III SA/Wa 305/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny, po upływie terminu przedawnienia do weryfikacji zgłoszenia celnego, może odmówić zastosowania zwolnienia od podatku VAT w imporcie towarów, jeśli istniały podstawy prawne do zwolnienia od cła?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że upływ terminu przedawnienia do weryfikacji zgłoszenia celnego nie może zniweczyć podstawy prawnej do zwolnienia z podatku VAT, jeśli taka podstawa istniała w momencie dokonywania zgłoszenia. Organ celny ma obowiązek wyjaśnić, czy importowane towary podlegały zwolnieniu z cła, a jeśli tak, uwzględnić to przy określaniu prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku VAT.
Stan faktyczny
Spółka P.S.A. importowała towary (masę uszczelniającą, farbę gruntową, smar antykorozyjny) w 2001 r., stosując stawkę VAT 7% i celną 9%. Organy celne uznały, że stawka VAT powinna wynosić 22%, ponieważ towary nie były przeznaczone na cele budowlane. Spółka w odwołaniu podniosła, że towary te były częściami zamiennymi do samolotów używanych w lotnictwie cywilnym i jako takie podlegały zwolnieniu od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 38 Kodeksu celnego, a w konsekwencji również zwolnieniu od VAT. Organy celne odmówiły zastosowania zwolnienia, powołując się na brak wniosku o zwolnienie w zgłoszeniu celnym oraz upływ terminu przedawnienia do weryfikacji zgłoszenia celnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej w W., stwierdził, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. spraw ze skarg P.S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]; z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług. 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 1.160 zł (tysiąc sto sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] listopada 2006 r., nr: [...],[...],[...],[...] Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił decyzje Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr: [...],[...],[...],[...], w części dotyczącej określenia dla P. S.A. wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych i umorzył postępowanie w tym zakresie, zaś w pozostałej części - utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...]w W. z [...] października 2006 r. Nr [...] o określeniu prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. W uzasadnieniach omawianych decyzji Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że Spółka Akcyjna P., zgłosiła celem dopuszczenia do obrotu, jednolitymi dokumentami administracyjnymi SAD z [...] marca 2001 r. , [...] stycznia 2001 r., [...] stycznia 2001 r. i [...] lutego 2001 r. masę uszczelniającą do różnych zespołów [...] – ze stawką celną 9% i stawką VAT w wysokości 7%. Dodatkowo w zgłoszeniu celnym z dnia 5 lutego 2001 r. zgłoszono farbę gruntową oraz smar antykorozyjny, również ze stawką celną 9% oraz i stawką podatku VAT w wysokości 7%.procedurą. W dniu 27 lutego 2006r. organ celny I instancji wszczął z urzędu postępowania podatkowe w sprawie określenia prawidłowej kwoty zobowiązań w podatku od towarów i usług, należnego w związku z importem tych produktów. W ocenie organu pierwszej instancji zastosowanie przez importera 7% stawki podatku było nieprawidłowe, gdyż towar ten nie był przeznaczony na cele budowlane. Decyzjami z dnia [...] kwietnia 2006r. Naczelnika Urzędu Celnego określił dla sprowadzonych towarów wysokość podatku od towarów i usług z zastosowaniem 22% stawki podatku VAT. Rozpoznając odwołania od tych decyzji DIC wyjaśnił, że choć przedmiotem importu w niniejszych sprawach były towary przeznaczone wyłącznie do zastosowania w lotnictwie, to Spółka - zgłaszając importowane towary w celu dopuszczenia ich do obrotu - nie wnosiła o zastosowanie zwolnienia od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 38 Kodeksu celnego. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zgłoszeń, przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm, zwolniony był od cła, jeżeli przedmiotem przywozu były samoloty używane w lotnictwie cywilnym, o masie własnej przekraczającej 12 ton oraz części zamienne do nich i wyposażenie pokładowe przywożone przez ich użytkownika docelowego, posiadającego świadectwo kwalifikacyjne wydane przez polski organ nadzoru lotniczego. Zgłaszając towar do objęcia go procedurą dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem zwolnienia od cła, podmiot uprawniony do skorzystania z takiego zwolnienia powinien był wnioskować o zastosowanie zwolnienia oraz podać odpowiednią podstawę prawną do jego zastosowania. Jednocześnie, w zgłoszeniu celnym, w polu 47 w kolumnie MP (metoda płatności), podmiot ten powinien wpisać symbol "U" oznaczający zwolnienie z należności celnych. Czynności tych Spółka nie wykonała i dopiero w odwołaniu od decyzji podatkowej organu I instancji, tj. po upływie prawie 5 lat od daty dokonania zgłoszenia celnego, Spółka podniosła, że w dacie dokonania importu przedmiotowy towar był zwolniony z cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 38 Kodeksu celnego, zaś wpisanie nieprawidłowej stawki celnej wynikało z pomyłki. Oznacza to, iż Spółka uiściła należności celne, mimo, że nie była do tego zobowiązana. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, po upływie 3 lat od daty zgłoszenia celnego organ celny nie może wydać decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe w kwestii dotyczącej wysokości długu celnego (w tym stawki celnej) oraz w kwestii zmieniającej elementy kalkulacyjne zawarte w zgłoszeniu celnym, takie jak np. taryfikacja towaru. W omawianych sprawach, termin na wydanie takich decyzji upłynął w styczniu 2004 r., co uniemożliwia wydanie decyzji nawet wtedy, gdyby faktycznie istniały przesłanki do zastosowania zwolnienia z należności celnych. Wobec powyższego, w chwili obecnej rozpatrywanie kwestii, czy w dacie zgłoszeń celnych zostały spełnione przesłanki do zastosowania zwolnień celnych jest bezprzedmiotowe. Dyrektor Izby Celnej przypomniał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.; dalej uptu z 1993 r.), który obowiązywał w dacie dokonania zgłoszenia celnego, zwolniony od podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego był import towarów zwolnionych od cła, między innymi na podstawie art. 190 § 1 pkt 38 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny/ Dz.U. Nr 23 poz.117. Zaś według art. 7 ust. 2 uptu z 1993 r., zwolnienia nie były stosowane, jeżeli na postawie przepisów Kodeksu celnego powstawał obowiązek uiszczenia cła. Skoro przedmiotowe towary nie zostały zwolnione od cła z mocy art. 190 § 1 pkt 38 Kodeksu celnego, to brak jest podstaw także do zwolnienia tego towaru od podatku VAT w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 4 uptu z 1993 r. W kwestii dotyczącej określenia odsetek od zaległości podatkowych, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Nr 8, poz. 60, dalej Op) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa jedynie wysokość zobowiązania podatkowego. Powyższa regulacja oznacza, że rozstrzygnięcie w zakresie odsetek za zwłokę zawarte w decyzjach określających podatek, wykracza poza zakres powołanego przepisu. Ponadto Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w decyzjach organu I instancji nieprawidłowo powołano przepisy art. 11 uptu z 1993 r., zamiast przepisy art. 33 i 34 ustawy z dnia 11 maja 2004 r o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej - uptu z 2004 r.), co wynika z art. 175 uptu z 2004 r. Obowiązek stosowania przepisów obowiązujących w dacie wystąpienia zdarzeń powodujących skutki podatkowe dotyczy tylko przepisów prawa materialnego, zaś przepisy procesowe i ustrojowe stosuje się wg stanu prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji. Wskazane uchybienie organu celnego I instancji nie miało jednak zdaniem Dyrektora Izby Celnej istotnego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia. Na powyższe rozstrzygnięcia Spółka wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonym decyzjom naruszenie: - art. 2, art. 7 oraz art. 217 Konstytucji RP, poprzez określenie zobowiązania podatkowego w sposób niezgodny z literalnym brzmieniem art. 7 ust. 1 pkt 4) uptu z 1993 r.; - art. 7 ust. 1 pkt 4) uptu z 1993 r. w związku z art. 190 § 1 pkt 38) Kodeksu celnego, poprzez określenie podatku VAT z zastosowaniem stawki 22%, podczas gdy import przedmiotowych towarów w dacie zgłoszeń celnych był zwolniony od podatku VAT; - art. 7 ust. 2 uptu z 1993 r. - poprzez nieuzasadnioną odmowę skorzystania przez Spółkę ze zwolnienia od podatku VAT z tytułu importu oraz poprzez brak zweryfikowania w tym zakresie należności podatkowych; - art. 38 ust. 2 ustawy VAT z 2004 r. oraz art. 21 ust. 3 Op, poprzez brak ustalenia kwoty zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości, tj. z określeniem elementów kalkulacyjnych zgłoszenia celnego oraz następujących przepisów prawa procesowego; - art. 120 Op w związku z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa materialnego; - art. 121 § 1 Op - poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę działania w sposób wzbudzający zaufanie podatników. Podnosząc powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji wraz z poprzedzającymi je decyzjami organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem Spółki, w chwili dokonania przedmiotowych zgłoszeń celnych nie miała ona obowiązku zapłaty cła od sprowadzanych towarów. Obowiązujące w tym czasie zwolnienia od cła w przywozie towarów na polski obszar celny wynikały z Kodeksu celnego. Zgodnie z art. 190 § 1 pkt 38 Kodeksu celnego przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm zwolniony był od cła, jeżeli przedmiotem przywozu były m.in. części zamienne do samolotów używanych w lotnictwie cywilnym o masie własnej przekraczającej 12 ton, przywożone przez ich użytkownika docelowego posiadającego świadectwo kwalifikacyjne wydane przez polski organ nadzoru [...]. Spółka spełniała wszystkie wymienione warunki. Spółka wskazała, że chociaż Kodeks celny nie precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem "części zamiennych do [...]", to wyjaśnienie tej kwestii znajduje się w przepisach szczególnych regulujących działalność w zakresie lotnictwa cywilnego. Podstawowym aktem w tym zakresie jest Konwencja o międzynarodowym lotnictwie cywilnym z dnia 7 grudnia 1944 r. Na podstawie art. 37 tej Konwencji wydano "Standardy i Zalecane Praktyki – Ułatwienia", które precyzowały szereg zagadnień związanych z międzynarodowymi normami i zaleconymi metodami postępowania w odniesieniu m.in. do statków powietrznych. W załączniku nr 9 do Konwencji, zatytułowanym "Ułatwienia" zawarto definicję pojęcia "części zamiennych", przez które należy rozumieć "artykuły, włącznie z silnikami i śmigłami, wykorzystywane do naprawy bądź wymiany i przeznaczone do zastosowania w statku powietrznym". Zarówno Konwencja, jak i załącznik nr 9 do Konwencji zostały ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polską, zatem zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP są w Polsce źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Spółka podniosła nadto, że uszczelniacze są produktami rekomendowanymi przez producenta [...] do wykorzystania w trakcie ich naprawy. W związku z powyższym, wszelkie produkty sprowadzane przez Spółkę do naprawy lub wymiany i z przeznaczeniem do zastosowania w [...]były zwolnione od cła z tytułu importu z mocy prawa, tj. na podstawie art. 190 § 1 pkt 38 Kodeksu celnego. Oznacza to, że w chwili dokonania importu Spółka zastosowała w zgłoszeniach celnych nieprawidłową stawkę celną w miejsce zwolnienia wynikającego wprost z art. 190 § 1 pkt 38 Kodeksu celnego i w związku z tym uiściła należności celne, od których z mocy prawa była zwolniona. Co prawda obecnie z uwagi na upływ okresu przedawnienia zakwestionowanie prawidłowości zastosowanej stawki celnej nie jest możliwe, co wynika z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, to jednak nie zmienia to faktu, że import wskazanych produktów z mocy prawa był zwolniony od cła. Skarżąca podkreśliła również, że zaskarżone decyzje, zostały wydane w oparciu art. 21 § 1 pkt 1 Op i mają charakter deklaratoryjny. Upływ okresu przedawnienia w odniesieniu do zobowiązań celnych nie wyłącza możliwości skorygowania zobowiązania w zakresie podatku VAT z tytułu importu. Na podstawie art. 38 ust. 2 uptu z 2004 r. w sytuacji, gdy zgodnie z przepisami celnymi powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych, naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów. Zaskarżone decyzje nakładają na Spółkę obowiązek zapłaty podatku VAT w sytuacji, gdy z mocy prawa przysługiwało jej zwolnienie od tego podatku. Oznacza to, że organ nakłada ciężary podatkowe nieprzewidziane prawem, a tym samym narusza art. 217 Konstytucji. Stanowi to również naruszenie zasady praworządności i zaufania obywateli do organów podatkowych, określonych w art. 120 oraz 121 § 1 Op a także zasady wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, z której wynika, że prawo i jego stosowanie musi być sprawiedliwe w stosunku do jednostki. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując w tym zakresie oceny zaskarżonych decyzji należy stwierdzić, że skargi są zasadne . Badając uprawnienia Spółki do korzystania przez nią w 2001 roku ze zwolnienie od podatku od towarów i usług, stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 uptu z 1993 r. w brzmieniu obowiązującym w styczniu 2001 r., tj. w dacie dokonania przedmiotowych zgłoszeń celnych, import towarów zwolnionych od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 1-31, 33, 36, 38-40 oraz § 2 i 3 Kodeksu celnego, był zwolniony od podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. Powoływany przez Spółkę pkt 38 art. 190 § 1 Kodeksu celnego wskazywał jako zwolnione od cła [...] używane w lotnictwie cywilnym o masie własnej przekraczającej 12 ton oraz części zamienne do nich i wyposażenie pokładowe przywożone przez ich użytkownika docelowego, posiadającego świadectwo kwalifikacyjne wydane przez polski organ nadzoru lotniczego. Zwolnienie to miało charakter przedmiotowy i związane było z importem określonego towaru, dla określonych celów, a u jego podstaw leżało stworzenie preferencji podatkowych dla ważnego celu społecznego. Zwolnienie to wynikało z przepisu prawa, tj. z art. 7 uptu z 1993 r. i z art. 190 § 1 Kodeksu celnego. Podkreślić należy ponadto, że przepis art. 1901 § 2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym zwolnienia od cła przewidziane w dziale I ustawy stosowało się jedynie na wniosek zgłaszającego, przedstawiony organom celnym najpóźniej w chwili składania zgłoszenia celnego, nie obowiązywało jeszcze w chwili dokonywania zgłoszeń celnych w niniejszych sprawach, gdyż wprowadzony został ustawą z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny i ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2001 r., Nr 12, poz. 92) i przepis wszedł w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2002r. Zgodnie z art. 15 ust. 4 zdanie pierwsze uptu z 1993 r., podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. W tym kontekście zwrot "należne cło" oznaczać może jedynie cło prawidłowo wyliczone, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Omawiane zwolnienia przedmiotowe, określone zarówno w art. 7 ust. 1 pkt 4 uptu z 1993 r., jak i zwolnienie z art. 190 § 1 Kodeksu celnego, do którego ten pierwszy przepis się odwołuje, nie mają charakteru uznaniowego, wynikającego z woli, czy stanu świadomości dokonującego zgłoszenia celnego. Zwrot "zwolnionych od cła" zawarty w art. 7 ust. 1 pkt 4 uptu z 1993 r. odnosi się wyłącznie do zwolnienia ustawowego. Jeśli zatem importowane przez Spółkę towary można było zaliczyć do części zamiennych [...] używanych w lotnictwie cywilnym o masie własnej przekraczającej 12 ton, przywożonych przez ich użytkownika docelowego posiadającego świadectwo kwalifikacyjne wydane przez polski organ nadzoru lotniczego, to należałoby stwierdzić, że w niniejszych sprawach obowiązek uiszczenia cła nie powstał, gdyż nie wynikał on z mocy prawa. W konsekwencji takich ustaleń art. 7 ust. 2 uptu z 1993 r. nie miałby tu zastosowania. Przepis ten stanowił bowiem, że określone zwolnienia nie były stosowane tylko wówczas, jeżeli na postawie przepisów Kodeksu celnego powstawał obowiązek uiszczenia cła. W tej sytuacji upływ terminu wskazanego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, w którym można było dokonać weryfikacji zgłoszenia celnego, nie mógł zniweczyć podstawy prawnej do zwolnienia z podatku, o którym stanowi art. 7 ust. 1 pkt 4 uptu z 1993 r., jeżeli podstawa taka istniała w momencie dokonywania zgłoszenia. W przypadku importu towarów zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa, co oznacza, że nie jest uzależnione od wcześniejszego wydania decyzji określającej wartość celną towaru i należne cło. Podkreślić należy ponadto, że w sprawach dotyczących przedmiotowych towarów decyzje takie nie zostały w ogóle wydane. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że utrata mocy uptu z 1993 r. z chwilą wejścia w życie uptu z 2004 r., zgodnie z jej art. 175, powoduje obowiązek stosowania przepisów procesowych i ustrojowych według stanu prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji. Zasada ta nie dotyczy oczywiście przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wystąpienia zdarzeń powodujących skutki podatkowe. Podstawą prawną decyzji będzie słusznie wskazany przez Dyrektora Izby Celnej art. 33 ust. 2 uptu z 2004 r., zgodnie z którym jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Użyte tu formułowanie "w prawidłowej wysokości" oznacza, że organ obowiązany jest do określenia podatku w wysokości zgodnej z przepisami prawa powszechnie obowiązującego w dacie dokonania zgłoszenia celnego, nie zaś do powielania wad dokonanych przez importera. W przeciwnym razie bowiem stanowi to naruszenie zasad praworządności i zaufania obywateli do organów podatkowych, określonych w art. 120 oraz 121 § 1 Op – na co zwraca uwagę skarżąca w skargach. Sąd podkreśla zasadę, że sam fakt nieuiszczenia cła bez względu na przyczynę, która jest uzasadniona prawnie, a więc również na skutek przedawnienia, nie ma wpływu na powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku importowego, jak również podatku akcyzowego i od towarów i usług. Jeżeli zatem brak jest decyzji celnej z powodu przedawnienia terminu do jej wydania – wartość celną towarów niezbędną do ustalenia podstawy opodatkowania, podobnie jak fakt powstania obowiązku zapłaty cła ustalają samodzielnie organy podatkowe przy wymiarze podatku. Konsekwencją tej zasady jest to, że dopóki nie dojdzie do przedawnienia zobowiązania podatkowego, w myśl art. 70 Op., organy podatkowe nie tylko mają prawo, lecz mają obowiązek do określenia prawidłowej wielkości tego zobowiązania. Oznacza to również prawo importera do domagania się w analogicznym czasie do wydania przez uprawnione organy, rozstrzygnięcia w przedmiocie ciążącego na nim obowiązku podatkowego, o ile w jego ocenie posiada w tym interes prawny. W ocenie Sądu - wbrew temu co wywodziła Skarżąca - co do zastosowania w rozpoznanych sprawach zwolnienia podatkowego nie mógł mieć znaczenia art. 38 ust. 2 uptu z 2004 r. Przepis ten stanowi o możliwości określania przez naczelnika urzędu celnego, w postępowaniu podatkowym, prowadzonym w oparciu przepisy Ordynacji podatkowej, przepisu art. 34 ust. 4 uptu z 2004 r., "elementów kalkulacyjnych" według zasad określonych w przepisach celnych. Do pojęcia tego nie można jednak zaliczyć "zwolnienia od cła", jak wadliwie wywodzono w skargach. Elementami kalkulacyjnymi według definicji ustawowej zawartej w art. 3 § 1 pkt 4 Kodeksu celnego w brzmieniu z analizowanego okresu, są elementy służące do naliczania należności celnych przywozowych i należności celnych wywozowych od towarów. W Kodeksie celnym poświęcony im został cały tytuł II "Elementy kalkulacyjne", w którym zaliczono do nich elementy wynikające z taryfy celnej, między innymi stawki celne, inne środki taryfowe, klasyfikację towarów (według kodów PCN), pochodzenie towarów oraz wartość celną towarów. Natomiast zwolnienie celne jest zupełnie inną kategorią prawną. Zwolnienie celne oznacza, że dany towar zwolniony jest od cła i to cła takiego, którego wysokość – gdyby nie to zwolnienie – zostałaby określona i pobrana według właściwej dla tego towaru stawki celnej. Innymi słowy, zwolnienie od cła sprawia, że nie powstaje zobowiązanie do jego uiszczenia, jako elementu składowego długu celnego. Na koniec podkreślenia wymaga, że dokonując oceny stanowiska organów w przedmiotowych sprawach Sąd nie przesądził, że importowane przez Spółkę towary można zakwalifikować do części zamiennych określonych samolotów, co oznaczałoby, że podlegał on zwolnieniu od cła w chwili dokonania zgłoszeń celnych, a w konsekwencji – że podlegał zwolnieniu z podatku VAT. Sąd stwierdził jedynie, że organy podatkowe obu instancji w sposób błędny skoncentrowały się na wykazaniu niemożności uwzględnienia właściwej wysokości długu celnego jako podstawy naliczenia VAT. Od oceny charakteru importowanych towarów organy podatkowe się uchyliły. Ponieważ jednak uwzględnienie prawidłowej wielkości długu celnego jest możliwe, organy podatkowe muszą wyjaśnić, czy importowane przez Spółkę towary podlegały zwolnieniu z cła na mocy art. 190 § 1 pkt 38 Kodeksu celnego, a jeśli tak, uwzględnić to przy określeniu prawidłowej wysokości zobowiązania w podatku VAT z tytułu tego importu. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) oraz art. 200 ppsa Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło