III SA/Wa 3001/15
WyrokWSA w Warszawie2017-01-16
Skład orzekający: Dominik Gajewski, Beata Sobocha, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną, oparty na przesłankach z art. 240 § 1 pkt 1 (fałszywe dowody) lub art. 240 § 1 pkt 5 (nowe okoliczności/dowody) Ordynacji podatkowej, może być uwzględniony, jeśli przedłożone dokumenty (wyrok karny, informacja z KRK) nie potwierdzają fałszywości dowodów organu ani nie stanowią nowych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, a jedynie wskazują na fakt skazania członka zarządu za przestępstwo, które nie jest wymienione w art. 18 § 2 Kodeksu spółek handlowych jako przeszkoda do pełnienia funkcji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy obu instancji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania podatkowego. Przedłożone przez skarżącego dokumenty (wyrok karny, informacja z KRK) nie wykazały fałszywości dowodów, na których oparto pierwotną decyzję, ani nie stanowiły nowych okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy. Skazanie za przestępstwo z art. 205 dawnego Kodeksu karnego, nawet jeśli miało miejsce w okresie pełnienia funkcji członka zarządu, nie wyłączało skuteczności powołania na tę funkcję ani nie stanowiło podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt 1 lub 5 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżący S. W. został objęty decyzją o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki V. Sp. z o.o. w podatku od gier. Wniósł o wznowienie postępowania, powołując się na fałszywe dowody (wyrok karny, informacja z KRK) oraz nowe okoliczności, które miały wykazać, że nie mógł skutecznie pełnić funkcji członka zarządu z uwagi na prawomocne skazanie za oszustwo. Organy odmówiły uchylenia decyzji, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący złożył skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant referent stażysta Joanna Wodzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od gier oddala skargę
Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. orzekł o solidarności odpowiedzialności Pana S. W. (dalej powoływany także jako Skarżący) wraz z Panem Z. B. za zaległości podatkowe V. Sp. z o.o. z tytułu niewykonania zobowiązania podatkowego w podatku od gier za okres rozliczeniowy kwiecień 2010 r. w wysokości 467.501,00 zł wynikającymi z decyzji tego organu nr [...] z dnia [...] października 2010 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 237.087,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 31.828,80 zł. Decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu 28 lipca 2014 r. i uzyskała walor ostateczności.
Skarżący pismem z dnia 13 października 2014 r. złożył wniosek o wznowienie na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia 15 lipca 2014 r. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wyjaśnił, że w związku z faktem, iż w okresie powstania zaległości podatkowych nie mógł pozostawać członkiem zarządu V. Sp. z o.o., niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającemu ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jakiejkolwiek jego winy, a powyższa decyzja została oparta na fałszywych dowodach. Na potwierdzenie swoich twierdzeń, Skarżący załączył kopię wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia 11 lipca 2008 r., sygn. akt V K [...]/06, oraz informację o osobie z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 28 września 2012 r.
Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. postanowieniem nr [...] z [...] 22 października 2014 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] lipca 2014 r. a następnie po przeprowadzeniu postępowania co do zasadności wznowienia, decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 o.p. odmówił uchylenia tejże decyzji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podatkowy wyjaśnił, że celem wznowienia postępowania jest stworzenie możliwości prawnej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa.
Organ wskazał, że w orzecznictwie sądowym panuje zgodność poglądów, iż w kwestii fałszywości dowodu powinny się wypowiadać właściwe sądy. Ponadto zarzut wadliwości musi dotyczyć dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Sfałszowanie dokumentu może polegać na zamachu na jego autentyczność, tj. jego podrobieniu, przerobieniu lub poświadczeniu w dokumencie nieprawdy. Poświadczenie nieprawdy, fałsz intelektualny polega na potwierdzeniu okoliczności, które nic miały miejsca, lub też na ich przeinaczeniu lub zatajeniu (wyrok WSA w K., sygn. akt I SA/Ke 456/09).
Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. zauważył, że zgodnie ze złożonym wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania informacją o osobie z Krajowego Rejestru Karnego o wskazaną w dokumencie tym kwalifikacją prawną czynu zabronionego, nie wynika, aby Skarżący był skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego oraz art. 585, art. 587, art. 590 i w art. 591 ustawy. Zaznaczył, że na mocy uchwały nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 31 grudnia 2009 r. V. Sp. z o.o. powołało z tym dniem Skarżącego na stanowisko prezesa zarządu. Wobec powyższego powołanie Skarżącego na stanowisko prezesa zarządu było skuteczne, czego konsekwencją był wpis do Krajowego Rejestru Sądowego, w świetle, którego Skarżący od dnia 31 grudnia 2009 r. do dnia 14 kwietnia 2010 r. był prezesem zarządu Spółki.
Organ podatkowy pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1203, ze zm.) niedopuszczalność wpisu nie obejmuje wpisów wadliwych, gdyż odnosi się do takiej czynności, która pomimo swojej wadliwości będzie skuteczna, jeżeli nie zostanie pozbawiona skutków prawnych z powództwa osoby uprawnionej. W doktrynie prawa podatkowego ukształtował się pogląd, że sąd rejonowy nie powinien mieć kompetencji w przedmiocie oceny zgodności uchwał zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia z ustawą. Należy bowiem mieć na względzie, że nawet w przypadku gdy uchwała zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia narusza przepisy iuris cogentis, lecz nie zostanie zaskarżona na podstawie Kodeksu spółek handlowych to będzie ważna i w pełni skuteczna, a wywołane przez nią skutki prawne powinny być respektowane.
Organ zaznaczył, iż Skarżący nie złożył do akt sprawy odpisu wniosku o stwierdzenie nieważności uchwały walnego zgromadzenia powołującej Wnioskodawcę na członka zarządu, brak go również w aktach rejestrowych Spółki. Tym samym, nie można przyjąć, aby organ podatkowy wydający pierwotna decyzję o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako osoby III oparł istotne dla sprawy okoliczności faktyczne na fałszywych dowodach. Brak zatem było podstaw do uwzględnienia żądania Skarżącego i uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2014 r.
Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący i w złożonym odwołaniu zarzucił naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. poprzez uznanie, iż nie wystąpiła w sprawie przesłanka wznowienia postępowania, podczas gdy Skarżący przedstawił dowód w postaci wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia 11 lipca 2008 r. oraz informację o osobie z Krajowego Rejestru Karnego, a dowody te istniały w dniu wydania decyzji, jednak nie były znane organowi, który wydał tę decyzję. Ponadto Skarżący zarzucił naruszenie art. 18 § 2 i § 3 Kodeksu spółek handlowych poprzez wadliwe uznanie, iż nie był osobą skazaną prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. z dnia 11 lipca 2008 r., sygn. akt V K [...]/06, za czyn z art. 205 dawnego Kodeksu karnego (oszustwo).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, wskazując na obowiązujące przepisy o.p. oraz istotę postępowania wznowieniowego stwierdził, że mając na uwadze stan faktyczny sprawy, żądanie Skarżącego uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] lipca 2014 r. nie jest uzasadnione, gdyż w sprawie nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 1 o.p. Przedstawienie przez Skarżącego dowodu w postaci wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia 11 lipca 2008 r., sygn. akt V K [...]/06, oraz informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 28 września 2012 r. nie może stanowić podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, ponieważ dowody te nie potwierdzają, iż w sprawie podstawę rozstrzygnięcia stanowiły dowody, które okazały się fałszywe. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. oparł swoje rozstrzygnięcie o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty potwierdzające, że Skarżący pełnił w Spółce funkcję prezesa zarządu, a Skarżący nie przedstawił dowodu, które wskazywałyby na ich sfałszowanie, a wprost przeciwnie nie kwestionuje faktu powołania jej na tę funkcję.
Odwołując się do poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, organ stwierdził, ze jego obowiązkiem było również dokonać oceny, czy w sprawie nie wystąpiły inne, niż wskazane przez Skarżącego przesłanki powodujące konieczność uchylenia decyzji ostatecznej. Zdaniem organu, żadna z takich przesłanek nie wystąpiła, w szczególności nie można powiedzieć aby decyzja została wydana w wyniku przestępstwa (art. 240 § 1 pkt 2 o.p.). Przestępstwo powinno być stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądowym. Zdaniem organu sformułowanie "decyzja wydana w wyniku przestępstwa" odnosi się wyłącznie do przestępstw dotyczących wydawania decyzji przez organ administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2012 r" sygn. akt I FSK 1930/11). Takiego wyroku Skarżący w przedmiotowej sprawie również nie przedstawił, dlatego też nie można przyjąć, aby zachodziła ta przesłanka.
W ocenie organu odwoławczego, również żadna z innych przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 pkt 1 o.p. w sprawie nie zachodziła, w szczególności w sprawie nie zostały ujawnione istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu takim dowodem ani okolicznością faktyczną nie mogą być przedłożone przez Skarżącego dokumenty – prawomocny wyrok sądu karnego potwierdzający skazanie Skarżącego za przestępstwo z art. 205 dawnego Kodeksu karnego (oszustwo) oraz informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego. Oba dokumenty istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję, jednakże nie miały wpływu na treść kwestionowanej decyzji a zatem nie zachodziła konieczność jej uchylenia lub zmiany. Decyzja, o uchylenie której wnosi Skarżący dotyczyła odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Przesłanki jej wydania zostały określone w art. 116 § 1 o.p., które dzieli się na pozytywne i negatywne. Do pozytywnych zalicza się bezskuteczność egzekucji podatkowej oraz upływ terminu płatności zobowiązania podatkowego w czasie pełnienia funkcji przez członka zarządu, o którego odpowiedzialności się orzeka. Natomiast wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości albo że niezgłoszenie takiego wniosku oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z winy członka zarządu bądź też, że wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa, traktuje się jako przesłanki negatywne do orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu. Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych wyłącza odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.
Organ wskazał, że stosownie do treści art. 18 § 2 i § 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030, ze zm., dalej powoływana jako k.s.h.) członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem może być tylko osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 585, art. 587, art. 590 i w art. 591 ustawy. Regulacja art. 18 § 2 Kodeksu spółek handlowych wyłącza zarówno dopuszczalność skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w § 1 (tu: członka zarządu), jak również stanowi podstawę utraty zdolności do dalszego wykonywania tych funkcji, jeżeli prawomocny wyrok skazujący zapadł w czasie ich wykonywania. Zdaniem organu, art. 18 § 2 k.s.h. stanowi ograniczenie praw podmiotowych, stąd wykładnia przepisu dotyczącego obowiązywania w czasie zakazu (art. 18 § 3 k.s.h.) musi być zatem ścisła (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt V ACa [...]/12). Z dokumentów przedłożonych przez Skarżącego, wynika, że był on skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo określone w art. 205 § 1 Kodeksu karnego z 1969 r. a nie za przestępstwo przewidziane w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego z 1997 r. oraz art. 585, art. 587, art. 590 i w art. 591 ustawy z 1997 r., a skoro ustawodawca nie przewidział zakazu sprawowania funkcji prezesa zarządu także przez osoby skazane za przestępstwa przewidziane w obowiązującym do dnia 31 sierpnia 1998 r. Kodeksie karnym z 1969 r., fakt ten nie może być przeszkodą w sprawowaniu przez nich tychże funkcji.
Dyrektor Izby Celnej w W. zaznaczył, iż okoliczność, że Skarżący w dniu płatności podatku od gier za okres rozliczeniowy, tj. w dniu 10 maja 2010 r. nie pełnił tej funkcji, a więc nie podlega hipotezie normy przewidzianej wart. 116 § 1 w związku z art. 116 § 2 o.p., była znana organowi wydającemu decyzję o orzeczeniu solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania Spółki i nie można uznać, że stanowi podstawę do uchylenia tej decyzji w trybie wznowienia postępowania. Jak bowiem wskazano wyżej postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Zakres kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu zwykłym jest szerszy niż organów prowadzących weryfikację decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie postępowania. O ile w postępowaniu instancyjnym odwołanie daje podstawę do ponownego, całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, bez względu na wagę uchybień (naruszeń prawa) związanych z tym postępowaniem, o tyle w postępowaniu wznowionym organ je prowadzący może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano decyzję ostateczną, obarczone było taką wadą, która przez ustawodawcę uznana została za wadę kwalifikowaną, enumeratywnie wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Instytucja wznowienia postępowania nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od stopnia tej wadliwości.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
- art. 240 § 1 o.p. poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie została wypełniona żadna z przesłanek przewidzianych w powyższym przepisie, podczas gdy we wniosku o wznowienie postępowania został przedstawiony nowy dowód oraz okoliczność, którą on potwierdza, a nie były one znane organowi w dniu wydania decyzji nr [...], tj. zaszła przesłanka przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.;
- art. 18 § 2 k.s.h. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy nie mogłem skutecznie pełnić funkcji członka zarządu V. sp. z o.o. ze względu na prawomocne skazanie mnie za czyn z art. 205 § 1 dawnego Kodeksu karnego tj. oszustwo i obowiązujący w stosunku do mojej osoby zakaz obejmowania funkcji członków zarządu spółek kapitałowych, co oznacza, iż nie mogę ponosić odpowiedzialności za zaległości podatkowe V. sp. z o.o. za okres rozliczeniowy kwiecień 2010 r.,
- art. 18 § 2 k.s.h. poprzez uznanie, iż nie zostałem skazany za przestępstwo należące do katalogu zawartego w w/w przepisie, podczas, gdy jestem osobą prawomocnie skazaną za czyn z art. 205 § 1 dawnego Kodeksu karnego tj. oszustwo, który po nowelizacji w/w ustawy został umieszczony pod postacią art. 286 § 1 w rozdziale XXXV k.k. i niewątpliwie należy do katalogu przestępstw z art. 18 § 2 k.s.h.,
- art. 116 o.p. poprzez uznanie, iż jestem osobą solidarnie odpowiedzialną za zobowiązanie podatkowe V. sp. z o.o. w podatku od gier za okres rozliczeniowy kwiecień 2010 r., podczas gdy ze względu na wskazany powyżej zakaz pełnienia przeze mnie funkcji członka zarządu spółek kapitałowych, nie mogłem skutecznie pełnić funkcji członka zarządu V. sp. z o.o., co oznacza, że nie mogę być solidarnie odpowiedzialny za zobowiązania podatkowe w/w spółki.
Wskazując na powyższe naruszenia, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w sprawie nie nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazać przede wszystkim należy, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej, wskazanej w art. 128 o.p. Postępowanie wznowieniowe toczy się w bardzo zawężonych ramach i na co należy zwrócić szczególnie uwagę, przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 o.p. Dlatego też uchylenie w całości lub w części decyzji podatkowej w tym trybie może nastąpić tylko wówczas, gdy spełnione zostaną przesłanki wznowienia postępowania enumeratywnie wymienione w art. 240 o.p. Charakter tych przesłanek wskazuje na to, że określają one istotne uchybienia proceduralne, których zaistnienie, wedle ustawodawcy, wymaga wyeliminowania takiej decyzji z obiegu prawnego. Przyjąć zatem należy, że wznowienie postępowania jest instytucją postępowania podatkowego a nie podatkowego prawa materialnego. Badanie prawidłowości wykładni lub zastosowania norm prawa materialnego może być przedmiotem rozważań w tym trybie dopiero wtedy, gdy wystąpią proceduralne przesłanki do jego zastosowania. Jak wskazał WSA w S. w wyroku z 4 września 2013 r., I SA/Sz 145/13, w postępowaniu wznowionym organ je prowadzący może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano decyzję ostateczną, obarczone było taką wadą, która przez ustawodawcę uznana została za wadę kwalifikowaną, enumeratywnie wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Postępowanie wznowieniowe nie stanowi kontynuacji uprzednio zakończonego decyzją ostateczną postępowania zwykłego, przez co niedopuszczalne jest wykorzystanie tego postępowania do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, a jego wyłącznym celem jest dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p.
W przedmiotowej sprawie Skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania podatkowego powołał się na przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 1 o.p. – oparcie rozstrzygnięcia na fałszywych dowodach, natomiast w trakcie postępowania podatkowego, ze składanych przez niego pism wynika, że przedłożone przez niego dokumenty - prawomocny wyrok sądu karnego potwierdzający skazanie Skarżącego za przestępstwo z art. 205 dawnego Kodeksu karnego (oszustwo) oraz informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego winny być traktowane jako nowe dowody, nieznane organowi przy wydawaniu decyzji mające istotny wpływ na wynik sprawy – przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Z treści art. 240 § 1 pkt 1 o.p. wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. W doktrynie wskazuje się, że fałsz dowodu - co do zasady - powinien być stwierdzony orzeczeniem sądu. Może to być np. wyrok sądu skazujący świadka za fałszywe zeznania (art. 233 § 1 k.k.), biegłego za fałszywą opinię, tłumacza za fałszywe tłumaczenie (art. 233 § 4 k.k.), funkcjonariusza publicznego za poświadczenie w dokumencie nieprawdy (art. 271 k.k.) lub każdą osobę, która podrobiła bądź przerobiła dokument w celu użycia go jako autentyczny (art. 270 § 1 k.k.). Od zasady, że fałsz dowodu powinien być wykazany orzeczeniem sądu, istnieją dwa wyjątki: po pierwsze, gdy postępowanie przed sądem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa (np. przedawnienie ścigania lub wyrokowania, abolicja, immunitet); po drugie, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, czyli rzuca się w oczy. W tym drugim wypadku nie wystarczy wykazać oczywistości fałszu, lecz ponadto trzeba uzasadnić, że wznowienie postępowania przed wydaniem orzeczenia przez sąd jest niezbędne do ochrony interesu publicznego. Korzystanie z drugiego wyjątku wymaga zachowania dużej ostrożności, aby nie doprowadzić do sytuacji, w której po zakończeniu postępowania wznowionego zapadnie wyrok sądu wykluczający fałszywość dowodu. Stąd też oczywistość fałszerstwa, o której mowa w art. 240 § 2 o.p., musi być możliwa do stwierdzenia bez przeprowadzania dodatkowych dowodów, jawna, widoczna gołym okiem – (zob. B. Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter. B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2015, wersja elektroniczna LEX).
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organy obu instancji, słusznie przyjęły, że w sprawie nie zachodziła przesłanka do wznowienia postępowania z uwagi na sfałszowanie dowodów, na podstawie których została wydana zaskarżona decyzja. Przedłożone przez Skarżącego dokumenty – wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia 11 lipca 2008 r., sygn. akt V K [...]/06, oraz informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 28 września 2012 r. w żaden sposób nie wskazują, że jakiekolwiek dowody, na podstawie których organ wydał pierwotną decyzję w przedmiocie odpowiedzialności Skarżącego jako osoby III były fałszywe. Przedłożone przez Skarżącego dokumenty wskazują jedynie, że Skarżący w okresie kiedy pełnił funkcję prezesa zarządu Spółki był osobą karaną, co nie oznacza, że dokumenty którymi dysponował organ były fałszywe.
Kolejną przesłanką, która w przedmiotowej sprawie mogłaby być ewentualnie podstawą do wznowienia zakończonego postępowania był art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Stosownie do tejże regulacji, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli: 1) wyjdą na jaw nowe okoliczności lub nowe dowody; 2) okoliczności te nie były znane organowi wydającemu decyzję w dniu jej wydania; 3) są one istotne dla sprawy. Omawiana regulacja ma bogaty dorobek orzeczniczy, w którym wskazuje się, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą
o tych okolicznościach (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04, LEX nr 143703).
W ocenie Sądu, organy obu instancji, słusznie przyjęły, że w sprawie nie zachodziły wszystkie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., aby uznać, iż w sprawie wyszyły na jaw nowe dowody lub okoliczności nieznane organowi w chwili wydawania decyzji, a mające wpływ na wynik sprawy. Zgodzić się należy z organami, że przedłożone przez Skarżącego dokumenty mają walor nowości i nie były znane organowi w chwili wydawania decyzji, jednakże dowody te nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.
Zdaniem Skarżącego, nową okolicznością faktyczną oraz dowodem, istotnym dla sprawy a nie znanym Naczelnikowi Urzędu Celnego [...] w W. był fakt skazania Skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu karnego za przestępstwo z art. 205 dawnego Kodeksu karnego (oszustwo), czego dowodem jest wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia 11 lipca 2008 r. oraz informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego. W ocenie Sądu, stanowisko Skarżącego w tym zakresie jest błędne.
Wskazać przede wszystkim należy, że okoliczność prawomocnego skazania Skarżącego z art. 205 Kodeksu karnego z 1969 r. za przestępstwo oszustwa, a w konsekwencji bycia osobą karaną w okresie od 31 grudnia 2015 r. do 14 kwietnia 2010 r. (pełnienia przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu V. Sp. z o.o.) nie oznacza automatycznie, że Skarżący nie pełnił tej funkcji. Słusznie w tym zakresie organy odwołały się do brzmienia art. 18 § 2 k.s.h. z którego wynika, że nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 585, art. 587, art. 590 i w art. 591 ustawy. Regulacja art. 18 § 2 k.s.h. wyłącza zarówno dopuszczalność skutecznego powołania danej osoby na funkcje wskazane w § 1 (tu: członka zarządu), jak również stanowi podstawę utraty zdolności do dalszego wykonywania tych funkcji, jeżeli prawomocny wyrok skazujący zapadł w czasie ich wykonywania. Tym niemniej przepis ten nie może być postrzegany, jak czyni to Skarżący, jako uniemożliwiający skutecznie powołanie go na funkcję prezesa zarządu Spółki, czy też zwalniający go, z mocy prawa z pełnienia tej funkcji. Przepis ten ogranicza możliwość pełnienia przez osoby fizyczne skazane prawomocnym wyrokiem sądu karnego za określone przestępstwa funkcji w organach spółek i może stanowić podstawę domagania się stwierdzenia nieważności uchwał zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia, podjętych z jego naruszeniem. Nie oznacza to jednak, że osoby karane, skutecznie powołane do pełnienia określonych funkcji w organach spółek, ich nie pełnią. Słusznie w tym zakresie organy wskazały na uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt III CZP 84/12 oraz z dnia z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt III CZP 13/13 z których wynika, że nawet w przypadku gdy uchwała zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia narusza przepisy prawa, lecz nie zostanie zaskarżona na podstawie Kodeksu spółek handlowych i nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy sąd, to będzie ważna i w pełni skuteczna, a tym samym, będzie wywoływać określone przez nią skutki prawne.
Podkreślić należy, że na mocy uchwały nr 3 nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników V. Sp. z o.o. z dnia 31 grudnia 2009 r., a więc po uprawomocnieniu się wyroku karnego skazującego za czyn przewidziany w art. 205 Kodeksu karnego z 1969 r., zgromadzenie wspólników Spółki powołało z tym dniem Skarżącego na stanowisko prezesa zarządu. Konsekwencją powyższej uchwały, był wpis do Krajowego Rejestru Sądowego, w świetle, którego Skarżący od dnia 31 grudnia 2009 r. do dnia 14 kwietnia 2010 r. był prezesem zarządu Spółki. Skarżący nie kwestionował, że w okresie tym wypełniał obowiązki prezesa zarządu Spółki, a zatem miał uprawnienia do jej reprezentowania na zewnątrz. Skoro Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów wskazujących, że stwierdzono nieważność powyższej uchwały, a z akt sprawy bezspornie wynika, że w okresie od 31 grudnia 2009 r. do 14 kwietnia 2010 r. wykonywał obowiązki prezesa zarządu V. Sp. z o.o., stwierdzić należało, że brak było podstaw do uznania, że w sprawie zachodziły przesłanki wskazujące na pojawienie się nowego dowodu lub okoliczności, nieznanych organowi a mających wpływ na wynik sprawy (art. 240 § 1 pkt 5 o.p.).
