III SA/Wa 307/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi B.P. na zmianę interpretacji indywidualnej Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia - odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy - We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF B.P. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku oraz z akt sprawy III SA/Wa 330-331/13, III SA/Wa 1418/13, III SA/Wa 2977/13 wynika, że Skarżąca jest właścicielką mieszkania o pow. 24,40 m², na zakup którego w 2002 r. zaciągnęła kredyt hipoteczny. Miesięczna rata kredytu wynosi 117,88 USD. Ponadto Skarżąca spłaca: kartę kredytową - minimalna rata ok. 900 zł, pożyczkę konsolidacyjną – rata 1.580,46 zł, pożyczkę pieniężną zaciągniętą w [...], zaległości podatkowe rozłożone na raty – łącznie 1.100 zł miesięcznie, kredyt ratalny – 349 zł; umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych – 118,90 zł. Skarżąca oświadczyła, że jej miesięczne wydatki wynoszą 5.112 zł, zaś wynagrodzenie – 3.322 zł. Skarżąca otrzymuje również premię kwartalną w kwocie 2.821 zł. Kwota ta wydatkowana jest na czynsz, który miesięcznie wynosi 281,34 zł, energię elektryczną – 121,70 zł, gaz – 10,36 zł, leczenie - 900 zł miesięcznie oraz jednorazowo leczenie onkogenne 2.258,67 zł. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów Skarżąca przedłożyła informację PIT-11 za 2013 r. oraz wyciągi bankowe. Skarżąca wyjaśniła też, że ponosi znaczne wydatki na leczenie oraz jedzenie. Jest to związane z tym, że musi się odżywiać zdrowo z uwagi na [...]. Ze względu na [...] musi również kupować drogie środki higieny osobistej i gospodarczej. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego przesłanki tej Skarżąca nie wykazała. Skarżąca uzyskuje stałe dochody ze stosunku pracy w wysokości średnio 4.262 zł miesięcznie. Wprawdzie jednocześnie spłaca ona bardzo liczne zobowiązania (pożyczki i kredyty), które pochłaniają całe jej wynagrodzenie, ale okoliczność ta nie może przemawiać za pozytywnym rozpoznaniem wniosku. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, jej skomplikowana sytuacja finansowa, nie jest tylko i wyłącznie związana z koniecznością zaciągania pożyczek na kosztowne leczenie jej licznych schorzeń, których konieczności ponoszenia referendarz sądowy w żadnym razie nie neguje. Z nadesłanych dokumentów źródłowych wynika bowiem, że mimo trudnej sytuacji finansowej, Skarżąca w żaden sposób nie ogranicza innych, nie będących podstawowymi, wydatków. I tak z akt sprawy III SA/Wa 331/13 wynika, że 18 lipca 2013 r. Skarżąca przesłała zaliczkę w kwocie 1.000 zł na 14-dniowy pobyt w Hotelu [...] w J. . Tego samego dnia przeznaczyła na zakupy w sklepie kosmetycznym [...] 782 zł. Ponadto 24 sierpnia 2013 r. Skarżąca kupiła na raty telefon komórkowy o wartości 1.440 zł, a 28 września 2013 r. - stół z [...] o wartości 3.990 zł również na raty. W dniu 2 grudnia 2013 r. nabyła kolejny stół za cenę 3.000 zł. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź osoby, których środki są ograniczone i pozwalają na zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb egzystencjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05, niepubl.). Ponadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 10 maja 2005 r. (sygn. akt II OZ 318/05 niepubl.), prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Bez wątpienia Skarżącej do takiej kategorii nie można zaliczyć. W ocenie referendarza sądowego ponadstandardowe wydatki ponoszone przez Skarżącą nie mogą mieć pierwszeństwa przed wydatkami związanymi z kosztami wszczętego przez nią postępowania sądowego. Skoro bowiem Skarżąca, mimo licznych ciążących na niej zobowiązań, zaciąga kolejne, które nie służą zaspokajaniu jej podstawowych potrzeb życiowych, to uznać należy, że nie spełniła przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Nie można pominąć również faktu, że wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy był już przedmiotem rozpoznania w innych zawisłych przed Sądem sprawach. Postanowieniami z 6 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 330-331/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił mianowicie Skarżącej przyznania tego prawa. Postanowieniami z 12 grudnia 2013 r. sygn. akt II FZ 1360-1361/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia na powyższe postanowienia, wskazując, że "ponoszone (...) wydatki wykraczają poza obszar koniecznego utrzymania. Sąd nie kwestionował bowiem okoliczności ponoszenia przez Skarżącą kosztów leczenia, lecz inne wydatki, których rozmiary znacznie przewyższają możliwości finansowe osoby, która ma prawo ubiegać się o pomoc finansową z Budżetu Państwa, a zatem przez ogół, w niektórych przypadkach mniej zamożnych od Skarżącej, podatników". W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.