III SA/Wa 3004/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2005 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W dniu 17 października 2011 r. pełnomocnik M. G. – dalej jako Skarżący wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2011 r. złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Brak środków oraz trudna sytuacja wynika z upadłości jego dłużnika L. S.A. Zaznaczył, iż brak zapłaty należności w kwocie 155 tys. zł oraz brak terminowej wpłaty przez "I." pociągnęło szereg negatywnych skutków. Urząd Skarbowy prowadzi wobec Skarżącego egzekucję kwoty 57.456 zł wraz z odsetkami. Został zmuszony zaciągnąć kredyt na prowadzoną działalność gospodarczą. Posiada zadłużenie w banku [...] na kwotę około 87.000 zł. Z uwagi na zaległości wobec ZUS nie ma możliwości zaciągnięcia kredytu. W związku z powyższym nie posiada żadnych środków pieniężnych oraz nie ma możliwości uzyskania jakichkolwiek środków finansowych. Skarżący podał, iż posiada mieszkanie o powierzchni 50 m oraz działkę rolną (nie podając jej powierzchni). Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką, które są na jego utrzymaniu i nie mają dochodów własnych. Dochód miesięczny brutto Skarżącego wynosi około 2500 zł, "cały poświęcony na ZUS, kredyt na działalność." Do wniosku pełnomocnik załączył poświadczona za zgodność kopię postanowienia Sądu Rejonowego L. w L. z siedzibą w S. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych sygn. akt [...] [...] oraz [...] [...] uwzględniający sprzeciw Skarżącego o zmianie listy wierzytelności L. S.A. z siedzibą L. i uznaniu wierzytelność Skarżącego wobec w/w Spółki pod poz. 88 w łącznej kwocie 151.552,21 w kategorii IV., upomnienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w W. z dnia [...] września 2010 r. dotyczące wezwania do uregulowania składki na ubezpieczenie społeczne Skarżącego w kwocie 5.707,86 zł. wraz z kosztami upomnienia, upomnienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Oddziału w W. z dnia [...]września 2010 r. dotyczące wezwania do uregulowania składek na ubezpieczenie zdrowotne Skarżącego wraz z kosztami upomnienia w kwocie 1586, 96 zł oraz upomnienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Oddziału w W. z dnia [...] września 2010 r. dotyczące wezwania do uregulowania składek na Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z kosztami upomnienia w kwocie 485,64 zł. Ponadto pełnomocnik załączył wyciąg z rachunku bankowego Skarżącego z banku [...] S.A. za okres od 1 do 30 września 2011 r. z saldem ujemnym w wysokości 87.382,28 zł Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 20 października 2011 r. pismem z dnia 21 października 2011 r. pełnomocnik Skarżącego został wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji o stanie majątkowym Skarżącego tj: - wskazania i udokumentowania wszystkich źródeł utrzymania Skarżącego oraz osób prowadzących ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe, - przedstawienia zestawienia wysokości miesięcznych dochodów i wydatków składających się na bieżące utrzymanie Skarżącego i jej rodziny, - nadesłania zeznań podatkowych Skarżącego oraz osób prowadzących ze Skarżącym wspólne gospodarstwo domowe za 2010 r. za ostatnie dwa lata kalendarzowe; - nadesłania wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za ostatnie trzy miesiące; - nadesłania zestawienia wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2011 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Skarżącego - nadesłania zestawienia posiadanych przez Skarżącego wierzytelności i zobowiązań; - nadesłania zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego status żony Skarżącego jako osoby bezrobotnej; - wskazania wysokości wynagrodzenia wypłaconego na rzecz pełnomocnika i źródeł jego finansowania ; - wskazania źródła z którego skarżący opłacił wpis od skargi w kwocie 1500 zł; - wskazania innych okoliczności, które uniemożliwiają Skarżącemu uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 750 zł . Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 24 października 2011r. Skarżący jak również jego pełnomocnik przedmiotowych informacji nie przedłożyli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem ( przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego, sformułowanie "osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny oznacza, iż ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny ( zob. postanowienie SN z dnia 24.09.1984r., sygn. akt II CZ 104/84). Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 750 zł jak i stan faktyczny sprawy, Sąd nie widzi podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że jej sytuacja charakteryzuje się ubóstwem - a tylko taka sytuacja, co wskazano wyżej, może być podstawą dla przyznania prawa pomocy. Za odmową przyznania prawa pomocy przemawia okoliczność, iż pełnomocnik Skarżącego - pomimo że był do tego zobowiązany - nie przedłożył, na wezwanie Sądu, dodatkowych informacji zaświadczających o sytuacji materialnej Skarżącego. Natomiast informacje zawarte w złożonym na formularzu PPF wniosku oraz załączone przez Skarżącego do wniosku dokumenty są niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego Skarżącego oraz pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie żony i córki . Już na marginesie Sąd zauważa, iż Skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie. Ponadto Skarżący jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skoro Skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, jakimi rzeczywiście dochodami dysponuje oraz jaka kwota i na jakie potrzeby jest z nich pokrywana, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.