niej postępowanie podatkowe). 9. Podsumowując, w świetle przedstawionych argumentów, niezapoznanie się z decyzją w czasie, który umożliwiłby stronie wniesienie odwołania przed upływem ustawowego terminu do wniesienia odwołania w rozpatrywanej sprawie wynika wyłącznie z nienależytej staranności Strony, a Organ podatkowy prawidłowo ustalił i zastosował przepisy regulujące analizowaną sytuację. 10. W związku z tym Sąd – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – orzekł o oddaleniu skargi. Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło