III SA/Wa 3041/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), sędzia WSA Radosław Teresiak, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2016 r. oddala skargę Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] [dalej: "organ odwoławczy"] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], wydana na podstawie art. 220 § 2 w zw. z art. 13 § 1 pkt 3 oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa [t.j. Dz.U. z 2015 r. poz.613 z późn. zm., dalej: O.p.] oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych [t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.] uchwały Rady [...] nr XVIII/413/2015 z 15 października 2015 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na rok 2016, a także Uchwały nr XX1510/2015 Rady [...] zmieniającej uchwałę w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2016, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Pana M. S. [dalej: "Skarżący"] od decyzji Prezydenta [...] [dalej: organ pierwszej instancji] z [...] stycznia 2016 r., nr [...], w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2016 r. na kwotę 36 zł. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Prezydent [...] ustalił wymiar podatku w stosunku do nieruchomości zlokalizowanej przy ul. W. w W. Do opodatkowania przyjęto: budynki mieszkalne – 34,40 m2 oraz grunty pozostałe o pow. 22,51 m2. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wnioskował o zwolnienie z obowiązku podatkowego dotyczącego nieruchomości z uwagi na brak środków do życia. Skarżący podał: "W związku z tym, że pozostaję bez środków do życia i nie mam jakichkolwiek dochodów, wnoszę o zwolnienie z podatku na rok 2016 w całości". Organ pierwszej instancji pismem z dnia 7 marca 2016 r. wezwał Skarżącego do sprecyzowania stanowiska w związku z pismem z 1 marca 2016 r. W odpowiedzi Skarżący poinformował, że jego wniosek należy potraktować "i jako odwołanie od decyzji w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za r. 2016, i jako wniosek o umorzenie powstałego zobowiązania z tytułu wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r., i jako wniosek o umorzenie dotychczasowego zadłużenia z tytułu wymiaru podatku". Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2016 r. Organ odwoławczy wskazał, że zgodne z przepisami prawa było wydanie przez Prezydenta [...] decyzji dotyczącej ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, bowiem w § 2 uchwały Rady [...] wskazane jest, że jej wykonanie powierza się Prezydentowi [...]. Organ powołując się na art. 2 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych [Dz.U. z 2016 r. Nr 716, dalej u.p.o.l.] wskazał, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1 grunty, 2 budynki lub ich części a zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. Organ podkreślił, że art. 3 ust. 3 u.p.o.l. stanowi, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Zgodnie natomiast z Uchwałą Rady [...] nr uchwałę Rady [...] nr XVIlI/413/2015 z 15 października 2015 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na rok 2016, a także Uchwały nr XXI/510/2015 Rady [...] zmieniającą uchwałę w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2016 wprowadzone zostały następujące stawki podatku od nieruchomości od gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego 0,46 zł od 1 m2 powierzchni, od budynków mieszkalnych lub ich części: 0,74 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Odnosząc się do argumentacji strony zawartej w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że organem właściwym do rozpoznania kwestii umorzenia zobowiązania podatkowego jest organ pierwszej instancji. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej – organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną a przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zaistnienia jednej z dwóch przesłanek tj. wystąpienia interesu publicznego lub ważnego interesu strony. Organ drugiej instancji podał, że kwestia istnienia przesłanki "ważnego interesu podatnika" w związku z udzieleniem ulgi podatkowej rozstrzygana była przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku sygn. II FSK 2918/15 z dnia 11 grudnia 2015 r., gdzie sąd uznał, że przesłanka "ważnego interesu podatnika" określona w art. 67a § 1 O.p. wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli i sposobu postępowania podatnika, uniemożliwiające mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. Przesłanki tej nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Kolejno organ powołał się na wyrok w sprawie sygn. II FSK 2529//I3, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nawet w przypadku zaistnienia pozytywnych przesłanek umożliwiających umorzenie zaległości podatkowej [ważny interes podatnika lub interes publiczny], organ podatkowy nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku podatnika i przyznania ulgi. Zatem w ocenie organu odwoławczego przepis wyraźnie wskazuje, że organem właściwym jest organ podatkowy tj. organ pierwszej instancji. Wobec powyższego organ odwoławczy nie rozstrzygał w przedmiotowej decyzji o istnieniu przesłanek uzasadniających istnienie okoliczności uzasadniających umorzenie zobowiązania podatkowego. Organ podał, że wysokość zobowiązania została określona na podstawie danych zgodnych z Wypisem z rejestru lokali, z uwzględnieniem stawek wynikających z uchwały Rady [...] nr XVIII/413/2015 z 15 października 2015 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na rok 2016, a także Uchwały nr XXI/510/2015 Rady [...] zmieniającej uchwałę w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2016. Konkludując, organ odwoławczy uznał, że powyższe wartości odpowiadają rzeczywistości i organ podatkowy I instancji w sposób prawidłowy ustalił wymiar podatku od nieruchomości zlokalizowanej przy ul. W. w W. Organ zauważył także, że zgodnie z art. 222 O.p., odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. W przedmiotowej sprawie strona ograniczyła się natomiast do lakonicznego stwierdzenia, że nie ma środków do życia, nie kwestionując przy tym wysokości zobowiązania określonego przez organ podatkowy I instancji. W skardze na decyzję organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący wskazał, że wnosi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w oparciu o te same podstawy co w odwołaniu od decyzji Prezenta [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Badając rozpoznawaną sprawę według kryteriów wynikających z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. z 2014 r., poz. 1647] oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c oraz art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.], Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów. Zatem skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia Skarżącemu wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uwzględnił, że decyzja została wydana związku z faktem, że Skarżący jest posiadaczem mieszkania położonego w W. przy ul. W. Okoliczność ta jest bezsporna – wobec Skarżącego wydawano analogiczne decyzje za lata wcześniejsze [2008-2015], zaś z wypisu z rejestru lokali wynika powierzchnia lokalu o funkcji mieszkalnej zaś z wypisu z rejestru gruntów grunty pozostałe. Organ podatkowy pierwszej instancji – Prezydent [...] – dokonując w decyzji z [...] stycznia 2016 r. ustalenia podatku od nieruchomości za 2016 r. uwzględniał dane zawarte w rejestrach. Także stawka ustalona została prawidłowo na podstawie stawek określonych w uchwale Rady [...] nr XVIII/413/2015 z 15 października 2015 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na rok 2016, a także Uchwały nr XXI/510/2015 Rady [...] zmieniającej uchwałę w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2016. Zgodnie z Uchwałą Rady [...] nr XVIlI/413/2015 z 15 października 2015 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na rok 2016, a także Uchwały nr XXI/510/2015 Rady [...]zmieniającej uchwałę w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2016 wprowadzone zostały następujące stawki podatku od nieruchomości od gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego: 0,46 zł od 1 m2 powierzchni od budynków mieszkalnych lub ich części; 0,74 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Wydana decyzja uwzględnia prawidłowe stawki. Skarżący kwestionuje wydanie wobec niego decyzji ustalającej na 2016 r. podatek od nieruchomości, powołując się na złą sytuację materialną – jak podał w odwołaniu [pismo z 1 marca 2016 r.] – pozostaje on bez środków do życia i nie ma jakichkolwiek dochodów. Okoliczność trudnej sytuacji materialnej, brak środków do życia i możliwości poniesienia ciężaru związanego z zobowiązaniem podatkowym nie stanowi jednak podstawy do skutecznego zakwestionowania wydanej decyzji, ta bowiem – w okolicznościach rozpoznawanej sprawy – jest prawidłowa. Inną sprawą jest, że Skarżący w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu pierwszej instancji, dotyczące sprecyzowania wniosku wyraźnie podał, że jego wcześniejsze pismo, tytułowane "odwołaniem" i wniesione w ustawowym terminie od decyzji Prezydenta [...]ustalającej wymiar podatku w stosunku do nieruchomości zlokalizowanej przy ul. W. w W. obejmowało dalsze wnioski, którym organ powinienem był nadać bieg. W piśmie tym Skarżący jednoznacznie wskazał, że stanowi ono zarówno odwołanie od decyzji Prezydenta [...]ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 2016 r., ale także, że stanowi ono wniosek o: (1) umorzenie powstałego zobowiązania z tytułu wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r.; (2) o umorzenie dotychczasowego zadłużenia z tytułu wymiaru podatku. Skarżący poinformował, że jego wniosek należy potraktować "i jako odwołanie od decyzji w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za r. 2016, i jako wniosek o umorzenie powstałego zobowiązania z tytułu wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r., i jako wniosek o umorzenie dotychczasowego zadłużenia z tytułu wymiaru podatku". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]kontroli poddało jedynie to, co pozostaje w kompetencji tego organu, tj. zaskarżoną odwołaniem decyzję Prezydenta [...]. Pozostałe dwa wnioski: ten o umorzenie podatku za 2016 r. oraz o umorzenie dotychczasowego zadłużenia z tytułu wymiaru podatku pozostają w gestii organu podatkowego pierwszej instancji, tj. Prezydenta [...]i powinny zostać przez ten organ rozstrzygnięte. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]wyjaśniło w zaskarżonej decyzji podstawy umorzenia zaległości, nawiązując do brzmienia art. 67a § 1 O.p. Organ prawidłowo przy tym dwukrotnie zaakcentował, że organem właściwym do rozpoznania kwestii umorzenia zobowiązania podatkowego jest organ podatkowy pierwszej instancji i że wobec tego nie rozstrzygał w decyzji o istnieniu przesłanek uzasadniających istnienie okoliczności uzasadniających umorzenie zobowiązania podatkowego. W postępowaniu mającym za przedmiot kontrolę decyzji w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r. nie mogły podlegać ocenie podstawy do ewentualnego umorzenia zaległości podatkowej za 2016 r. a także wcześniejsze okresy. Kwestia ta powinna zostać rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji – Prezydenta [...]– na podstawie wniosku Skarżącego, który pełnił trzy funkcje: stanowił odwołanie od wydanej decyzji [to zostało rozstrzygnięte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]zaskarżoną decyzją, poddaną kontroli sądowej] a zarazem zawierał wniosek o umorzenie podatku za 2016 r. a także wyrażał wniosek o umorzenie innych, dalszych zaległości posiadanych przez Skarżącego. Trudna sytuacja Skarżącego, wskazana w jego piśmie tytułowanym odwołaniem a mającym być również wnioskiem o umorzenie zaległości powinna podlegać rozpatrzeniu przez organ pierwszej instancji. Pismem tym Skarżący zainicjował bowiem postępowanie odwoławcze od wydanej decyzji ale także postępowanie o umorzenie zaległości. Postępowanie to winno zatem zostać zakończone odpowiednim rozstrzygnięciem. Reasumując, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...]z [...] stycznia 2016 r. ustalającą wymiar podatku w stosunku do nieruchomości zlokalizowanej przy ul. W. w W. za 2016 r. odpowiada prawu. Poza zakresem oceny Sądu w tym postępowaniu pozostają przy tym kwestie wykraczające poza zaskarżoną decyzję, to jest dotyczące oceny podstaw do umorzenia zaległości a więc nierozstrzygniętych wniosków Skarżącego o umorzenie, jako pozostające poza kognicją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] a tym samym i poza zakresem zaskarżonej decyzji. Tym samym, zarzuty skargi okazały się niezasadne. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.