III SA/Wa 305/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2013 r. do maja 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Z.D. (zwany dalej: "Skarżącym") wniósł w niniejszej sprawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od sierpnia 2013 r. do maja 2014 r. We wskazanej skardze Skarżący zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] września 2015 r. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji, z uwagi na wysokość zobowiązania podatkowego, do którego odnosi się ta decyzja, może spowodować wyrządzenie mu znacznej szkody i pozbawić jedynego źródła dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane przesłanki są zwrotami niedookreślonymi, klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. W tym miejscu, wskazać należy, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza zatem, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Należy także pamiętać, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, że obowiązkiem strony jest sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. i dopiero wówczas sąd, oceniając wskazane przez stronę przesłanki, ma podstawy do sięgania do dokumentacji obrazującej sytuację majątkową strony, złożonej chociażby wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Sąd nie jest natomiast uprawniony do odwrócenia tej kolejności i domyślania się intencji strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy (postanowienie NSA z dnia 12 października 2010 r., I GZ 319/10; postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2008 r., I FZ 314/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazał inicjatywy w zakresie uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonalności zaskarżonego przez siebie aktu administracyjnego. Nie uzasadnił bowiem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz nie przedstawił dowodów na jego poparcie. Skarżący ograniczył się w tym zakresie w istocie do samego sformułowania wniosku. Zauważyć w tym miejscu również należy, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia 24 marca 2016 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu, że nadesłane przez Skarżącego w wykonaniu wezwania referendarza dokumenty odnoszące się do sytuacji materialnej Skarżącego i jego rodziny, nie dają pełnego obrazu możliwości płatniczych Skarżącego oraz wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów. Powyższe oznacza zatem, że dokumenty przedłożone przez Skarżącego na potrzeby rozpoznania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie będą miarodajne dla oceny kwestii spełnienia przez Skarżącego przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, Sąd z tych samych względów nie znalazł również podstaw do wstrzymania wykonania decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.