Należy podkreślić, że stanowisko Skarżącego jakoby z treści zakazu pełnienia funkcji członka organów spółki wynikającego z art. 18 § 2 k.s.h. wynikało, że automatycznie dana osoba, z mocy prawa nie jest i nie może być członkiem zarządu spółki, jest nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Idąc tokiem rozumowania Skarżącego, należałoby przyjąć, że osoba kierująca pojazdem, względem której został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów lub odebrane uprawnienia do kierowania pojazdami, nie jest kierowcą a w konsekwencji nie można na nią nałożyć mandatu karnego, bądź też osoba prowadząca działalność gospodarczą wbrew orzeczonemu przez sąd zakazowi jej prowadzenia, nie jest przedsiębiorcą, a w konsekwencji nie ciąży na niej obowiązek zapłaty podatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej czy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Z oczywistych względów z taką wykładnią analizowanego przepisu zgodzić się nie można.
W świetle powyższej wykładni art. 18 § 2 k.s.h. bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem kwestionowanej decyzji, ma kwestia czy skazanie Skarżącego za przestępstwo oszustwa na podstawie kodeksu karnego z 1969 r. mieści się katalogu przestępstw wskazanych w tymże artykule, w szczególności w zakresie przestępstw wymienionych przepisach rozdziałów XXXIII-XXXVII Kodeksu karnego. Przepis art. 18 § 2 k.s.h. nie stanowi samoistnej podstawy do uznania, że Skarżący w okresie od 31 grudnia 2009 r. do 14 kwietnia 2010 r. nie pełnił funkcji prezesa zarządu V. Sp. z o.o.
Przyjąć zatem należało za organami podatkowymi, że Skarżący nie wskazał żadnych nowych dowodów lub okoliczności, nieznanych organowi w chwili wydawania decyzji, mających wpływ na wynik sprawy, a zatem nie zaistniały przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. uzasadniające wznowienie postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe V. Sp. z o.o. z tytułu niewykonania zobowiązania podatkowego w podatku od gier za okres rozliczeniowy kwiecień 2010 r. Tym samym za niezasadne należało uznać zarzuty skargi.
Końcowo Sąd pragnie wskazać, mając na uwadze treść art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu V. Sp. z o.o. w okresie od 31 grudnia 2009 r. do 14 kwietnia 2010 r. Tym samym, co potwierdził także organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Skarżący w dniu 10 maja 2010 r. (w dniu płatności podatku przez Spółkę od gier za okres rozliczeniowy – kwiecień 2010 r.) nie pełnił tej funkcji, a więc nie podlega hipotezie normy przewidzianej w art. 116 § 1 w związku z art. 116 § 2 o.p. Zgodzić się należy z organem, że powyższe ustalenie nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji z dnia 15 lipca 2014 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe ww. Spółki w podatku od gier za okres rozliczeniowy kwiecień 2010 r. w wysokości 467.501,00 zł w trybie wznowienia postępowania, jednakże nie oznacza to, że nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Skoro Skarżący nie spełniał podstawowej przesłanki do pociągnięcia go do odpowiedzialności jako osoby III za zaległości podatkowe spółki z o.o. – nie pełnił funkcji członka zarządu w okresie upływu terminu płatności zobowiązania podatkowego ciążącego na spółce (art. 116 § 2 o.p.) – to nie było podstawy faktycznej i prawnej do pociągnięcia go do takiej odpowiedzialności. Tym samym, stwierdzić należy, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] lipca 2014 r. obarczona jest wadą, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 2 i 3 o.p. – została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Powyższe stwierdzenie nie wpływa jednak na zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, bowiem tryby nadzwyczajne – wznowienia postępowania podatkowego oraz stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej są odrębnymi, wzajemnie nie konkurencyjnymi trybami weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć organów podatkowych.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dostrzegając naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło