III SA/Wa 3024/08

WyrokWSA w Warszawie2009-04-17

Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Bożena Dziełak, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, które obejmuje wiele tytułów wykonawczych, może być wydane bez indywidualnego zbadania każdego z tych postępowań i uzasadnienia rozstrzygnięcia w odniesieniu do każdego z nich?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne nie zbadały dostatecznie sprawy, ponieważ nie ustaliły indywidualnie stanu faktycznego i prawnego dla każdego z dwunastu postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie odrębnych tytułów wykonawczych. Uchylenie obu postanowień było konieczne, ponieważ wadliwość dotyczyła całości rozstrzygnięcia, uniemożliwiając wyodrębnienie części, co do których sąd mógłby samodzielnie orzec. Organy powinny zbadać zasadność wniosku o umorzenie w odniesieniu do każdego postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego 12 tytułów wykonawczych, twierdząc, że nie zalega z płatnościami podatku VAT i dochodowego, a dane w tytułach wykonawczych są błędne. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, uznając, że istnieją ostateczne decyzje podatkowe, a zobowiązania nie zostały zapłacone. Spółka podtrzymała swoje stanowisko w zażaleniu i skardze, wskazując na błędne ustalenia faktyczne i brak uwzględnienia korekt deklaracji VAT.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, stwierdził, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi "S". Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz "S." Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca - "S." sp. z o.o. w W. złożyła zatytułowane "skarga" pismo z 10 listopada 2007 r. Wskazała w nim 12 tytułów wykonawczych i wniosła o "stwierdzenie nieważności tych tytułów i wstrzymanie ich wykonania. Podniosła, że wydano je bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa oraz dotyczą sprawy już wcześniej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Powołała się na art. 159 oraz art. 156 § 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Ponadto wniosła o umorzenie postępowania i przyjęcie stanu konta VAT zgodnie z załączoną deklaracją VAT-7. W ocenie Skarżącej dane zamieszczone w tytułach wykonawczych są błędne, nie uwzględniają składanych korekt w deklaracji VAT-7 i stanu jej zobowiązań w podatku od towarów i usług, który wykazuje nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Skarżąca wskazała, że w kilku przypadkach podatek naliczony nie był przez nią rozliczany, a na podstawie decyzji przeksięgowany na podatek dochodowy. Na wezwanie organu egzekucyjnego Skarżąca sprecyzowała żądanie pismem z 22 stycznia 2008 r. Wyjaśniła, że wnosi o umorzenie postępowania w całości na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Podniosła ponownie, że nie zalega z płatnościami w podatku od towarów i usług. Istniejący, niezawiniony przez nią stan rzeczy i dokonane zajęcie rachunków bankowych uniemożliwiają jej prowadzenie działalności. W opinii Skarżącej umorzenie postępowania spowoduje cofnięcie decyzji, na których oparto tytuły wykonawcze i przekazanie stosownych informacji bankom. Postanowieniem z [...] lutego 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnił, że wobec Skarżącej wydano ostateczne (nie wniesiono odwołań) decyzje w przedmiocie podatku od towarów i usług, tj. dwie z 7 grudnia 2006 r. i jedną z 26 lipca 2007 r. Wynikające z nich zobowiązania nie zostały zapłacone, a zatem postępowanie egzekucyjne było zasadne i wystawiono tytuły wykonawcze. Odnosząc się do argumentacji Skarżącej, organ egzekucyjny wskazał, że złożone 14 sierpnia 2007 r. korekty deklaracji VAT-7 dotyczyły miesięcy od stycznia do czerwca 2007 r. i nie miały wpływu na zmianę wysokości zobowiązań objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Natomiast kwota wynikająca z deklaracji VAT-7 za wrzesień 2007 r. jest kwotą do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, nie zaś do zwrotu, a zatem nie może pokryć zaległości w podatku od towarów i usług. Dokonano zajęcia rachunków bankowych zobowiązanej. W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego brak było przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, przewidzianych w art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), dalej "u.p.e.a.". W zażaleniu na to postanowienie Skarżąca wniosła o: stwierdzenie nieważności wydanych decyzji i opartych na nich tytułów wykonawczych; wstrzymanie wykonania tytułów wykonawczych, a także "odwołanie" pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z 26 października 2007 r., skierowanego do banków. Wyjaśniła, że zawiadomienie o zajęciu doprowadziło do wstrzymania jej działalności uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników. Skarżąca ponowiła argumentację wniosku o braku zaległości i błędnych kwotach ujętych w tytułach wykonawczych. Podniosła, że od wszystkich decyzji pokontrolnych oraz tytułów wykonawczych wniosła odwołania. W 2007 r. wydano 27 decyzji. Ponadto w tytułach wykonawczych nie uwzględniono: postanowień w sprawie zaliczenia na poczet zaległości podatkowych wpłat Skarżącej i nadpłat w podatku dochodowym od osób prawnych, a także decyzji umarzających postępowanie. Postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Wyjaśnił, że uwzględniając treść żądań i wniosków podania Skarżącej prawidłowo organ egzekucyjny podanie to uznał za wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zarzuty Skarżącej mieszczą się w ramach przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku i określenia obowiązku niezgodnie z treścią decyzji określającej ten obowiązek. Dyrektor Izby Skarbowej przytoczył argumentację organu egzekucyjnego i stwierdził, że rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego było prawidłowe z uwagi na wykonalność dochodowych należności. Powoływane przez Skarżąca okoliczności nie świadczyły o zapłaceniu należnego podatku i wygaśnięciu zaległości. Nie zgodził się także z twierdzeniem, że różnymi tytułami wykonawczymi objęto te same kwoty zaległości. Wymieniając poszczególne tytuły wykonawcze wskazał, że część z nich obejmowała zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług, część dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, zaś jeden z tytułów obejmował zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r., wykazane w złożonej przez Skarżącą deklaracji. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał nadto, że zawarte w zażaleniu żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] grudnia 2006 r. i [...] lipca 2007 r. przekazano temu organowi do załatwienia zgodnie z właściwością. W skardze złożonej na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o: umorzenie tytułów wykonawczych, skorygowanie podatku od towarów i usług oraz jego zwrot jako nadpłaty; skorygowanie wynikającego z deklaracji CIT-2 podatku dochodowego od osób prawnych, naliczonego bez uwzględnienia kosztów i faktur zakupu materiałów oraz zwrot tego podatku; odblokowanie kont bankowych. Skarżąca zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w związku z czym poniosła straty. W jej ocenie z załączonych do skargi dokumentów, w tym zaświadczeń o niezaleganiu z podatkami, wynikał brak zaległości podatkowych w okresie od 2004 r. do kwietnia 2006 r. Skarżąca wskazała, że cześć jej dokumentacji została wydana organom ścigania w toku postępowań karnych, przy czym co do części wydanych dokumentów nie otrzymała stosownych pokwitowań. Skarżąca działania organów ścigania uważała za skutek pomyłki, ponieważ nie zalegała z płatnościami podatków. Jej zdaniem wystawienie tytułów wykonawczych było bezpodstawne. Pozostały one dla niej utajnione do 26 października 2007 r., kiedy to doręczono je wraz z zawiadomieniem o zajęciu. W rezultacie nie mogła się od tytułów tych odwołać. Skarżąca ponownie podniosła, że wysłanie zawiadomień do banków sparaliżowało jej działalność i uniemożliwiło dokonywanie operacji finansowych. Podniosła również zarzuty do postępowania kontrolnego przeprowadzonego przez pracowników Urzędu Skarbowego W. oraz wskazała, że przedstawione przez organ I instancji wyliczenia jej zaległości podatkowych nie uwzględniają faktur zakupu materiałów oraz ponoszonych kosztów, a jedynie faktury sprzedaży, co spowodowało nieprawidłowe naliczenie podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Stwierdził, że zarzuty dotyczące postępowania podatkowego, zakończonego ostatecznymi decyzjami, nie mogą być podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym, zaś nieuwzględnienie dowodów może stanowić przesłankę wznowienia postępowania podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił także, iż pismem z 10 października 2008 r., po uzyskaniu stanowiska Skarżącej co do żądania stwierdzenia nieważności, poinformowano ją, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności tytułów wykonawczych. Zaskarżone postanowienie błędnie informowało Skarżącą o przekazaniu jej żądania w tym zakresie do załatwienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. W ocenie Organu przedstawione przez Skarżącą zaświadczenia o braku zaległości nie miały wpływu na postępowanie egzekucyjne, ponieważ egzekwowane zaległości wynikały z decyzji wydanych po wystawieniu zaświadczeń. W złożonym na rozprawie piśmie procesowym z 16 kwietnia 2009 r. Skarżąca ustosunkowała się do treści odpowiedzi na skargę. Podtrzymała dotychczasową argumentację. Podkreśliła wiążącą moc zaświadczeń, a także podniosła, że bez dokumentów zabranych przez Prokuratora nie jest możliwe prawidłowe naliczanie podatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić przez uchylenie obu wydanych w niniejszej sprawie postanowień. Podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się na powodach innych niż w niej wskazane. Działanie takie umożliwia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z 2004 r. Nr 162, poz. 1692; dalej: "p.p.s.a.") stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie podniesione w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Organy orzekające, opierając się na wyjaśnieniach Skarżącej zawartych w piśmie z 22 stycznia 2008 r., prawidłowo przyjęły, że złożyła ona wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, którą to instytucję przewiduje art. 59 u.p.e.a. Okoliczność, że Skarżąca wadliwie powoływała się przy tym na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 105 § 2) oraz domagała się również stwierdzenia nieważności tytułów wykonawczych i wstrzymania ich wykonania, a także kwestionowała decyzje określające wysokość podatku, nie podważała konieczności podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżąca wskazała 12 tytułów wykonawczych, obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych (należności płatnika). Podejmując rozstrzygnięcie organy orzekające winny mieć zatem na względzie okoliczność, że każdy tytuł wykonawczy realizowany jest w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym, co wynika z art. 26 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Przyjmowana w doktrynie odrębność pojęć "postępowanie egzekucyjne" i "egzekucja", nie podważa ich związku z konkretnym tytułem wykonawczym. Również istnienie szeregu tytułów wykonawczych skierowanych do tego samego dłużnika, czy też dokonanie do majątku dłużnika jednej czynności egzekucyjnej w celu realizacji kilku tytułów wykonawczych (np. zajęcie ruchomości, rachunku bankowego) konstatacji powyższej nie zmienia. W rezultacie, należało podjąć osobne rozstrzygnięcie w stosunku do każdego ze wszczętych postępowań egzekucyjnych, zidentyfikowanego poprzez stanowiący jego podstawę tytuł wykonawczy. Wadliwe było w tej sytuacji rozstrzygnięcie o umorzeniu "postępowania egzekucyjnego". Wniosek Skarżącej, jak należy wnosić z ilości wskazanych przez nią tytułów wykonawczych, obejmował dwanaście postępowań egzekucyjnych. Zdaniem Sądu, samo w sobie ujęcie w jednym postanowieniu rozstrzygnięć dotyczących wielu postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec jednego zobowiązanego, nie przesądza o wadliwości tego postanowienia skutkującej koniecznością jego uchylenia. Za takim działaniem czasami mogą przemawiać względy racjonalności. Jednakże objęcie jednym postanowieniem rozstrzygnięć dotyczących wielu postępowań egzekucyjnych dopuszczalne jest z tym zastrzeżeniem, że organ egzekucyjny zajmie stanowisko co do każdego z tych postępowań i co do każdego z nich uzasadni swoje rozstrzygnięcie, co należy również rozumieć jako jednoznaczne wskazanie, że uzasadnienia te są takie same z uwagi na okoliczności faktyczne i stan prawny. Innymi słowy, z treści postanowienia musi w takim przypadku wynikać, że zawiera ono rozstrzygnięcia w przedmiocie więcej niż jednego postępowania egzekucyjnego i powody poszczególnych rozstrzygnięć. W swoim postanowieniu Naczelnik Urzędu Skarbowego wymienił wszystkie wskazane przez Skarżącą tytuły wykonawcze. Nie ulega też wątpliwości, że nie znalazł podstaw do umorzenia żadnego z postępowań i przedstawił jedno wspólne uzasadnienie tego stanowiska. Podstawę prawną ograniczył do art. 59 § 1 i 3 u.p.e.a. Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że zarzuty Skarżącej należało zakwalifikować jako przesłanki umorzenia z uwagi na nieistnienie obowiązku i określenie obowiązku niezgodnie z treścią decyzji określającej ten obowiązek, czyli wymienione w art. 59 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a., a mianowicie jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał (pkt 2) oraz jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa (pkt 3). Kwalifikację tę Sąd uznał za prawidłową. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wskazał należności objętych poszczególnymi tytułami wykonawczymi. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że organ egzekucyjny wszczął i prowadzi egzekucję na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących podatek od towarów i usług z lat 2005- 2006 oraz podatek dochodowy od osób fizycznych za 2006 r. Tym niemniej z akt sprawy oraz z treści postanowień organów obu instancji nie wynika, aby w ogóle zbadano powody odmowy umorzenia postępowań prowadzonych na podstawie wskazanych w sentencjach tytułów wykonawczych z 2 kwietnia 2007 r. nr [...] i z 12 października 2007 r. nr [...]. Tytułów tych brak jest w aktach sprawy (nie zostały one w ogóle wymienione w dołączonym do nich spisie). Ich kopie znajdowały się natomiast wśród załączników skargi. Jednakże, opierając się na aktach administracyjnych sprawy oraz treści wydanych w niej postanowień, Sąd stwierdza, że z treści wniosku Skarżącej z 10 listopada 2007 r. oraz zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych wynikało, że tytuł nr [...] obejmował należności za styczeń 2006 r. Natomiast tytuł nr [...] – należności za kwiecień 2007 r. Te ostatnie nie mogły więc wynikać ze wskazanych przez organy decyzji obejmujących podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące z lat 2005-2006. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia (s. 2) wnioskować przy tym należy, iż były to zaległości w podatku od towarów i usług, ponieważ egzekwowane zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych obejmowały 2006 r., nie zaś któryś z miesięcy tego roku, a w szczególności styczeń. Dyrektor Izby Skarbowej na s. 7 postanowienia, wymieniając tytuły wykonawcze i przypisując im należności w celu wykazania, iż nie obejmują one tych samych zaległości, pominął ww. dwa tytuły wykonawcze. W zawiadomieniach o zajęciu rachunków bankowych tytuły te zostały uwzględnione. Należności za wskazane w tych tytułach okresy nie zostały wymienione w wykazach zaległości sporządzonych 29 stycznia 2008 r. (k. 192-193). Jednak również co do postępowań wszczętych tymi tytułami wykonawczymi orzeczono w zaskarżonym postanowieniu, a także w postanowieniu organu egzekucyjnego, odmawiając ich umorzenia. Tymczasem, jeżeli zaległości te zostały wcześniej uregulowane w postępowaniu egzekucyjnym, wniosek o umorzenie dotyczących ich postępowań egzekucyjnych (jako już zakończonych) był bezprzedmiotowy i w tym zakresie, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., należało umorzyć wszczęte nim postępowanie w przedmiocie umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tych tytułów. Zdaniem Sądu powyższa wadliwość świadczy o tym, że organy orzekające nie wyjaśniły sprawy w sposób dostateczny, tj. nie zbadały zasadności wniosku Skarżącej w odniesieniu do poszczególnych wskazanych przez nią postępowań. Ponadto, w stosunku do zaległości objętych tytułem wykonawczym nr [...] (kwiecień 2007 r.) nie mogło być wystarczające twierdzenie organów, że złożone przez Skarżącą korekty deklaracji VAT-7 dotyczyły miesięcy od stycznia do czerwca 2007 r. i nie miały wpływu na zmianę wysokości zobowiązań objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, aby organ egzekucyjny i organ nadzoru prawidłowo przeprowadziły postępowanie wszczęte wnioskiem Skarżącej, czyniąc niezbędne ustalenia faktyczne. Stanowi to naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., stosowanego w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 u.p.e.a. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 K.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepisy powyższe mają zastosowanie także w postępowaniu wszczętym wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że niezbędne czynności dowodowe w konkretnym przypadku ograniczyć się mogą do załączenia do akt sprawy informacji, bądź też dokumentów związanych z zaległościami ujętymi w tytułach wykonawczych. Czynności te należy wykonać, ponieważ tylko w oparciu o dowody znajdujące się w aktach sprawy możliwa jest weryfikacja zasadności wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Omawiane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei okoliczność, że rozstrzygnięcia organów podjęte zostały tak, jakby dotyczyły jednego postępowania egzekucyjnego, sprawia, iż nie jest możliwe wyodrębnienie w nich części, co do których Sąd mógłby podjąć odrębne rozstrzygnięcia. Stąd też uchylenie musiało objąć postanowienia organów obu instancji w całości. Odnosząc się natomiast do zarzutów i twierdzeń skargi, w zakresie możliwym do dokonania z uwagi na wskazany wyżej brak ustaleń faktycznych, wyjaśnić należy, że: Skarżąca błędnie ocenia znaczenie tytułów wykonawczych. W żadnym razie nie są to bowiem rozstrzygnięcia organów podatkowych bądź egzekucyjnych. Tytuł wykonawczy jest dokumentem sporządzanym przez wierzyciela (którym może być naczelnik urzędu skarbowego pełniący funkcję organu egzekucyjnego dla tego tytułu), zawierającym jego skierowany do organu egzekucyjnego wniosek o wszczęcie egzekucji. Sporządzenie tytułu wykonawczego przez wierzyciela będącego organem podatkowym nie czyni z tytułu tego rozstrzygnięcia analogicznego do decyzji (postanowienia). Natomiast organ egzekucyjny posługuje się jedynie tytułem wykonawczym, którego poprawność weryfikuje przed jego doręczeniem zobowiązanemu. Niezależnie od tej weryfikacji, zobowiązany ma możliwość kwestionowania zasadności egzekucji opartej na tytule wykonawczym, czemu służą tzw. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Termin na ich zgłoszenie biegnie od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego i nie ma przy tym znaczenia, czy odpis ten towarzyszy zawiadomieniu o dokonanej czynności egzekucyjnej (np. zajęciu rachunku bankowego). Nie są zatem zasadne zarzuty o ukrywaniu tytułów wykonawczych i związanym z tym brakiem możliwości ich podważenia. Nie są również zasadne zarzuty wystawienia co do tych samych należności kilku tytułów wykonawczych. Twierdzenia Skarżącej w tym względzie wynikają z faktu, że w tytułach wykonawczych jako rodzaj należności wskazano podatek od towarów i usług, a zatem jedynie z powołania w niektórych tytułach dodatkowo art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) można stwierdzić, iż obejmują one tzw. dodatkowe zobowiązania podatkowe, z istoty swej naliczane za te same miesiące co podatek. Ponadto, Skarżąca jako odrębne tytuły wykonawcze wskazuje tytuły wymienione w zawiadomieniach i zajęciu rachunków bankowych. Tymczasem są to te same tytuły wykonawcze, których odpisy równocześnie jej doręczono, co wynika chociażby z porównania ujętych w nich należności. Rację ma Dyrektor Izby Skarbowej podnosząc brak znaczenia przedłożonych przez Skarżącą zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach jako dowodów nieistnienia zaległości dochodzonych w postępowaniach egzekucyjnych. Zaświadczenia te pochodzą z 16 maja i 26 grudnia 2005 r. oraz 7 kwietnia 2006 r. Sporządzone zatem zostały, co zasadnie podnosił Dyrektor Izby Skarbowej, przed określeniem stosowanymi decyzjami wysokości zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. Tytuły wykonawcze uwzględniały kwoty wynikające z tych decyzji. Zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach wydawane jest według wiedzy organu na określony dzień. Dlatego też ma ograniczone znaczenie. Wydanie takiego zaświadczenia nie pozbawia organów podatkowych lub kontroli skarbowej możliwości weryfikacji zadeklarowanych przez podatnika (płatnika) podatków. Uzyskanie zaświadczenia nie może być zatem traktowane, co czyni Skarżąca, jako swojego rodzaju zabezpieczenie i informację niepodważalną, ustanawiającą niezmienny stan rzeczy – brak zaległości. Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił poszczególne przeksięgowania wpłat i nadpłat, na które powoływała się Skarżąca. Skoro, poza jednym przypadkiem kiedy to nadpłata w podatku dochodowym od osób prawnych zmniejszyła zaległość w podatku od towarów i usług za lipiec 2005 r. (k. 47), przeksięgowania dokonywane były na zaległości w podatku dochodowym, argumenty Skarżącej nie mogły być skuteczne. Zaznaczyć należy, że w przedmiocie zaliczeń na poczet poszczególnych zaległości zapadały stosowne postanowienia organu podatkowego, które podlegały odrębnemu zaskarżeniu. Ich prawidłowość nie może być zatem kwestionowana w niniejszym postępowaniu. Tytułem wyjaśnienia Sąd wskazuje, że np. dołączone do skargi postanowienia z [...] i [...] lipca 2007 r. dotyczą zaliczenia na poczet zaległości tej samej nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za sierpień 2006 r. W pierwszym z wymienionych postanowień wskazano całą kwotę nadpłaty, natomiast w drugim – kwotę nadpłaty pomniejszoną o kwotę zaliczoną na zaległości pierwszym postanowieniem. W rezultacie nadpłata ta została zaliczona w części na podatek dochodowy, w części zaś na podatek od towarów i usług (lipiec 2005 r.). W załączonym do skargi zestawieniu (zał. 21) Skarżąca ewidentnie dwukrotnie ujmuje te same kwoty wpłat i nadpłat, np. ujętych w powyższych postanowieniach. W niniejszej sprawie nie mogły być brane pod uwagę argumenty dotyczące prawidłowości wyliczenia podatków, podważanej przez Skarżącą zarzutem nieuwzględnienia ponoszonych przez nią kosztów zakupów, a także brakiem dokumentów przekazanych prokuraturze. Skarżąca mogła kwestionować prawidłowość decyzji składając odwołanie, bądź też składać korekty deklaracji obejmujących zobowiązania, co do których nie wydano decyzji. Odnosząc się do wniosków skargi wyjaśnić natomiast należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Postanowienie wydane z naruszeniem prawa Sąd eliminuje z obrotu prawnego, uchylając je lub stwierdzając jego nieważność. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają natomiast organy administracyjne. Należało mieć również na względzie i to, że świetle cytowanego wyżej art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd zawsze związany jest granicami sprawy, w której skargę wniesiono i nie może wkraczać swoimi ocenami prawnymi w sprawę inną niż ta, jaka była przedmiotem postępowania przed organami administracji. Sprawę rozpatrywaną przez Sąd określa strona skarżąca, wskazując konkretny akt (decyzję, postanowienie), którego skarga dotyczy. Skarżąca wniosła skargę na postanowienie w umorzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem tylko to postanowienie i poprzedzające jego wydanie postępowanie administracyjne, mogły być badane przez Sąd. Zawarte w skardze wnioski: o umorzenie tytułów wykonawczych, skorygowanie podatku od towarów i usług oraz jego zwrot jako nadpłaty; skorygowanie podatku dochodowego od osób prawnych wynikającego z deklaracji CIT-2 oraz odblokowanie kont bankowych były zatem całkowicie chybione. Ponownie rozpatrując sprawę Naczelnik Urzędu Skarbowego ustali wskazane wyżej okoliczności, pozwalające na podjęcie właściwych rozstrzygnięć w przedmiocie postępowań egzekucyjnych wszczętych tytułami wykonawczymi o numerach [...] i [...], a przede wszystkim czy i kiedy postępowania te zostały zakończone, czy też wciąż się toczą. Naczelnik Urzędu Skarbowego, uwzględniając te ustalenia, ponownie orzeknie w przedmiocie zasadności wniosku Skarżącej. Jeżeli za zasadne uzna wydanie jednego postanowienia – uwzględni obowiązek podjęcia rozstrzygnięć co do każdego z postępowań egzekucyjnych toczących się na podstawie tytułów wykonawczych wskazanych przez Skarżącą. Sąd za celowe uznał uchylenie obu wydanych w niniejszej sprawie postanowień uznając, iż przyczyni się to szybszego załatwienia sprawy (art. 135 p.p.s.a.), a jest przy tym niezbędne, ponieważ danymi, które należy uwzględnić przy podejmowaniu rozstrzygnięcia dysponuje organ pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. Zakres w jakim uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu określono w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz Skarżącej koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § p.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu przez nią wpisowi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło